Chương 211: Bậc đá không hỏi tên

Nước ở Vãng Sinh Trạm không chảy xuôi. Nó dâng từ những kẽ đá dưới chân, lạnh và mịn như tro đã nghiền, bò lên mắt cá từng người đang xếp hàng trước bàn ghi danh. Phía trên, mái gỗ mục cúi thấp đến mức người cao phải nghiêng đầu. Từng giọt nước đọng trên rêu rơi xuống thau đồng, lộp bộp, lộp bộp, giống ai gõ nhịp cho một lễ tang chưa đủ tiền thuê kèn. Tần Mạc đứng ở bậc thứ ba, tay trái buông cạnh vạt áo, tay phải không chạm vào sổ. Chu Bình giữ sổ tên sát ngực, dây buộc quấn hai vòng quanh cổ tay. Hắn cứ liếc xuống nước, rồi liếc Tần Mạc, như sợ chỉ một cái chớp mắt là bạn mình lại đưa tay nhanh hơn người cần được cứu.

Khâu Đinh ngồi sau bàn. Lão già giữ lệ của trạm có lưng còng, râu thưa, mực bùn dính đầy móng tay. Trước mặt lão đặt chiếc chuông đất sứt của Tào Nhị, miệng chuông nứt một đường nhỏ, bên trong không có lưỡi. Vậy mà những thẻ tre treo dọc vách cứ rung theo nó, dù không ai chạm. Từ Khởi đứng đối diện bàn, áo ướt dính vào xương sườn, hai tay ôm một sợi dây diều đã mục. Hắn nhìn Khâu Đinh, rồi nhìn Tần Mạc. Ánh mắt ấy không có biết ơn. Nó đề phòng, nóng, và có chút tức giận vì bị chứng kiến trong lúc mình khốn đốn.

“Tên ta không để nước nhai.” Từ Khởi nói.

Khâu Đinh cầm bút lên, chưa chấm mực. “Không để thì tự giữ.”

“Ta không biết chữ.”

“Tên ngươi bị bỏ ở chỗ không có chữ.”

Từ Khởi cười khan. “Lão nói thế để lấy thêm tiền ghi à?”

Bà bán hương phía sau đập cái rổ mây vào bậc đá. “Thằng nhỏ, muốn cãi thì lên bờ. Người khác còn chờ.” Nàng nói xong lại kéo rổ hương sát ngực, sợ nước ướt hàng. Bên cạnh nàng có đứa trẻ liếm muối trên mu bàn tay mẹ, môi nứt trắng. Một gã què chống nạng gỗ bực đến run vai. Cô gái ôm áo liệm chưa khâu xong cứ nhìn mái, tính xem trước canh ba nước còn dâng tới đâu. Không ai ở đây đủ rảnh để thương Từ Khởi cho trọn. Họ có người cần tên, người cần chỗ chôn, người cần một tờ giấy không bị nước gặm mất. Chính vì vậy, mỗi câu ngang ngạnh của Từ Khởi đều chọc vào cái đói của người khác.

Khâu Đinh lật một thẻ tre rỗng ruột lên. Trên thẻ có bốn lỗ nhỏ, mép lỗ bị nước mài nhẵn. “Bậc thứ tư. Xuống.”

Từ Khởi không nhúc nhích. Sợi dây diều trong tay hắn siết đến mức vết cũ trên lòng bàn tay bật đỏ. Tần Mạc thấy rõ. Hắn cũng thấy sen đen trong ngực khẽ động, rất nhẹ, như một bông hoa tỉnh dậy trong bùn. Không cần giết ai. Không cần nuốt ai. Chỉ cần hắn ép nước lui nửa tấc, ép thẻ hiện chữ, ép lão già bớt một câu lệ. Việc đó nghe gần giống lòng tốt. Tần Mạc ghét nó chính vì vậy.

Chu Bình nói nhỏ, mắt vẫn nhìn nước: “Đừng.”

Tần Mạc đáp: “Ta chưa làm.”

“Ta biết lúc ngươi sắp làm.”

Từ Khởi nghe thấy, quay phắt lại. “Hai người nói đủ chưa? Tên ta không phải chỗ để các ngươi thử nhịn.”

