Chương 215: Tiếng chuông của Tào Nhị
Chiếc chuông đất biến mất không ồn ào. Nó không lăn, không rơi, không bị bàn tay nào che. Chỉ trong một lần Khâu Đinh quay đi cất thẻ, vòng bùn tròn trên bàn đã trống rỗng. Bà bán hương ôm rổ hương vào ngực ngay lập tức. Hồ Sẹo kẹp quả cân dưới nách, nhìn người khác như thể ai cũng có thể giấu chuông trong áo. Phan Tứ vội lùi khỏi bàn, miệng đã mở sẵn để tự bào chữa.
“Ta không lấy. Lấy làm gì, chuông đất bán không ai mua.”
Bà bán hương nheo mắt. “Ngươi còn biết thứ gì bán được à?”
“Biết nên mới không lấy.”
Khâu Đinh không mắng. Lão đặt tay lên vòng bùn, sắc mặt khó coi. Nước trong vòng ấy không lan ra ngoài, chỉ xoáy rất nhẹ, như có ai dưới mặt bàn đang thở qua một miệng nhỏ. Từ Khởi nhìn Tần Mạc trước tiên, không nói nhưng mắt hỏi: lại là việc của ngươi à? Tần Mạc lắc đầu. Cử động rất nhỏ. Từ Khởi hừ một tiếng, như chưa tin hẳn nhưng tạm để đó.
Dưới mái hiên mục bên hông trạm, nước bắt đầu gõ. Không phải tiếng mưa. Tiếng này khô hơn, vọng từ trong gỗ mục, từ những viên ngói vỡ chìm dưới mặt nước. Khâu Đinh bảo mọi người lùi. Không ai lùi xa. Những người đến đây đều sợ chuyện lạ, nhưng càng sợ tên mình bị gọi lúc mình quay mặt. Họ ép sát hai bên hiên, nhường ra một khoảng nước đen. Mái thấp, xà gỗ rêu phủ đến mức Tần Mạc phải nghiêng vai mới bước vào được. Mùi nấm ẩm và đất nung cũ bám vào hơi thở.
“Nơi này từng là chỗ Tào Nhị chờ qua bến.” Khâu Đinh nói.
Phan Tứ thì thào: “Thợ gốm nghèo ấy à?”
Hồ Sẹo sửa ngay: “Thợ gốm Tào. Nghèo thì ai chẳng nghèo.”
Phan Tứ liếc hắn. “Ngươi hôm nay lắm chữ nghĩa.”
“Còn hơn ngươi lắm nợ.”
Hai người lại sắp cãi. Nhưng tiếng gõ dưới nước dày lên, cắt ngang.
Mặt nước nổi lên một dáng người không đầy đủ. Không phải hồn nguyên vẹn, chỉ là lệ cũ giữ lại bóng một thợ gốm thấp, vai lệch, bàn tay to hơn cổ tay. Bóng ấy ngồi xổm trên viên ngói vỡ, trước mặt đặt chiếc chuông đất sứt. Nó nhìn Khâu Đinh trước, không nhìn Tần Mạc.
“Lại lấy chuông của ta mở chuyện nhà người.” Giọng nó đi qua nước, nghe như đất nung nứt trong lò.
Khâu Đinh cúi đầu. “Tào Nhị.”
“Ờ. Lúc sợ thì nhớ gọi tên. Lúc đông khách thì cái chuông, cái chuông.” Bóng nước cười khục khặc. “Ta thành cái đồ gõ từ bao giờ?”
Bà bán hương cúi mặt. Chính nàng từng gọi chuông là đồ mở lối. Phan Tứ sờ gáy, lúng túng. Hồ Sẹo ôm quả cân, không dám thêm chữ nghèo vào tên ai nữa. Tần Mạc đứng trong nước, nhìn chiếc chuông trên viên ngói. Nó từng đi với hắn từ bãi mộ, qua bản đồ Thành Hoàng, mở đường xuống trạm cũ. Hắn luôn tự nhắc nó không phải manh mối của Tô Vãn. Nhưng tự nhắc không có nghĩa là lòng đã sạch. Có những lúc hắn vẫn xem mọi vật biết rung, biết sáng, biết phản ứng là một thứ có thể dùng tiếp cho câu hỏi của mình.
Đứa trẻ của Đặng Nhu ló đầu khỏi lưng mẹ. “Chuông có đau không?”
Đặng Nhu kéo nó lại. “Đừng hỏi bậy.”
