Chương 220: Rời trạm khi chưa đủ sâu

Đường bùn rời Vãng Sinh Trạm không giống đường rời một nơi đã mở bí mật. Nó trơn, hẹp, đầy dấu chân chồng lên nhau, một bên là ruộng nước xám, một bên là dãy lều bán đồ tang vừa thức dậy sau mưa. Tần Mạc bước chậm vì băng chân ướt nặng. Đoạn tối trong mắt khiến hắn thỉnh thoảng hụt một viên đá. Chu Bình đi bên trái, vị trí con thuyền giấy vẫn hiện được trong tầm nhìn của hắn, nhưng bạn hắn không nói lý do. Phía sau, Từ Khởi vác rổ hương giúp bà lão để trừ phí ghi thừa, miệng vẫn cằn nhằn. A Sả ôm guốc đi cạnh Đặng Nhu. Cả đoàn trông không giống người vừa chạm lệ luân hồi. Họ giống một nhóm nghèo vừa qua đêm mưa, ai cũng thiếu ngủ và thiếu tiền.

Chợ tang buổi sớm có mùi cơm nguội, giấy ướt, dầu rẻ và bùn chân. Người bán quan tài mở cửa bằng cách đá thanh gỗ chặn sang bên. Một nhà đốt vàng mã thử lửa, khói bay thấp vì trời nồm. Vài người nhận ra Tần Mạc, lập tức im hoặc kéo trẻ con ra sau. Có người không nhận ra, chỉ thấy áo hắn rách và chân băng, bèn hỏi có mua dép cỏ không. Chu Bình suýt cười. Tần Mạc lắc đầu. Hắn không có tâm trạng, nhưng câu hỏi mua dép cỏ lại kéo hắn xuống đất. Sau bao nhiêu bậc đá, giọng giả, sổ thần, cuối cùng vẫn có người nhìn hắn như một khách qua đường có thể cần đôi dép mới. Sự bình thường ấy làm hắn mệt hơn cả pháp trận.

Đặng Nhu dừng trước sạp vải tang, quay lại chìa tay. “Nợ.” Tần Mạc nhìn nàng. “Nợ gì?” Nàng nhướng mày như hắn vừa giả ngu rất tệ. “Hôm qua ngươi giữ hũ tro, dùng băng của lều bệnh, để con ta đứng mưa, lại hứa trả củi. Gạo và vải trên đường về ai tính?” Chu Bình ho khẽ, rõ ràng muốn tránh xa cuộc đòi nợ này mà không được. Đặng Nhu không đợi ai đồng ý, lấy từ sạp một cuộn vải thô, cân bằng mắt rồi nói giá với Hồ Sẹo đang đi phía sau. Hồ Sẹo bảo nàng tính cao. Nàng bảo góa phụ tính cao mới sống. Tứ Giấy cười phá lên, bị bà bán hương đánh vào vai. Tần Mạc đứng giữa chợ, lần đầu bị đòi nợ đời thường sau khi bước qua trạm, và thấy mình không có quyền nổi giận.

“Ta không mang bạc.” Hắn nói. Đặng Nhu đáp: “Ta biết. Người như ngươi toàn mang đau.” Câu ấy làm mấy người quanh sạp nhìn sang. Chu Bình nhăn mặt, nhưng Đặng Nhu không dừng. “Đau không mua được gạo. Nếu muốn đi Bến Tro, qua chợ của người sống trước. Trả bằng việc.” Nàng chỉ vào mấy bao gạo ẩm cần chuyển lên kệ cao. Tần Mạc nhìn bàn chân rách của mình. Mạnh bà tử từ phía sau không biết xuất hiện lúc nào, gõ gậy xuống bùn. “Không dùng linh lực.” Tần Mạc thở ra. Đường rời trạm hóa ra không mở bằng chuông hay bản đồ, mà bằng việc khuân gạo ướt dưới ánh mắt người sợ mình. Có lẽ đây là trò đùa khắc nghiệt nhất của nhân gian.

