Chương 213: Giấy trắng hỏi lệ
Đặng Nhu bước xuống Vãng Sinh Trạm với dáng của người không cho phép ai đỡ. Gấu áo nàng ướt bùn, vai áo khô, tóc búi lệch bằng một que tre cháy nửa đầu. Trước ngực nàng ôm hũ tro nhỏ buộc khăn cũ, cái khăn đã giặt nhiều lần đến mức không còn biết màu ban đầu. Bà bán hương theo sau, thở không ra hơi, vừa thở vừa mắng nàng đi nhanh như đòi nợ. Đặng Nhu không quay lại. “Ta có nợ thật. Nợ đất chôn.” Câu ấy làm gã què Hồ Sẹo cúi đầu. Quả cân của hắn còn nằm dưới gầm bàn, nhưng vẻ mặt hắn như vẫn bị thứ sắt mẻ cạnh ấy đè lên ngực.
Khâu Đinh lau vội mặt bàn bằng khăn mực. Đặng Nhu lập tức kéo hũ tro sát người. “Khăn đó bẩn.”
Lão dừng tay. “Khăn nào cũng bẩn.”
“Vậy lau bằng tay áo ngươi.”
Bà bán hương bật cười, rồi ho sặc. Khâu Đinh nhìn Đặng Nhu một lát, cuối cùng thật sự dùng tay áo lau lại mặt bàn. Tay áo lão còn bẩn hơn khăn, nhưng động tác chậm và nghiêm. Đặng Nhu kiểm tra vệt nước trên bàn, thấy không có rơm, mới đặt hũ tro xuống. Đặt xong lại giữ hai tay hai bên, không để ai chạm.
“Ta không hỏi chồng ta còn sống không.” Nàng nói. “Ta không ngu.”
Đứa trẻ đứng sau nàng ôm một chiếc guốc gãy, mũi guốc mòn lệch. Nó chừng bảy tám tuổi, mặt khô vì gió, mắt nhìn người lớn theo kiểu đã học im lặng quá sớm. Đặng Nhu đẩy nó lùi nửa bước.
“Ta hỏi chỗ đặt hương.” Nàng tiếp, từng chữ như cắn ra. “Nước cuốn hắn đi. Huyện ghi mất xác. Nhà chồng bảo lập mộ gió cho khỏi tốn. Ta không có tiền mua đất cao. Nếu con ta cúng nhầm bãi, ai chịu?”
Không ai trả lời. Tần Mạc đứng bên mép bàn, tay còn lạnh vì vừa giữ tờ giấy dưới lỗ thẻ. Hắn từng nghe quá nhiều lời lớn: thiên luật, công đức, nghiệp số, buông bỏ. Đặng Nhu không nói chữ nào lớn. Nàng nói đất, tiền, bãi lở, đứa con còn phải biết quỳ ở đâu. Chính những thứ nhỏ ấy làm cổ họng hắn nghẹn hơn.
Khâu Đinh mở tờ giấy trắng trên khay. Góc giấy có vết tay ướt, mép giấy lõm một vòng vì giọt lệ chưa rơi. Lão nói: “Trạm nhận lệ của ngươi. Không nhận tên Hứa Tam nếu hắn chưa tự cho.”
Đặng Nhu cười lạnh. “Hắn chết rồi còn tự cho bằng cách nào? Đội mồ lên ký à?”
Bà bán hương lầm bầm: “Nghe cũng đúng.”
Khâu Đinh kéo từ hộp gỗ ra một thẻ tre cũ. Mực trên đó loang thành hình bàn chân. “Ba năm trước có người hỏi tên chồng. Trạm mở nhầm. Bờ dưới nhận nhầm xác. Nhà kia cúng một người lạ suốt hai mùa mưa. Đứa trẻ cứ mơ có khách ngồi ăn cơm mà không nói.”
Đặng Nhu cầm thẻ, nhìn một cái rồi ném lại lên bàn. “Sai của các ngươi lại bắt ta chịu.”
Khâu Đinh gật. “Ừ.”
Một chữ ấy làm cơn giận của nàng khựng lại. Nếu lão cãi, nàng đã có chỗ đánh. Nếu lão giảng, nàng đã có chỗ chửi. Lão chỉ nhận. Đặng Nhu siết hũ tro đến các khớp tay trắng ra, cuối cùng hỏi: “Vậy ta tới đây làm gì?”
“Hỏi phần ngươi được hỏi.”
“Phần ta là gì?”