Tào Nhị lại cười. “Hỏi được. Chuông không đau như người, nhưng bị gọi sai lâu ngày thì tiếng nó lệch.”
Đứa trẻ nhìn chiếc chuông, mắt rất nghiêm. “Thế gọi đúng thì nó hết lệch à?”
“Không.” Bóng thợ gốm đáp. “Nhưng lệch đúng tên mình còn hơn kêu thẳng tên người khác.”
Phan Tứ lẩm bẩm: “Chuông mà cũng khó tính.”
Hồ Sẹo liếc hắn. “Ngươi khó tính với hai đồng được, chuông khó tính với tên không được?”
Phan Tứ nín. Bà bán hương bỗng lấy trong rổ ra một nén hương gãy, đặt xuống sát mép nước. “Ta từng gọi sai.” Nàng nói rất nhanh, như sợ ai chen vào. “Ta gọi đồ mở cửa. Gọi thế quen miệng. Không phải cố ý.”
Tào Nhị nhìn nén hương. “Không cố ý là câu người sống thích nhất.”
Bà bán hương đỏ mặt. “Vậy ta nói sao?”
“Nói lần sau sửa.”
Nàng mím môi, rồi cúi đầu: “Lần sau sửa.”
Không có ai vỗ tay. Không ai khen nàng biết hối. Một câu sửa miệng đi qua trạm nhẹ hơn hơi thở, nhưng những người quanh đó đều nghe được. Tần Mạc chợt hiểu vì sao Tào Nhị đòi tốn miệng chứ không tốn giấy. Giấy ghi một lần rồi cất. Miệng mỗi lần vội đều có thể phản bội lại điều vừa học.
Bóng Tào Nhị quay sang hắn. “Còn ngươi. Giữ đồ người thương rồi đi hỏi hết chỗ này chỗ kia. Có hỏi nàng muốn bị cầm đi gõ không?”
Chu Bình siết sổ. Từ Khởi hít vào. Câu ấy thô, không biết đủ chuyện, nhưng đâm đúng. Tần Mạc muốn nói thanh y không phải chuông, không phải công cụ, là vật chứng nàng từng sống. Lời ấy đúng. Cũng chưa đủ. Đúng quá nhanh dễ thành áo che.
Hắn nói chậm: “Ta chưa hỏi nàng được.”
Bóng nước nghiêng đầu. “Chưa hỏi được mà đã cầm đi?”
“Ta không dùng nó mở trạm này.”
“Hôm nay không dùng, mai chắc?” Tào Nhị gãi cằm bằng bàn tay nước. “Ta lúc sống cũng nói mai trả tiền rượu. Mai dài lắm.”
Đám đông có người cười khẽ rồi tắt ngay. Tần Mạc không cười. Trong ngực, Sát Đạo cựa mình. Nó không thích bị một bóng lệ thấp hèn vặn hỏi. Nó đưa ra một cách gọn: vệt này không phải hồn nguyên vẹn; nuốt lệ cũ, lấy chuông, đi tiếp. Không ai vô tội bị nuốt. Không ai chết thêm. Lý lẽ sạch đến mức như đã được rửa qua nước Phật Đài.
Tần Mạc nhìn bàn tay của Tào Nhị. Kẽ móng bóng nước còn dính đất sét. Một vệt lệ cũ cũng từng là người biết mắng đất không nghe tay, biết giấu cơm cháy cho trẻ con, biết bực vì bị viết rẻ. Hắn để cơn đói đi qua. Nó đi qua không đẹp. Cổ họng hắn khô, răng cắn vào má trong, vị máu nhạt lan ra.
Khâu Đinh quỳ xuống. Một đầu gối lão trượt trên rêu, tay chống xuống nước bẩn. Không có vẻ trang nghiêm. Chỉ có một lão già còng lưng đang quỳ vụng.
“Ta dùng chuông sai.” Lão nói.
Bóng Tào Nhị hừ mũi. “Sai sao?”
Khâu Đinh im lâu đến mức bà bán hương suýt sốt ruột. Cuối cùng lão nói: “Ta nhớ chuông giúp việc, quên nó là đồ của ngươi.”
“Còn?”
Lão già nuốt khan. “Ta ghi tên ngươi nhỏ hơn tên người có tiền dầu.”
Phan Tứ buột miệng: “Lão làm vậy thật à?”
Khâu Đinh không nhìn hắn. “Làm.”
Tào Nhị hỏi: “Vì sao?”
“Vì sổ thiếu giấy. Vì người giàu cúng thêm. Vì ta nghĩ ngươi không có ai cãi.”