Hắn khuân bao đầu tiên. Gạo ẩm nặng hơn vẻ ngoài. Vết băng chân cọ vào bùn, lưng áo hắn dính nước từ bao rỉ ra. Người quanh chợ nhìn hắn vừa tò mò vừa đề phòng. Một đứa trẻ hỏi mẹ vì sao ma tu lại khuân gạo. Người mẹ bịt miệng nó, nhưng mắt không rời tay Tần Mạc. Hắn đặt bao lên kệ, bao rách một góc, gạo rơi lấm tấm. Đặng Nhu lập tức bắt hắn gom từng hạt lớn còn sạch bỏ vào bát riêng, hạt lẫn bùn cho gà. Tần Mạc cúi xuống. Sau lưng có tiếng cười rất nhỏ. Hắn không quay. Nếu hắn có thể cúi trước bậc đá để hỏi tên bị bỏ lại, hắn cũng phải cúi trước hạt gạo của người đang sống.

Chu Bình giúp gom, dù Đặng Nhu bảo nợ không phải của hắn. “Bạn nợ thì ta nhìn không yên.” Hắn nói. Đặng Nhu hừ: “Vậy ghi là tự nguyện, sau này đừng đòi công.” Chu Bình khựng lại vì hai chữ tự nguyện. Tần Mạc cũng vậy. Cả hai đã nghe quá nhiều thủ tục biến ép buộc thành tự nguyện. Đặng Nhu nhận ra, mặt hơi đổi. Nàng đặt bát gạo xuống, sửa lời: “Không phải tự nguyện sạch. Là ngươi muốn giúp bạn, nhưng ta không trả công. Ghi thế.” Chu Bình nhìn nàng, rồi bật cười mệt mỏi. “Ghi thế thì dài.” “Dài còn hơn bịa.” Nàng đáp. Tần Mạc thấy một người đàn bà chợ tang vừa sửa được thứ mà đại tông sạch từng cố tình viết ngắn.

Khi bao gạo cuối được đặt lên cao, lưng Tần Mạc đau âm ỉ. Không dùng linh lực khiến việc nhỏ trở nên dài. Tứ Giấy đem tới một bát nước, nói tính một đồng. Bà bán hương giật bát đưa cho Tần Mạc, mắng hắn hút máu cả người khát. Tứ Giấy cãi nước cũng phải gánh từ giếng. Cuối cùng Đặng Nhu trả cho hắn nửa đồng bằng cách trừ vào tiền giấy hắn còn nợ nàng. Cuộc tính toán xoắn như dây rối. Tần Mạc uống nước, nghe họ cãi từng đồng, và bỗng thấy những món nợ ấy giữ người ta sống. Không cao thượng, không đẹp, nhưng chúng buộc từng người phải nhớ nhau bằng thứ cụ thể hơn lời thề.

Khâu Đinh trao cho Tần Mạc một thẻ tre mới ở mép chợ. Trên thẻ khắc dòng nhỏ: không bịa theo vệt. Dòng ấy vốn đã được ghi sau Bến Sâu, nhưng nay trạm khắc lại bằng dao tre, nét xấu, hơi lệch. “Mang theo,” lão nói. “Đến Bến Tro sẽ có áo cháy màu xanh. Đừng bịa.” Đặng Nhu nghe vậy liếc sang hắn. “Áo xanh của ai?” Chu Bình lập tức nhìn Tần Mạc. Hắn đặt ngón cái lên thẻ. “Của một người từng sống.” Đặng Nhu đợi thêm. Hắn biết nàng muốn nghe hắn có biến người ấy thành đường đi không. “Không phải mọi màu giống nàng đều là nàng.” Nói ra câu ấy trước chợ tang làm ngực hắn đau rỗng. Nhưng thẻ tre trong tay bớt lạnh.

Bà bán hương bảo thẻ ấy nhìn như hàng lỗi, không đáng tiền. Khâu Đinh đáp hàng đúng thường xấu vì không ai rảnh mài. Tứ Giấy lập tức phản đối vì đụng tới nghề giấy đẹp. Tiếng cãi kéo qua mấy sạp. Trong khi họ cãi, A Sả tiến tới đặt một lá sả mới vào túi áo Tần Mạc. “Để khi nghe giọng quen thì ngửi.” Nó nói. Rồi nghiêm mặt bổ sung: “Không phải cho ngươi. Cho người bị ngươi kéo theo khỏi sợ.” Tần Mạc nhận lá sả bằng hai tay. Mùi cay nhẹ trộn với mùi gạo ẩm và vải tang. Một đứa trẻ vừa cho hắn vật nhắc không phải để giúp hắn tìm Tô Vãn, mà để người khác đỡ bị hắn làm hại khi hắn muốn tìm. Món quà ấy nặng hơn nhiều pháp bảo.