“Lệ. Chỗ đặt hương. Điều ngươi không chắc.”
Đặng Nhu nhìn Tần Mạc. Không biết vì sao nàng chọn hắn. Có lẽ vì hắn đứng quá im, hoặc vì cả trạm đều nhìn hắn bằng nỗi sợ khác người. “Ngươi từng mất người?”
Chu Bình lập tức dịch sổ ra sau lưng. Tần Mạc thấy động tác ấy, nhưng không tránh câu hỏi. “Từng.”
“Muốn biết người đó ở đâu không?”
“Muốn.”
“Nếu người khác bảo ngươi không được hỏi thay nàng, ngươi nghe à?”
Nước dưới bàn ngừng chảy một nhịp. Từ Khởi ngậm miệng. Bà bán hương cũng không quạt nữa. Câu hỏi của Đặng Nhu không sạch, không khách khí, không chừa đường cho hắn đứng trong vẻ hiểu chuyện. Tần Mạc nhìn hũ tro, rồi nhìn chiếc guốc gãy trong tay đứa trẻ. Hắn có thể nói một câu đúng. Có thể nói người đã nhập dòng có quyền của họ. Có thể nói hắn đang học. Nhưng những câu ấy nếu đặt trước mặt Đặng Nhu sẽ giống bát cháo loãng bày trước người vừa mất nhà.
“Không phải lúc nào cũng nghe nổi.” Hắn nói.
Đặng Nhu nhếch môi. Mắt nàng đỏ lên nhưng chưa có nước. “Vậy đừng đứng như tượng sạch.” Nàng đẩy hũ tro về phía hắn. “Giữ giúp. Tay ta run.”
Tần Mạc không nhận ngay. “Ngươi chắc?”
“Không chắc thì ta đã ở nhà vá mái.” Nàng gắt. “Hay ma tu cũng cần người ta viết đơn?”
Chu Bình ho một tiếng, nửa vì bụi, nửa vì suýt cười. Tần Mạc đưa hai tay đỡ hũ tro. Nó nhẹ đến đáng sợ. Bên trong không phải tro cốt, chỉ là tro áo, tro rơm, tro bếp Đặng Nhu gom ở đoạn nước tìm được chiếc giày của Hứa Tam. Một người bị lũ cuốn đi, thứ người ở lại ôm được chỉ nhẹ như vậy. Hắn giữ hũ trước ngực, không dò xét, không truyền lực, không dùng thần thức. Chỉ giữ. Việc chỉ giữ ấy khó hơn hắn tưởng.
Đứa trẻ cầm guốc bước lên một chút. “Cái này không phải của cha.” Nó nói rất nhanh, như sợ bị hiểu lầm. “Cha sửa quai cho mẹ. Con mang theo thôi.”
Đặng Nhu quay lại. “Ai bảo con nói?”
Đứa trẻ mím môi. “Con sợ họ lấy.”
“Không ai lấy.”
“Trạm lấy giấy.”
Đặng Nhu nghẹn. Bàn tay nàng đang đặt trên mép khay co lại. Khâu Đinh nhìn chiếc guốc, giọng thấp hơn: “Vật của người sống có thể giữ lệ người sống.”
“Không.” Đặng Nhu đáp ngay. “Đừng biến cả nhà ta thành đồ cúng.”
Câu ấy làm Tần Mạc thấy lạnh ở lưng. Nàng hiểu điều nhiều người tu đạo không hiểu: nghi thức có thể nuốt luôn người còn thở, biến đôi guốc đang đi, mái nhà đang dột, đứa trẻ đang đói thành vật dẫn cho một nỗi mất đã đủ nặng. Hắn ôm hũ tro chặt hơn một chút rồi vội nới tay, sợ chiếc khăn buộc miệng hũ lệch.
Khâu Đinh không ép chiếc guốc. Lão đặt tờ giấy trắng trước Đặng Nhu. “Nhỏ lệ. Nghĩ điều ngươi tự chịu, không nghĩ thay hắn.”
Đặng Nhu cúi xuống. Không giọt nào rơi. Nàng càng cố, mắt càng khô. Gò má nàng căng lên vì giận chính mình. “Khóc lúc cần thì không khóc.”
Bà bán hương đưa khăn. Đặng Nhu gạt ra.
Từ Khởi, từ sau cột, bỗng nói: “Nghĩ hắn nợ gì ngươi.”
Đặng Nhu quay phắt lại. “Ngươi biết gì?”