Nước dưới mái hiên lạnh hơn. Lời nhận lỗi ấy không làm Khâu Đinh sạch. Nó chỉ làm hắn không trốn. Tần Mạc thấy trong lòng khó chịu. Nếu lão quanh co, hắn sẽ dễ ghét hơn. Nhưng lão nói thẳng, và việc nói thẳng khiến lỗi nằm nguyên giữa trạm, không biến thành cái cớ cho ai đứng cao.
Chu Bình hỏi: “Sửa thế nào?”
Tào Nhị đáp: “Tốn.”
Phan Tứ lập tức nói: “Tốn giấy thì ta…”
Bà bán hương đá nhẹ vào chân hắn. “Ngậm miệng. Lúc nào cũng giấy.”
Bóng nước cười. “Không tốn giấy. Tốn miệng. Từ nay ai mượn chuông phải gọi đủ: chuông đất của Tào Nhị. Không được gọi đồ mở lối, đồ thấp, chuông rẻ. Và trả nó xuống nước một nhịp.”
Điều kiện nghe nhỏ. Nhưng cả trạm đều hiểu nhỏ kiểu khó sửa. Người ta gọi sai vì tiện, gọi tắt vì vội, gọi bằng công dụng vì người chết không đứng đó đòi lại. Bắt sửa miệng mỗi lần là bắt người sống chậm lại.
Khâu Đinh đưa tay định nâng chuông. Bóng Tào Nhị gạt nước. “Không phải lão.”
Mặt nước quay về phía Tần Mạc.
“Hắn cầm.”
Tần Mạc đứng yên. Chuông đã theo hắn nhiều ngày. Dù không thuộc về hắn, bàn tay hắn đã quen trọng lượng của nó. Trả nó xuống nước một nhịp bỗng giống trả một quyền hỏi mà hắn chưa kịp thừa nhận mình muốn giữ. Chu Bình không nói. Bạn hắn chỉ đứng gần hơn nửa bước, đủ để nếu hắn nghiêng quá xa, sổ có thể đóng.
Tần Mạc cúi xuống nâng chuông. Đất nung lạnh, nhưng không chết. Nó giữ mùi khói lò, cháo loãng, bùn bãi mộ, tay Từ Khởi, mực của Khâu Đinh, và cả hơi người đã gọi sai nó. Hắn nhớ thanh y của Tô Vãn trong tay đêm Trấn Hồn Đài: nhẹ, ướt máu, không trả lời. Lúc ấy hắn muốn nó trả lời đến phát điên. Bây giờ vẫn muốn. Không có bậc đá hay bóng nước nào làm nỗi muốn ấy biến mất. Chúng chỉ bắt hắn nhìn nỗi muốn ấy thẳng hơn.
Chu Bình khẽ nói: “Nếu tiếc, nói tiếc.”
Tần Mạc nhìn chiếc chuông. “Tiếc.”
Từ Khởi đứng bên kia mái hiên, ôm thẻ của mình. “Tiếc mà vẫn trả?”
“Ừ.”
“Nghe không giống ngươi.”
Chu Bình chen vào: “Nghe giống lúc hắn đói mà nhường bánh, mặt cũng khó coi thế.”
Tần Mạc liếc bạn mình. Chu Bình nhún vai, vẻ như câu nói vừa rồi chỉ là chuyện bánh thật. Nhưng nó giữ được một điều: trả chuông không biến Tần Mạc thành người bỗng nhiên thanh sạch. Hắn vẫn tiếc, vẫn muốn, vẫn có một phần trong lòng nghĩ nếu giữ thêm một chút thì đường sau sẽ dễ hơn. Chỉ là lần này hắn để người khác nghe thấy phần đó trước khi nó tự mặc áo nghĩa lớn.
Hắn đặt chuông xuống nước. Nước khép trên miệng chuông.
Một nhịp.
Rất dài.
Trong nhịp ấy, hai đầu ngón tay hắn mất cảm giác. Không đau như kiếm, không rách như vết thương. Chỉ là nơi từng chạm chuông bỗng rỗng đi, như nước lấy mất một phần thói quen cầm nắm. Hắn đưa tay lên, thấy ngón tay vẫn ở đó, nhưng cảm giác quay lại chậm nửa hơi thở.
Tào Nhị nói: “Giữ đồ người khác phải mất cảm giác của mình một chút. Không thì tay nào cũng tưởng sinh ra để cầm.”
Tần Mạc gật. Lần gật này không đẹp, vì hắn vẫn tiếc.
