Chương 218: Không gọi bằng giọng quen

Khe dưới trạm mở ra sau khi sương rút khỏi bờ bên kia. Không ai thấy nó từ trước vì nó nằm ngay dưới bậc mọi người vẫn đặt chân lên, bị rêu che kín, miệng khe hẹp như vết nứt của một chiếc bát cũ. Khâu Đinh phải dùng dao tre cạy từng mảng rêu, còn Tứ Giấy cầm đèn nghiêng xuống soi. Mùi trong khe khác với mùi nước trạm. Nó thơm cay rất nhạt, giống lá sả bị giẫm dập ngoài sân mưa. Đứa bé giữ guốc xuất hiện từ phía sau Đặng Nhu, nhưng không phải con nàng. Nó gầy hơn, tóc buộc bằng dây vải xanh đã phai, trong tay ôm một đôi guốc nhỏ lót lá sả. Vừa thấy mọi người nhìn, nó lập tức giấu guốc ra sau lưng.

“Của mẹ ta,” nó nói trước khi ai hỏi. Giọng non mà cứng. “Không phải đồ mở cửa.” Khâu Đinh ngồi xổm xuống, cố hạ mắt ngang tầm nó. “Tên con?” Đứa bé lắc đầu. “Mẹ bảo chưa gặp người dưới nước thì đừng cho tên.” Bà bán hương khen mẹ nó khôn. Từ Khởi cười mũi, nhưng không chọc. Tần Mạc nhìn đôi guốc. Gỗ đã mòn ở gót, quai vải thay hai lần, bên trong nhét lá sả khô để át mùi bùn. Không có gì giống bảo vật. Chính vì vậy nó nguy hiểm. Trạm cũ thích những vật thấp như thế, vì chúng thật đến mức khó từ chối. Đứa bé ôm guốc bằng cả hai tay, như ôm hai bàn chân của người mẹ chưa được phép bước nhầm.

Khâu Đinh bảo khe này không nhận tiếng gọi lớn. Nó thử giọng quen. “Ai xuống gần sẽ nghe người nhà gọi. Không chắc là giả hoàn toàn, nhưng chắc chắn không đủ thật để đáp.” Câu ấy làm Tần Mạc nhìn sang Chu Bình. Bạn hắn đã đứng xa hơn thường lệ, một phần vì còn run sau lần đóng sổ, một phần vì đoạn tối trong mắt Tần Mạc khiến khoảng cách giữa họ khó đo. Chu Bình không nói đừng nữa. Hắn chỉ đặt sổ vào ngực, như người ôm một cánh cửa. Tần Mạc hiểu: nếu lần này hắn quay đầu, Chu Bình có thể không kịp đóng. Có những bẫy không mở bằng tên Tô Vãn. Chúng mở bằng thói quen muốn đáp khi ai đó cần mình.

Đứa bé bảo mẹ nó từng qua khe này để tìm bà ngoại, sau đó về nhà thì không còn nhận đúng đôi guốc. “Mẹ bảo đôi này của người dưới nước. Nhưng nó là của mẹ ta. Ta biết vì quai bên trái do ta khâu xấu.” Nó chìa guốc ra một chút, cho thấy đường chỉ lệch như con sâu. Đặng Nhu đứng cạnh nghe, mặt dịu đi rất khẽ rồi lập tức cứng lại. Khâu Đinh không chạm. Lão hỏi đứa bé muốn gì. Nó đáp: “Muốn trạm đừng dùng giọng mẹ để gọi người khác.” Mong muốn ấy quá lớn với một đứa trẻ ôm guốc. Tứ Giấy định nói trạm đâu nghe trẻ con, bị Hồ Sẹo đạp vào chân. Đứa bé nhìn thẳng Khâu Đinh, không xin Tần Mạc giúp. Điều đó làm hắn thấy vừa nhẹ vừa đau.