“Không biết.” Từ Khởi nhìn thẻ của mình, giọng cộc. “Nhưng người chết mà còn nợ thì dễ khóc hơn người chết sạch.”
Đặng Nhu há miệng định mắng. Rồi vai nàng rung một cái. “Hắn nợ ta hai mùa củi.” Nàng nói. “Nợ sửa mái. Nợ dạy con bơi. Nợ một cái áo lành để về nhà mẹ ta khỏi bị cười.” Giọng nàng vỡ ở chữ cuối, nhưng nàng không che mặt. “Hắn còn nợ ta một trận cãi cho xong.”
Giọt lệ rơi xuống giấy, đục và tròn.
Tờ giấy không hiện tên. Nó hiện một vệt nước xiên, từ trái sang phải, dừng ở một gốc sung bên bãi lở. Khâu Đinh lập tức đặt ba đồng đá lên mép giấy để giữ nét. Đặng Nhu cúi sát. “Bãi Cồn Chó?”
“Không chắc.” Khâu Đinh nói.
Nàng đập tay xuống bàn. “Lại không chắc!”
Hũ tro trong tay Tần Mạc rung lên. Sen đen trong ngực hắn mở ra, rất khẽ. Một giọt máu của hắn thôi. Không cần nhiều. Máu từng nuốt luật, từng chạm oán, từng cưỡng qua bờ nước sâu. Nhỏ xuống mép giấy, vệt nước sẽ rõ hơn. Đặng Nhu sẽ biết đi đâu. Đứa trẻ sẽ có chỗ quỳ. Điều đó sai ở đâu? Ý nghĩ ấy không mang mùi ác. Nó mang mùi cháo nóng đưa cho người đói, vì vậy đáng sợ hơn nhiều.
Chu Bình đặt tay lên miệng hũ tro. Không chạm Tần Mạc, chỉ chạm khăn cũ. “Đừng làm hũ của nàng thành vật của ngươi.”
Đặng Nhu nghe thấy. Nàng ngẩng lên, mắt ướt nhưng sắc. “Hắn định làm gì?”
Tần Mạc đáp trước khi Chu Bình phải nói thay: “Định giúp quá phần được cho.”
“Giúp kiểu gì?”
“Bằng máu.”
Nàng nhìn hắn như nhìn một kẻ vừa suýt đổ nước bẩn vào nồi cơm. “Máu ngươi biết chồng ta thích nằm chỗ nào à?”
Tần Mạc im.
“Không biết thì cất đi.”
Hắn gật. Ngón tay đang rách được hắn ép vào lòng bàn tay. Máu thấm trong kẽ tay, nóng và nhục. Cái giá lần này không phải đau. Là bị một người phàm mắng đúng trước mặt mọi người, và phải để lời mắng ấy còn nguyên.
Chu Bình thở ra. “Không chắc vẫn hơn bịa chắc.” Hắn nói, nhỏ hơn thường lệ.
Đặng Nhu quay sang. “Ngươi nói dễ.”
“Dễ hơn việc của ngươi.” Chu Bình nhận ngay. “Nhưng nếu họ bịa cho ngươi một chỗ đẹp, sang năm con ngươi quỳ trước lời bịa.”
Nàng chửi hắn một câu rất tục. Chu Bình gật đầu như nhận một đồng phí. Tần Mạc suýt bật cười, rồi cổ họng lại nghẹn. Ở trạm này, người nói đúng không được đứng trong ánh sáng. Người đau có quyền chửi. Người giữ bạn khỏi sai cũng phải chịu bùn văng vào mặt.
Đứa trẻ không chửi. Nó nhìn vệt nước trên giấy rất lâu, rồi hỏi: “Nếu bãi đó xa, con đem đất về đặt dưới bát hương được không?”
Đặng Nhu nhắm mắt. Câu hỏi ấy làm nàng kiệt sức hơn mọi lời cãi. Khâu Đinh đáp: “Được. Nhưng khi đặt, phải nói đất này chưa chắc đúng.”
“Sao phải nói?”
“Để sau này nếu tìm được chỗ đúng hơn, con còn dám sửa.”
Đứa trẻ ôm chiếc guốc gãy sát ngực. “Sửa rồi cha có giận không?”
Khâu Đinh nhìn tờ giấy. “Người đã chịu để con tìm, chắc không giận vì con sửa.”
Đặng Nhu đưa tay che mắt. Lần này nàng khóc không thành tiếng. Tờ giấy lõm thêm một vòng nước, vệt bãi lở rõ hơn một chút nhưng vẫn không thành địa chỉ. Không có đáp án trọn. Chỉ có hướng đủ để người sống đi một đoạn, và khoảng trống đủ để họ còn sửa nếu sai.