Câu ấy khó nghe. Bà bán hương mắng hắn vong ân. Gã què lầm bầm rằng ma tu còn biết đứng im mà thằng sống nhờ người khác lại dữ. Tần Mạc không đáp. Hắn chỉ bước lùi nửa bàn chân, để bậc thứ tư trống hẳn trước mặt Từ Khởi. Cái lùi ấy làm nước chạm vào vết nứt trên cổ chân hắn, đau buốt. Từ Khởi nhìn khoảng trống ấy, bờ môi giật một cái, rồi hắn chửi một tiếng rất khẽ trước khi đặt chân xuống.

Bậc thứ tư chìm sâu hơn ba bậc trên một chút. Bùn đen phủ mặt đá, lẫn trấu, tóc, vảy sáp đỏ từ những lễ cũ. Vừa đặt cả hai chân xuống, Từ Khởi đã rùng mình. Nước quanh mắt cá hắn nổi bọt. Trong bọt hiện ra một con diều giấy rách mắc trên cành tre, một bàn tay trẻ con cố kéo dây, rồi một cái tát vụt qua. Hàng người sau lưng bỗng im. Không ai còn giục nữa. Gã què cúi mặt. Đứa trẻ ngừng liếm muối. Bà bán hương đưa tay che miệng, không biết vì lạnh hay vì sợ nhìn trúng chuyện nhà người ta.

Khâu Đinh đặt chuông đất vào lòng bàn tay Từ Khởi. “Lỗ đầu tiên. Bỏ lại tiếng gì?”

Từ Khởi nhìn lỗ đen trên thẻ. Cổ hắn chuyển động vài lần mà không ra tiếng. Nước sủi nhiều hơn, đục như nước vo gạo. Một lúc sau hắn nói: “Từ Đại.”

Khâu Đinh chấm bút. “Ai gọi?”

“Cha ta.”

“Có nhận không?”

Từ Khởi nghiến răng. “Ta ghét.”

Khâu Đinh ngừng bút.

Từ Khởi thở hắt, mắt đỏ lên vì tức nhiều hơn vì buồn. “Ghét cũng là ông ấy gọi. Ghi đi.”

Mực bùn chảy xuống mép lỗ đầu tiên. Lỗ đen thôi giống mắt cá chết; nó có một viền nâu rất mỏng, run rẩy như mí mắt vừa khép. Tần Mạc thấy ngực mình bị kéo nhẹ. Không phải linh lực, không phải thương tích. Một câu hỏi trắng mà hắn để lại từ bến trước, câu hỏi về việc nếu nàng không muốn quay lại thì hắn còn là gì, bị nước chạm vào. Nó chưa rời khỏi hắn, nhưng đã mỏng đi như giấy gặp sương.

“Lỗ thứ hai,” Khâu Đinh nói. “Bỏ lại việc gì?”

Từ Khởi cúi nhìn chân mình. Nước chuyển sang màu bùn lũ, trong đó nổi lên nửa bao gạo buộc dây rơm. Hắn cắn môi rất lâu. Bà bán hương định giục, nhưng cô gái áo liệm kéo tay áo nàng lại. Sau cùng, Từ Khởi nói rất nhanh: “Mẹ ta vớt được gạo sau lũ. Bà giấu nhà bên một bát. Ta thấy. Ta không nói.”

Một người trong hàng bật cười khinh. “Thế cũng đem xuống đây?”

Từ Khởi ngẩng phắt lên. “Nhà ngươi chưa đói bao giờ à?”

Người kia cứng miệng. Khâu Đinh gõ bút xuống bàn, không mạnh nhưng đủ để nước ngừng rung. “Có nhận phần của mình không?”

“Ta nhận im lặng. Không nhận thay mẹ.” Từ Khởi nói. Lần này giọng hắn chậm hơn. “Bà ấy tự đói mà trả.”

Khâu Đinh viết đúng như vậy. Cái đúng ở trạm này bé, xấu, và không làm ai sạch hẳn. Nó chỉ ngăn một lỗi của mẹ bị treo vào tên con như đá buộc chân. Tần Mạc nhìn nét mực ấy, lòng nặng xuống. Những nơi sáng sạch thường giỏi viết một câu tròn trịa: người này có tội, người kia có công, kẻ này nên bị bỏ, người kia đáng được cứu. Ở đây, dưới mái gỗ mục, một lão già tay bẩn lại viết được điều khó hơn: phần nào là của ai.

Lỗ thứ ba không mở. Chuông đất nằm trong tay Từ Khởi câm hẳn. Từ Khởi lập tức giấu sợi dây diều vào tay áo.

Khâu Đinh liếc thấy. “Đưa ra.”

“Không có gì.”