Khi chuông nổi lên lại, Khâu Đinh gọi rõ: “Chuông đất của Tào Nhị.” Lão mới dám nâng. Bà bán hương gọi theo, ngượng nghịu như học chữ muộn. Phan Tứ gọi nhầm thành Tào Nhị Tử, bị Hồ Sẹo đập quả cân vào cánh tay.
“Tào Nhị.”
“Biết rồi, đánh gì.”
“Ngươi không bị đánh không nhớ.”
Tào Nhị cười khục khặc. “Thế còn được.”
Không có ánh sáng siêu độ. Không có lời tha thứ. Trạm vẫn dột, sổ vẫn thiếu giấy, người sống vẫn tính nợ. Nhưng chiếc chuông không còn bị rút thành công dụng. Một thợ gốm thấp bé trở lại trước vật của mình bằng vài âm gọi vụng.
Khâu Đinh mở lại sổ thấp của trạm. Trang ghi Tào Nhị nằm ở góc dưới, chữ nhỏ hơn hẳn mấy tên có lễ dầu. Lão đặt bút lên, rồi dừng. “Ta viết đè sẽ bẩn.”
Tào Nhị nói: “Bẩn thì để bẩn. Sạch giả mới khó chịu.”
Khâu Đinh chậm rãi kẻ một dòng dẫn từ góc dưới lên giữa trang. Nét mực đi qua mấy tên khác, khiến Phan Tứ giật mình kêu sẽ lem. Khâu Đinh không dừng. Lão viết lại: Tào Nhị, thợ gốm, chuông đất sứt, không ghi rẻ. Chữ không đẹp. Tay lão run nên nét “Nhị” lệch xuống. Tào Nhị nhìn rất lâu.
“Chữ xấu.”
Khâu Đinh khàn giọng: “Ừ.”
“Nhưng to hơn.”
“Ừ.”
“Đừng ừ như người sắp chết. Lần sau viết ngay từ đầu.”
Khâu Đinh cúi đầu, vai run một cái. Không biết vì lạnh hay vì bị mắng trước đám đông. Bà bán hương quay mặt đi, vờ chỉnh rổ. Hồ Sẹo lau quả cân rất mạnh. Tần Mạc nhìn một cái tên được kéo từ góc dưới lên giữa trang và thấy đây cũng là một kiểu trả chuông: không kéo người chết về, chỉ trả lại chỗ đứng từng bị tiện tay hạ thấp.
Từ Khởi bỗng hỏi: “Nếu người không còn đồ thì sao?”
Mái hiên im đi. Câu hỏi này nối thẳng tới ba lỗ thẻ vừa rồi, tới những tên chưa từng mua nổi vật đủ bền để qua lũ.
Tào Nhị nhìn hắn. “Còn vết.”
“Vết cũng mất?”
“Còn người sống chịu khó nhớ mình không chắc.”
Từ Khởi nhíu mày. “Nghe như lão Khâu nói.”
“Lão học mót của người chết.” Tào Nhị đáp. “Đừng khen lão.”
Khâu Đinh cúi đầu thấp hơn. Đám đông lần này cười thật, nhỏ thôi, nhưng thật.
Tần Mạc hỏi: “Vì sao chuông chỉ mở lối cho người thấp?”
Bóng thợ gốm nhìn hắn, vẻ như thấy câu hỏi quá dễ. “Người cao có nhiều cửa. Người thấp bị đạp lên cả khi chết, chuông của ta kêu cho họ tránh chân.” Nó gõ móng tay nước lên chuông. “Nhưng nghe cho rõ: mở lối không phải gọi về. Ta rung để tên khỏi bị đạp mất, không phải kéo ai đang đi đường khác quay đầu.”
Không ai nhắc tên Tô Vãn. Nhưng câu ấy đi thẳng vào chỗ tên nàng nằm trong Tần Mạc. Nếu nàng đã vào dòng, nếu một ngày nàng có một đường khác, mọi tiếng chuông của hắn chỉ được hỏi tới chỗ được phép. Không được biến thành dây trói.
Bóng Tào Nhị mờ dần. Trước khi tan, nó chỉ xuống bậc nước sau mái hiên. “Bậc sau đừng đổ máu. Máu người đến muộn hôi lắm.”
Mạnh bà tử đứng ở lối vào từ lúc nào, áo mưa nhỏ nước xuống nền. Bà nhìn Tần Mạc, mắt lạnh như kim rửa sạch.
“Ngồi xuống,” bà nói. “Ta biết ngươi vừa nghĩ tới máu.”