Khe dưới trạm bắt đầu nói bằng giọng mẹ của đứa bé trước. “A Sả, đưa guốc cho mẹ.” Đứa bé giật bắn. Hóa ra tên nó nằm ngay trong tiếng gọi, nhưng vì không tự cho nên Khâu Đinh không ghi. A Sả cắn môi đến trắng. “Mẹ ta không gọi ta ngọt thế.” Nó nói, nhưng tay ôm guốc chặt hơn. Tiếng dưới khe đổi ngay, khàn đi, gắt hơn: “Con lại giấu đồ, muốn ăn đòn à?” Lần này mắt đứa bé đỏ. Đặng Nhu bước tới định bịt tai nó, nhưng Mạnh bà tử từ lều bệnh trở về đã cản. “Để nó tự nói.” Bà già y tu nhìn Tần Mạc, câu sau rõ ràng dành cho hắn: “Người lớn hay lấy thương để bịt miệng trẻ, rồi bảo là cứu.”

A Sả run đến mức guốc va vào nhau cộc cộc. “Mẹ ta đánh xong sẽ thổi tay,” nó nói. “Ngươi không thổi.” Khe im. Rồi một hơi gió lạnh từ dưới thổi lên, mang mùi lá sả và mùi tóc ẩm. Nó phả qua tay đứa bé như một cái thổi. A Sả bật khóc ngay. Tần Mạc bước nửa bước theo bản năng. Chu Bình gọi tên hắn, rất khẽ. Chỉ tên hắn thôi, không mắng. Tần Mạc dừng. Trong ngực hắn, cái muốn giúp gần như đau hơn vết chân. Một đứa bé đang bị giọng mẹ làm vỡ ra trước mắt, còn hắn phải đứng nhìn nó tự giữ đôi guốc. Không dùng sức trong cảnh ấy không giống nhẫn nại. Nó giống tàn nhẫn.

Khe bỗng đổi giọng. “Tần Mạc.” Không phải Tô Vãn. Lần này là giọng Chu Bình lúc nhỏ, trước khi vỡ giọng, lúc hai đứa còn chia nhau bánh nguội sau giờ luyện. “Ngươi giấu phần ngon rồi.” Chu Bình thật đứng cạnh hắn cứng người. Tần Mạc không quay. Tiếng kia cười khúc khích, đầy bụi bếp và tuổi cũ. “Ngươi lúc nào cũng giấu. Giấu đau, giấu sợ, giấu cả tên nàng trong ngực rồi bảo là tìm.” Chu Bình thật mắng một câu rất tục, nhưng giọng run. Bẫy này không chỉ nhằm vào Tần Mạc. Nó lấy ký ức của cả người đứng gần, trộn vào nhau, thử xem ai sẽ đáp trước. Hàng người lùi xa thêm một bước, nhưng không ai bỏ đi. Ai cũng có giọng quen dưới nước.

Tần Mạc cắn lưỡi. Vị máu bật ra nóng và mặn, kéo hắn về miệng mình. Máu không rơi xuống nước. Hắn ngậm nó lại, không cho trạm lấy. Đoạn tối trong mắt từ đêm trước giật nhẹ, như muốn mở rộng. Giọng Chu Bình nhỏ dưới khe tiếp tục gọi, lần này thành giọng Tô Vãn ở cuối câu: “A Mạc, nhìn ta.” Hai giọng dính vào nhau sai lệch, nhưng đau không vì nó đúng. Đau vì hắn muốn tự sửa nó thành đúng. Hắn muốn quay lại, muốn nói không phải thế, muốn phân biệt từng âm cho sạch. Chính cái muốn phân biệt ấy là dây kéo. Hắn cắn sâu hơn, để đau thật chặn đau giả.

A Sả nhìn thấy máu ở khóe miệng hắn. Đứa bé bỗng ngừng khóc. Nó ôm guốc, nói với khe: “Nếu là mẹ, mẹ sẽ chửi người lớn ngu trước.” Khe im một nhịp. Rồi từ dưới vang lên tiếng chửi rất giống một người đàn bà mệt mỏi. A Sả lắc đầu, nước mắt vẫn chảy. “Mẹ ta chửi có tên ta trong đó. Ngươi không biết tên vì ta chưa cho.” Khâu Đinh ngẩng phắt đầu. Lỗ khe rung lên, như bị câu ấy đánh trúng. Tần Mạc nhìn đứa bé. Nó không thắng bằng sức mạnh. Nó thắng bằng việc giữ lại một chi tiết mà nỗi nhớ không được phép đoán. Tô Vãn cũng từng là tổng hợp của những chi tiết không ai được đoán thay hắn, càng không được để một khe nước đoán thay nàng.