Bà bán hương hừ một tiếng. “Dây mục còn giấu như vàng.”

Từ Khởi quát: “Liên quan gì tới bà?”

Đứa trẻ sau lưng mẹ bị tiếng quát làm giật mình. Tần Mạc bước nửa bước, rồi dừng lại vì Chu Bình đã khẽ kéo dây sổ. Không nói. Chỉ kéo. Tần Mạc hiểu: nếu người đang đứng trên bậc chưa xin, tay hắn không được vươn tới chỉ vì thấy người khác đang làm khó mình.

Khâu Đinh không giục nữa. Lão đặt bút xuống, xoa đầu gối đau. “Không đưa cho ta. Đặt cạnh chuông.”

Từ Khởi nhìn lão, thở gấp. “Lão lại ghi phí vật dẫn?”

“Ghi. Ngươi nợ.”

“Ta không có tiền.”

“Nợ không phải để thu ngay.” Khâu Đinh nhấc mi mắt. “Nợ để sau này ngươi còn nhớ dây này từng cứu tên ngươi, đừng ném nó vào mặt người khác.”

Từ Khởi định mắng, nhưng không mắng ra. Hắn đặt sợi dây diều xuống cạnh chuông đất, không đặt vào tay ai. Nước trên bậc thứ tư rút đi một hơi. Trong lỗ thứ ba hiện một vệt xước xiên như vết dây cứa lòng bàn tay. Từ Khởi nói nhỏ: “Ta giả vờ không nhớ mặt cha. Chủ nợ hỏi, ta bảo không quen. Ta sợ họ bắt ta trả.”

Khâu Đinh hỏi: “Có nhận không?”

Từ Khởi nhìn hàng người. Hắn nhìn cả Tần Mạc. Cái nhìn ấy như thách ai dám thương hắn. Cuối cùng hắn gật. “Nhận sợ. Không nhận hết nợ của ông ấy.”

“Được.”

Chỉ một chữ, nhưng thẻ tre run lên. Tần Mạc nghe tiếng chuông đất gõ trong xương mình. Sen đen trong ngực lại mở thêm một cánh. Nó không nói bằng lời, nhưng ý rất rõ: những lệ này chậm, vụn, tốn hơi. Chỉ cần nuốt một chút oán còn dính dưới nước, hắn có thể mở hết thẻ tre trên vách. Bao nhiêu người khỏi chờ. Bao nhiêu lệ khỏi làm người đau thêm. Càng hợp lý, càng gần với thứ Tần Mạc sợ.

Chu Bình bỗng ho một tiếng. Không phải ho giả; bụi nước làm cổ hắn đau thật. Hắn chà cổ, rồi nói như trách người bán hàng: “Mở nhanh quá, mai ai giữ tên? Ngươi à? Ngươi còn nhớ sáng nay ta ăn gì không?”

Tần Mạc im.

“Thấy chưa.” Chu Bình khàn giọng. “Đến cháo của ta ngươi còn quên vị, đừng nhận giữ cả trạm.”

Từ Khởi bật cười một tiếng cụt, không vui. “Bạn ngươi mắng ngươi giỏi.”

Tần Mạc nhìn hắn. “Ừ.”

Câu đáp ngắn ấy làm Từ Khởi nghẹn lại, vì hắn đã chuẩn bị sẵn lời sắc hơn mà không có chỗ ném. Khâu Đinh nhấc chuông đất lên. “Lỗ cuối.”

Lần này nước không hiện cảnh. Nó chỉ dâng tới đầu gối Từ Khởi, lạnh đến môi hắn trắng bệch. Từ Khởi đứng rất lâu. Hàng người phía sau không giục nữa, có lẽ vì ai cũng sợ tới lượt mình phải nói thứ giống vậy. Cuối cùng hắn mở miệng: “Ta muốn người khác khổ cùng ta.” Câu đầu rất nhỏ. Câu sau nhỏ hơn. “Ai còn nhà, ta ghét. Ai còn cha, ta ghét. Có lúc ta muốn họ mất bớt đi cho công bằng.”

Không ai cười. Ngay cả bà bán hương cũng cúi xuống sửa rổ, như bận một việc rất gấp.

Khâu Đinh chấm mực. “Có nhận không?”

Từ Khởi nhắm mắt. “Nhận.”

