Bài 26: Nói về số liệu, tăng giảm và xu hướng bằng tiếng Anh

⏱ Học trong ~30 phút: ~10’ đọc động từ xu hướng + by/to · ~10’ học bảng 33 từ vựng · ~7’ hội thoại + bài tập · ~3’ ôn ghi nhớ.

Đây là bài 26. Khi báo cáo kết quả, trình bày số liệu — doanh số, chi phí, lượt truy cập — bạn cần nói được tăng/giảm bao nhiêu, theo xu hướng nào. Bài này cho bạn bộ động từ mô tả xu hướng, cách dùng by/to cho đúng, và trạng từ mức độ để báo cáo vừa chính xác vừa chuyên nghiệp.

Mục tiêu bài học

Sau bài này bạn sẽ:

• 🎯 Trình bày số liệu và mô tả tăng/giảm, xu hướng bằng tiếng Anh — đóng góp 33 từ/cụm vào mốc 3000.
• Dùng đúng động từ xu hướng (increase, decrease, rise, fall…).
• Phân biệt by (mức chênh) và to (mốc đạt).
• Dùng trạng từ mức độ (sharply, slightly, gradually) và so sánh kỳ (compared to).

Nội dung: mô tả số liệu & xu hướng

1. Động từ tăng / giảm / giữ nguyên

• Tăng: increase, rise, grow, go up → “Sales increased last quarter.”
• Giảm: decrease, fall, drop, decline, go down → “Costs fell slightly.”
• Giữ nguyên: remain stable / steady → “Prices remained stable.”

2. by và to (điểm hay nhầm nhất)

• by = mức chênh lệch: “Sales increased by 10%.” (tăng thêm 10%)
• to = mốc đạt tới: “Sales increased to 500 units.” (tăng lên mức 500)
• Kết hợp: “Revenue rose by 20% to 6 billion.”

3. Trạng từ mức độ

• sharply (mạnh), significantly (đáng kể), gradually (dần dần), slightly (nhẹ).
• “Profit grew significantly.” / “Traffic dropped sharply.”

4. So sánh giữa các kỳ

• “Sales are up 15% compared to last month.”
• “Profit grew from 2 to 3 billion.”
• “On average, we sold 100 units a day.”

💡 Mẹo phát âm: danh từ increase nhấn âm đầu /ˈɪnkriːs/ (“IN-kriis”), động từ nhấn âm sau /ɪnˈkriːs/ (“in-KRIIS”); revenue /ˈrevənjuː/ (“RE-vơ-niu”); average /ˈævərɪdʒ/ (“Æ-vơ-rịj”).

Tổ hợp từ vựng phải nhớ

Bài này: 33 từ — học hết để đạt mốc cộng dồn 737/3000 (L25 = 704, + 33 = 737).