Đặng Nhu quỳ xuống cạnh A Sả, nhưng không ôm nó. “Có muốn ta đứng gần không?” Nàng hỏi. A Sả gật. Thế là Đặng Nhu đứng gần, không chạm. Mạnh bà tử nhìn cảnh đó, hài lòng hơn mọi lời tụng. Tần Mạc học được thêm một điều khó chịu: giúp người có lúc là hỏi trước khi chạm. Hắn nhớ bao lần mình chạm vào thanh y như chạm vào quyền được đau. Thanh y không thể nói có muốn hắn đứng gần hay không. Điều duy nhất hắn có thể làm là không dùng nó khi người khác chưa cho phép. Đôi guốc lá sả trong tay A Sả rung nhẹ. Lá sả bên trong tỏa mùi cay hơn, át đi hơi nước dưới khe.

Khâu Đinh bảo muốn khóa khe phải đặt guốc lên mép đá, nhưng chỉ A Sả được đặt. Đứa bé lắc đầu. “Đặt rồi nó lấy mất.” Lão không phủ nhận. “Có thể.” A Sả nhìn quanh. Những người lớn không ai dám hứa thay trạm. Cuối cùng nó tháo một lá sả khô khỏi trong guốc, đặt lên mép khe. “Lấy cái này thôi. Guốc mẹ ta còn đi.” Khe hút lá sả xuống. Mùi cay bùng lên, làm mọi người cay mắt. Tần Mạc ho, máu trong miệng tan vào vị sả. Tiếng gọi dưới khe méo đi, mất khả năng giống bất cứ ai. Nó trở thành tiếng gió qua ống tre, dài và rỗng.

Giá của Tần Mạc không nằm ở lưỡi bị cắn. Vết ấy sẽ lành. Giá nằm ở việc Chu Bình nghe giọng mình bị dùng làm bẫy. Khi khe im, Chu Bình không nhìn hắn ngay. Bạn hắn cúi xuống thắt lại dây giày, thắt sai rồi tháo, lại thắt. Tần Mạc muốn nói xin lỗi vì ký ức của họ bị kéo vào. Nhưng xin lỗi cũng có thể bắt Chu Bình phải đáp. Hắn chỉ đứng chờ. Hồi lâu, Chu Bình nói: “Hồi nhỏ ta không cười khúc khích như thế.” Tần Mạc đáp: “Ngươi cười còn khó nghe hơn.” Chu Bình ngẩng lên trừng hắn. Một nhịp rất cũ đi qua giữa hai người, mỏng nhưng thật. Bà bán hương quay mặt cười trộm.

A Sả nhận lại đôi guốc. Nó kiểm quai trái, kiểm đường chỉ xấu, rồi buộc thêm một sợi dây vải quanh hai chiếc như trói chúng vào nhau. Khâu Đinh hỏi có cho ghi tên không. Đứa bé suy nghĩ rất lâu. “Ghi A Sả thôi. Tên đầy đủ mẹ gọi lúc mắng, ta chưa cho.” Lão ghi đúng như vậy. Tần Mạc nhìn nét chữ nhỏ trên sổ phụ, bỗng thấy cái tên thiếu kia không thiếu. Nó có cửa đóng của riêng nó. Không phải tên nào cũng phải mở hết mới là thật. Có người giữ lại một phần để sống, một phần để phòng nước, một phần để mẹ còn có chỗ gọi riêng. Nếu một ngày hắn gặp một đời của Tô Vãn có tên khác, có lẽ hắn cũng chỉ được đứng trước phần nàng tự cho.

Đứa bé không rời đi ngay. Nó ngồi xuống bậc, tháo lá sả cũ trong chiếc guốc còn lại rồi thay bằng lá mới từ túi áo. Động tác vụng nhưng cẩn thận, như đang thay thuốc cho người bệnh. Tần Mạc hỏi: “Vì sao là lá sả?” A Sả liếc hắn, cân nhắc xem có nên trả lời. “Mẹ bảo mưa xong chân dễ có mùi. Lá sả làm người trong nhà bớt chê nhau.” Câu đáp làm bà bán hương phì cười. Nhưng Tần Mạc không cười. Một vật giữ tên mẹ con không phải kỷ vật bi thương, mà là thứ dùng để người nhà còn chịu ngồi gần nhau sau ngày bùn lầy. Đời sống thật cứ thấp như vậy, thấp đến mức mọi lời lớn phải cúi xuống mới nhìn thấy.