Đặng Nhu kiểm các bao gạo, cuối cùng gật đầu. “Nợ gạo tạm xong. Còn vải.” Nàng đưa cuộn vải thô cho Chu Bình, không cho Tần Mạc. “Người giữ sổ biết đo hơn kẻ chỉ biết chém.” Chu Bình cầm vải, vẻ mặt không biết nên giận hay nhận. Hắn đo một đoạn làm băng dự phòng cho chân Tần Mạc, một đoạn cho đứa bé của Đặng Nhu, một đoạn để bọc hũ tro khỏi mưa. Đặng Nhu nhìn cách hắn chia, không sửa. Tần Mạc đứng bên cạnh, bỗng hiểu vì sao nàng đòi nợ. Không phải chỉ để lấy lại gạo vải. Nàng bắt họ bước vào mạng lưới thiếu thốn của người sống, nơi mỗi đoạn vải đưa cho người này nghĩa là người khác nhận ít đi.

Trạm đã cho hướng, bản đồ đã chỉ Bến Tro, nhưng không câu nào trả lời Tô Vãn ở đâu. Tần Mạc biết điều đó rõ hơn khi chợ bắt đầu đông. Người mua áo quan mặc cả, trẻ con khóc vì đói, một người đàn ông say rượu đòi bán chiếc nhẫn vợ để lấy tiền hương, Đặng Nhu mắng hắn tỉnh lại trước khi hối hận. Đời sống tràn lên, lấp mọi khoảng trống mà hắn muốn dùng để đau riêng. Hắn không bớt nhớ Tô Vãn. Hắn chỉ không còn tìm được chỗ đặt nỗi nhớ lên trên tất cả. Điều ấy làm hắn yếu hơn theo một cách lạ: không phải mất lực, mà mất quyền tự xem mình là trung tâm của mọi cửa.

Chu Bình nhận ra. “Ngươi đứng không vững.” Tần Mạc đáp: “Đứng được.” “Ta không hỏi để ngươi khoe.” Chu Bình kéo hắn ngồi xuống mép sạp. Lần này Tần Mạc ngồi. Bàn chân đau, tầm nhìn thiếu, lưỡi còn vết cắn, ngực mất câu hỏi trắng; từng cái giá riêng lẻ không giết được hắn, nhưng gom lại thành một người chậm chạp hơn. Mạnh bà tử ném cho hắn củ khoai nguội. “Ăn. Đường tới Bến Tro không cần bộ mặt tuẫn đạo.” Tần Mạc bóc khoai. Vỏ dính bùn, ruột nhạt, nhưng nóng lên trong bụng. Hắn nhớ Tô Vãn từng chê hắn ăn khoai không bóc sạch mắt. Lần này hắn bóc kỹ, không để ký ức biến thành dấu dẫn, chỉ để nàng trong lòng có thói quen cụ thể.

Lại Bảy từ Miếu Thành Hoàng chạy tới, áo vẫn ướt. Hắn báo phụ sổ ngoài hiên đã được đóng tạm bằng ván cũ, nhưng cần người chợ xác nhận ba tên đầu. Bà bán hương chỉ vào Đặng Nhu. Đặng Nhu chỉ vào Tứ Giấy. Tứ Giấy chỉ vào Hồ Sẹo. Hồ Sẹo giả điếc thất bại vì A Sả gọi quá to. Thế là cả nhóm lại cãi ai đi miếu, ai giữ sạp, ai trông gạo. Tần Mạc nghe mà thấy đường tới Bến Tro xa thêm. Nhưng xa bằng việc thật, không phải bằng mê trận. Nếu hắn muốn đi qua nhân gian để hỏi luân hồi, hắn phải chấp nhận nhân gian không dọn đường cho hắn bằng im lặng.

Cuối giờ Thìn, chuông Phật Đài vang từ rất xa. Âm thanh không lớn, nhưng đi qua chợ tang thì mọi người đều nghe. Người bán quan tài dừng tay, bà bán hương cau mày, Mạnh bà tử nhổ một câu rằng bọn trọc đầu lại mở bếp tiếp dẫn. Tiếng chuông ấy khác chuông đất Tào Nhị. Nó tròn, đều, có vẻ sạch sẽ hơn, như một bát nước trong đặt trước người khát. Tần Mạc nghe trong đó có lời mời và điều kiện. Phật Đài từng cho hắn đứng ngoài cửa, từng bảo buông mới là độ. Bây giờ sau Vãng Sinh Trạm, sau Miếu Thành Hoàng, sau chợ tang, tiếng chuông kia nghe không còn xa. Nó nghe giống nơi sắp cân những thứ hắn vừa học bằng một cái cân sáng hơn.