Khâu Đinh đóng dấu lệ nước bằng con dấu gỗ mục. Dấu không đỏ, chỉ làm giấy lõm xuống thành một vòng ướt. Lão ghi bên cạnh: Đặng Nhu tự hỏi chỗ đặt hương, chưa gọi tên người chết.
“Sửa.” Đặng Nhu nói.
Khâu Đinh ngẩng lên.
“Đừng ghi vợ Hứa Tam trước. Ghi Đặng Nhu.” Nàng lau mặt bằng mu bàn tay. “Ta là ta trước khi là cái bóng của hắn.”
Khâu Đinh sửa ngay. Không tranh luận. Nét mực bùn chậm mà chắc. Tần Mạc nhìn dòng tên ấy, ngực đau âm ỉ. Tô Vãn cũng từng ghét bị gọi bằng những danh xưng người khác thấy cao quý. Thánh nữ, tế phẩm, người được chọn, người đã mất. Trước những thứ đó, nàng là Tô Vãn, người biết giận khi bánh bị nướng cháy quá tay, người hỏi một ông lão muốn chôn vợ gần ruộng hay gần sông. Nếu một ngày hắn tìm thấy nàng mà chỉ mang theo tên nỗi đau của mình, hắn cũng sẽ viết sai dòng đầu tiên.
Đặng Nhu nhận lại hũ tro. Nàng kiểm miệng hũ, kiểm khăn buộc, kiểm cả chỗ tay Tần Mạc vừa giữ. Thấy không lệch, nàng mới nhét tờ giấy vào trong áo. Không cảm ơn. Tần Mạc cũng không chờ. Khi nàng bước lên bậc, bà bán hương hỏi có cần người đi cùng ra bãi không. Đặng Nhu đáp: “Cần người giữ thằng nhỏ khỏi nhảy xuống nước, không cần người khóc hộ.”
Bà bán hương hừ một tiếng. “Khóc hộ đắt lắm, ta không rảnh.”
Hai người đi được vài bước, Đặng Nhu bỗng dừng lại. Nàng không quay đầu, chỉ nói với Tần Mạc: “Muốn hỏi ai thì nhớ người đó có thể ghét chỗ ngươi chọn.”
Tần Mạc đáp: “Ta nhớ.”
“Nhớ bằng miệng dễ lắm.”
Nàng đi tiếp. Gấu áo kéo một vệt bùn dài qua nền đá. Đứa trẻ ôm guốc chạy theo, đi được nửa đường lại quay lại cúi nhặt một mẩu sáp đỏ rơi dưới bàn. “Để kê bát hương,” nó giải thích, dù không ai hỏi. Khâu Đinh không thu phí mẩu sáp. Lão chỉ giả vờ không thấy.
Khi bóng mẹ con Đặng Nhu khuất ở lối lên, tờ giấy trắng trên khay vẫn còn một vết nước nhỏ chưa khô. Khâu Đinh định gấp lại thì ba lỗ thẻ phía cuối vách đồng loạt rung. Không có vật đặt dưới. Không có giấy đi trước. Chỉ có ba khoảng rỗng khô khốc, mép lỗ xám như tro nguội.
Một người bán giấy tang nãy giờ đứng im ngoài hàng bỗng quỳ xuống. Tấm lưng hắn gầy đến mức áo dính vào từng đốt xương. “Nhà ta không còn vật.” Hắn nói, giọng khản. “Lũ cuốn cả ba người. Giấy ta bán cũng ướt hết. Không còn áo, không còn bát, không còn tóc buộc. Nếu không có vật… có phải tên họ không xuống được?”
Khâu Đinh cầm bút, nhưng chưa chấm mực. Chu Bình mở sổ ra rồi khép lại nửa chừng. Từ Khởi nhìn thẻ của mình, bàn tay vô thức siết chặt. Tần Mạc nghe sen đen trong ngực khẽ cựa, như đã tìm thấy một khe rất thuận để đề nghị máu, oán, hoặc bất cứ thứ gì nhanh hơn mất mát.
Hắn đặt bàn tay còn rớm máu ra sau lưng.
“Trước hết,” Tần Mạc nói, “đừng quỳ với ta.”
Người bán giấy tang ngẩng lên, mắt trống rỗng. Phía sau hắn, ba lỗ thẻ không có vật cùng gõ một tiếng.