Từ / Cụm	Cách đọc (bồi + IPA)	Nghĩa	Ví dụ (câu đủ)
increase	in-KRIIS /ɪnˈkriːs/	tăng	Sales increased this month.
decrease	đi-KRIIS /dɪˈkriːs/	giảm	Costs decreased slightly.
rise	raiz /raɪz/	tăng lên	Prices rose last year.
fall	foo-l /fɔːl/	giảm xuống	Demand fell in winter.
grow	grâu /ɡrəʊ/	tăng trưởng	The market grew fast.
drop	drop /drɒp/	rớt, giảm mạnh	Traffic dropped suddenly.
decline	đi-KLAIN /dɪˈklaɪn/	sụt giảm	Sales are in decline.
go up	gâu ấp /ɡəʊ ʌp/	đi lên	Prices went up.
go down	gâu đao-n /ɡəʊ daʊn/	đi xuống	Costs went down.
remain stable	rí-MEIN XTEI-bồ /rɪˈmeɪn ˈsteɪbl/	giữ ổn định	Prices remained stable.
peak	piik /piːk/	đỉnh; đạt đỉnh	Sales peaked in July.
reach	riich /riːtʃ/	đạt tới	Revenue reached 5 billion.
by (chênh lệch)	bai /baɪ/	(tăng/giảm) bao nhiêu	It rose by 10%.
to (mốc)	tu /tə/	(đạt) tới mức	It rose to 500.
percent	pơ-SENT /pəˈsent/	phần trăm	Up 20 percent.
figure	FI-gơ /ˈfɪɡə/	con số	The figures look good.
amount	ơ-MAO-nt /əˈmaʊnt/	lượng	A large amount of data.
total	TÂU-tồ /ˈtəʊtl/	tổng	The total is 1,000.
average	Æ-vơ-rịj /ˈævərɪdʒ/	trung bình	On average, 100 a day.
compared to	kơm-PE-ơd tu /kəmˈpeəd tə/	so với	Up 15% compared to May.
trend	trend /trend/	xu hướng	The trend is upward.
significantly	sig-NI-fi-kơnt-li /sɪɡˈnɪfɪkəntli/	đáng kể	Sales grew significantly.
slightly	XLAIT-li /ˈslaɪtli/	nhẹ, chút ít	Costs rose slightly.
sharply	SHAAP-li /ˈʃɑːpli/	mạnh	Prices fell sharply.
gradually	GRÆ-ju-ơ-li /ˈɡrædʒuəli/	dần dần	It grew gradually.
double	ĐA-bồ /ˈdʌbl/	gấp đôi	Sales doubled this year.
revenue	RE-vơ-niu /ˈrevənjuː/	doanh thu	Revenue is up.
profit	PRO-fịt /ˈprɒfɪt/	lợi nhuận	Profit increased.
growth	grâuth /ɡrəʊθ/	sự tăng trưởng	Strong growth this quarter.
quarter	KWOO-tơ /ˈkwɔːtə/	quý (3 tháng)	In the last quarter.
estimate	ES-tơ-mơt /ˈestɪmət/	ước tính	Our estimate is 500.
approximately	ơ-PROK-sơ-mơt-li /əˈprɒksɪmətli/	khoảng, xấp xỉ	Approximately 1,000 users.
overall	âu-vơ-OO /ˌəʊvərˈɔːl/	nhìn chung	Overall, results are good.

Nhóm collocation đáng nhớ: increase/decrease by 10%, rise/fall to 500, compared to last month, grow significantly, remain stable, on average, overall.

Hội thoại mẫu

Tình huống: Lan trình bày kết quả quý cho nhóm.

Lan: Let me go through the figures. Overall, revenue increased by 20% this quarter.
Nam: That’s great. What about profit?
Lan: Profit rose significantly — to 3 billion, compared to 2 billion last quarter.
Minh: And costs?
Lan: Costs remained stable, only up slightly. Website traffic grew gradually, then peaked in July.
Nam: Good. So the overall trend is positive?
Lan: Yes. On average, sales are up approximately 15%.

Gloss: go through = điểm qua · upward trend = xu hướng đi lên.

→ Đọc to đoạn này 2 lần, chú ý các cụm by/to và trạng từ mức độ.

Luyện tập

Bài 1 — Ghép nghĩa (increase / decline / significantly / compared to / average):

1. tăng → ____
2. sụt giảm → ____
3. đáng kể → ____
4. so với → ____
5. trung bình → ____

Bài 2 — Chọn by hoặc to:
6. “Sales rose ____ 10%.” (tăng thêm 10%)
7. “Sales rose ____ 500 units.” (đạt mốc 500)

Bài 3 — Mô tả 1 số liệu thật: viết 1 câu mô tả doanh số/lượt truy cập của bạn tháng này so với tháng trước (dùng increased/decreased by … compared to …).

Gợi ý đáp án:

1. increase · 2. decline · 3. significantly · 4. compared to · 5. average
2. by · 7. to
   Bài 3: “Sales increased by 12% this month compared to last month.”

Ghi nhớ nhanh

• Tăng: increase/rise/grow/go up; giảm: decrease/fall/drop/decline/go down; giữ: remain stable.
• by = chênh lệch bao nhiêu; to = đạt tới mốc nào.
• Mức độ: sharply / significantly / gradually / slightly; so kỳ: compared to.

👉 Việc làm ngay hôm nay: lấy một số liệu công việc của bạn và viết 2 câu mô tả nó tăng/giảm bao nhiêu (by) và đạt mức nào (to), bằng tiếng Anh. Bài tiếp theo trong series: Bài 27 — Hỏi lại và xác nhận cho rõ (sắp đăng).