Khâu Đinh trao bản đồ đã khô cho Chu Bình chứ không trao cho Tần Mạc. “Người giữ sổ giữ hướng.” Tần Mạc không phản đối. Thẻ không bịa theo vệt nằm trong tay áo hắn, cạnh lá sả của A Sả và một vụn vải Đặng Nhu cắt thừa. Không có vật nào là đáp án. Chúng chỉ là những thứ ngăn hắn nhận nhầm. Đặng Nhu nhìn về phía tiếng chuông Phật Đài, rồi nói: “Nếu chỗ đó có gạo phát, đừng làm loạn trước giờ phát.” Tần Mạc nhìn nàng. Nàng trừng lại. “Người đói không ăn được nỗi hận của ngươi.” Hắn gật. Câu ấy khó nghe, nên đáng mang theo.

Chu Bình cất bản đồ vào giữa sổ, nhưng không ép phẳng. Hắn để mép giấy cong lên một chút cho khô tiếp. Tần Mạc hỏi vì sao. Chu Bình đáp: “Giấy ướt bị ép sẽ mốc.” Nói xong chính hắn cũng khựng, như nhận ra câu ấy không chỉ nói giấy. Tần Mạc không trêu. Có quá nhiều thứ trong họ vừa ướt vừa dễ mốc nếu bị ép thành lời ngay. Chợ tang ồn lên quanh hai người, tiếng trả giá đè lên tiếng chuông xa. Giữa những âm thanh ấy, việc để một mép bản đồ cong lên bỗng giống một sự tử tế nhỏ: chưa ép khô điều còn đang đau.

Đặng Nhu đưa cho Tần Mạc một túi gạo cát bé bằng nắm tay. “Không phải cho ngươi ăn. Đến Phật Đài nếu họ cân công đức bằng gạo trắng, ném cái này lên xem họ có tính không.” Tần Mạc nhận túi gạo, thấy bên trong lẫn sạn và vài hạt đen. “Vì sao đưa ta?” Nàng đáp: “Vì ngươi hay gặp chỗ sạch quá.” Rồi nàng quay đi, không chờ cảm ơn. Tần Mạc cầm túi gạo cát cạnh thẻ không bịa, tự nhiên hiểu rằng đoạn sau không chỉ hỏi Phật Đài có độ người không. Nó còn hỏi nơi tự nhận sạch có nhận nổi thứ gạo lẫn bùn của người nghèo hay không.

Tứ Giấy chạy theo nhét thêm một tờ giấy vàng lỗi vào tay Chu Bình. “Đốt không cháy đều, viết thì được.” Chu Bình hỏi bao nhiêu tiền. Hắn xua tay bảo tính sau, rồi lập tức bổ sung phải ghi là tính sau chứ không phải cho không. Chu Bình ghi thật. Tần Mạc nhìn dòng nợ mới và thấy đường trước mặt lại vướng thêm một sợi dây đời thường. Phật Đài có thể nói buông, thần miếu có thể nói lệ, trạm có thể nói không bịa; còn chợ tang thì nói rất rõ: đi đâu cũng nhớ trả.

Trước khi rời chợ, Tần Mạc quay lại nhìn Vãng Sinh Trạm. Mái hiên mục lẫn vào sương, bàn ghi danh không còn thấy, nhưng tiếng gõ thẻ trống vẫn như mắc trong xương. Hắn đã đi qua nhiều tên, nhiều vật, nhiều lệ, và vẫn không biết Tô Vãn ở đâu. Nếu là trước kia, sự không biết ấy sẽ làm hắn muốn xé trời ngay tại chỗ. Bây giờ nó làm hắn mệt, đau, và chậm hơn. Hắn ghét sự chậm đó. Hắn cũng biết chính nó vừa giữ A Sả, Đặng Nhu, Từ Khởi, Tào Nhị khỏi bị hắn biến thành bậc thang. Xa xa, chuông Phật Đài gióng thêm một hồi. Tần Mạc cầm thẻ không bịa theo vệt, bước về phía âm thanh sạch sẽ mà chưa chắc nhân từ ấy.