Chu Bình lấy trong túi ra một đoạn chỉ thừa, đưa cho A Sả. “Khâu quai bên phải đi, sắp bung.” Đứa bé nhìn hắn cảnh giác. “Không lấy công chứ?” Chu Bình đáp: “Lấy. Sau này nếu nghe ai gọi ta bằng giọng không đúng, nhắc ta một câu.” A Sả suy nghĩ, rồi nhận chỉ. Giao kèo kỳ lạ ấy làm Khâu Đinh bật cười khàn. Tần Mạc nhìn Chu Bình và thấy bạn mình cũng đang tìm cách trả giá sau khi giọng cũ của mình bị khe mượn. Không ai trong họ ra khỏi bẫy mà nguyên vẹn. Có người mất một đoạn nhìn, có người mất sự nhẹ nhõm khi nghe tiếng trẻ con gọi tên mình.

Khe dưới trạm khép bằng một tiếng mõ không âm. Không nghe thấy gì, nhưng mọi người đều cảm thấy ngực mình bị gõ nhẹ. Khâu Đinh gọi đó là mõ câm của bờ bên kia. Bà bán hương bảo đã không âm còn gọi mõ làm gì, nhưng giọng bà nhỏ. Từ Khởi nhìn A Sả, có vẻ muốn nói gì rồi thôi. Đặng Nhu đưa cho đứa bé nửa chiếc khăn khô, vẫn không ôm. A Sả nhận, lau guốc trước khi lau mặt. Cảnh ấy làm Tần Mạc thấy đau theo cách rất chậm. Thứ đứa bé bảo vệ không phải người mẹ nguyên vẹn, mà là quyền không để một giọng giống mẹ quyết định đôi guốc thuộc về ai.

Khi họ rời khe, đoạn tối trong mắt Tần Mạc không lớn thêm. Nhưng mỗi khi có ai gọi tên hắn, lưỡi hắn lại đau. Vị máu bị giữ trong miệng như một cái khóa nhỏ. Chu Bình đi bên cạnh, không hỏi Tô Vãn, không hỏi tiếng kia giống bao nhiêu phần. Tần Mạc biết ơn sự không hỏi ấy và ghét mình vì biết ơn. Xa xa, trên vệt tường của Miếu Câm, cái mõ không âm lắc thêm một lần. Lá sả bị khe lấy đi trôi ra mặt nước, không còn mùi mẹ của A Sả, chỉ còn mùi cây cỏ bị nghiền. Tần Mạc nhìn nó trôi, tự nhắc: giọng quen không phải người quen. Muốn tìm một người đã vào dòng, trước hết phải học không đáp mọi thứ biết gọi đúng chỗ đau.

Dọc đường lên bờ, người trong trạm thử gọi nhau bằng giọng bình thường, như trẻ con thử xem tiếng mình còn là của mình không. Bà bán hương gọi Tứ Giấy là đồ nợ dai. Tứ Giấy gọi Hồ Sẹo là quả cân mọc chân. Hồ Sẹo gọi lại một tiếng rất bẩn, khiến A Sả bị Đặng Nhu che tai. Những tiếng gọi xấu xí ấy làm mọi người thở ra. Tần Mạc cũng thở ra theo. Không có giọng nào đẹp như bẫy dưới khe. Chính vì không đẹp, chúng đáng tin hơn. Hắn chợt hiểu mình sẽ phải mang theo cả tiếng cãi, tiếng chửi, tiếng mặc cả của nhân gian để chống lại những âm thanh quá giống điều mình muốn nghe.

A Sả chạy vài bước rồi quay lại lấy chiếc lá sả trôi sát bờ. Lá đã mất mùi, mép rách, không còn dùng được trong guốc. Nó không vứt đi mà kẹp vào khe đá cạnh trạm. “Để khe biết nó chỉ được lấy lá cũ,” đứa bé nói. Khâu Đinh không sửa lý lẽ trẻ con ấy. Ông còn cúi xuống đặt một viên sỏi chặn lá khỏi trôi. Tần Mạc nhìn cảnh đó và thấy người sống đôi khi lập luật bằng những cử chỉ rất bé, không đợi thần minh cho phép.