Mực vừa chạm lỗ cuối, câu hỏi trắng trong ngực Tần Mạc bị nước rút ra một sợi. Hắn chụp tay lên ngực. Đau không sắc như kiếm, mà rỗng như vừa quên mất một chữ quan trọng. Chu Bình lập tức bước tới, nhưng Tần Mạc lắc đầu. Giá này không ai trả hộ được. Hắn đến đây để hỏi về Tô Vãn, nhưng bậc đá bắt hắn trả một phần quyền coi nỗi đau của mình là trước nhất. Nó đau theo kiểu rất nhỏ nhen. Không đủ để gào. Không đủ để giết. Chỉ đủ để mỗi hơi thở hụt đi một chút.

Từ Khởi lên khỏi bậc đá, cả người run. Khâu Đinh đẩy thẻ tre về phía hắn. “Tên giữ được một nửa. Nửa còn lại phải để người sống gọi tiếp.”

“Ai gọi?”

“Ai còn chịu gọi đúng.”

Từ Khởi nhìn thẻ. Mực chưa khô, nét nọ dính vào nét kia. Hắn chìa tay định lấy thì Khâu Đinh đập nhẹ vào mu bàn tay hắn. “Đợi.”

“Còn thu phí đợi?”

“Thu phí làm bẩn thẻ nếu ngươi sờ.”

Hai người cãi nhau ngay trước mặt mọi người. Cãi rất vụn, rất khó nghe. Tần Mạc đứng nhìn, bỗng thấy cổ họng mình dịu xuống theo một cách không đúng lúc. Tên người không được giữ bằng một lời thề lớn. Có khi nó được giữ bằng việc một lão già bẩn tay và một thằng trẻ miệng độc tranh nhau xem mực đã khô chưa.

Đứa trẻ liếm muối lại đưa tay lên miệng. Từ Khởi nhìn thấy, giật sợi dây diều lên, rồi nhét vào rổ hương của bà lão. “Buộc tay nó lại. Liếm nữa rách lưỡi.”

Bà bán hương trợn mắt. “Ta là bà nội ngươi à?”

“Không buộc thì trả.”

Nàng chửi hắn một câu, nhưng vẫn lấy sợi dây ra. Đứa trẻ trốn sau lưng mẹ, không dám cười. Từ Khởi giả vờ không thấy. Cái tốt của hắn vụng, cộc, chẳng làm người ta muốn khen. Nhưng chính vì vậy nó có hơi người.

Chu Bình mở sổ, viết một dòng nhỏ ở mép giấy: Từ Khởi tự nhận tên Từ Đại, chưa cho người ngoài gọi thay. Hắn viết xong liền che lại. “Đừng nhìn. Chữ ta xấu.”

Tần Mạc nói: “Xấu vẫn giữ được.”

Chu Bình khựng tay. Hắn liếc Tần Mạc, như muốn đùa, rồi thôi. “Câu đó được. Ít ra không giống ngươi giảng đạo.”

Tần Mạc cụp mắt. Một câu nói bình thường từ Chu Bình kéo hắn về mặt nước lạnh, về mùi rêu và cháo nguội. Tô Vãn từng sửa một con chuồn chuồn tre cho đứa nhỏ, nhưng trước khi sửa nàng hỏi nó có cho phép không. Hắn nhớ chuyện ấy không phải vì nó là dấu vết của nàng trong luân hồi. Nó chỉ là một thói quen của một người từng sống. Nhớ như vậy đau hơn, vì không thể dùng làm chìa khóa cho bất cứ cánh cửa nào.

Khi Khâu Đinh đặt thẻ của Từ Khởi vào hộp gỗ, hành lang thẻ trống sau bàn bỗng gõ đáp. Ban đầu chỉ một tiếng. Rồi rất nhiều tiếng, thưa rồi dày, như mưa rơi ngược từ dưới đất lên. Những lỗ rỗng trên thẻ tre treo dọc vách xoay về phía Tần Mạc. Khâu Đinh đứng bật dậy, làm đổ thau nước. Bà bán hương kéo đứa trẻ lùi lại. Từ Khởi ôm thẻ của mình, mặt tái nhưng vẫn không chịu núp sau ai.

Tần Mạc không bước tới ngay. Hắn đặt chuông đất về giữa bàn, đẩy nó khỏi tay mình. “Ai mở trước?”

Khâu Đinh nhìn xuống gầm bàn, nơi những viên gạch nứt đang tự nhô lên. Lão nuốt nước bọt. “Không phải ai mở. Là chúng nghe thấy có người chịu đọc chỗ mất.”

Dưới gầm bàn, một lỗ thẻ thở ra mùi gạo cháy.