Chương 204: Hơi thở của chính mình
Tần Mạc không ngã hẳn vì Chu Bình chống gậy đỡ kịp. Gã đỡ rất xấu: một tay ôm sổ tên, một tay tì gậy, vai đập vào ngực Tần Mạc làm cả hai cùng đau. Đặng Nhu đứng bên cạnh, không đưa tay, chỉ quát Hồ Sẹo đem thùng rỗng tới làm ghế. Hồ Sẹo chạy nhanh đến mức suýt vấp cân gạo.
“Ngồi,” Chu Bình nói.
Tần Mạc ngồi xuống thùng. Hắn hít vào, hơi thở hụt ở giữa như một cây cầu thiếu ván. Không phải không thở được. Thở được, nhưng mỗi nhịp đều nhắc rằng có một phần đã nằm trong thẻ gỗ, trong thuyền giấy, trong lời chứng của Sầm nương. Hơi thở tự thân, một khi nộp đi, không còn là ẩn dụ.
Từ Khởi đứng trước mặt hắn, dây đo trong tay, mắt đỏ. “Tên ta.”
Tần Mạc nhìn nó. Cây gạo gãy. Diều nhỏ. Từ Đại. Gió tốt. Đoạn dây cho mượn. Đứa trẻ đo ba trượng. Tất cả có. Nhưng cái tên mắc ở cổ như thuyền giấy mắc đá.
“Từ…” hắn nói.
“Khởi.” Đứa trẻ tự nói, giọng run vì giận. “Từ Khởi. Khởi trong đứng dậy, cha ta nói vậy. Không phải khởi trong khởi công của người lớn các ngươi.”
Tần Mạc cúi đầu. “Từ Khởi.”
“Đừng lặp như vẹt.”
“Từ Khởi, con của Từ Đại, giữ dây diều ở gò gạo, ghét người lớn, bắt ta nói không biết nếu không biết.” Hắn thở đứt một nhịp. “Ta quên tên ngươi một nhịp. Ta sai.”
Từ Khởi vẫn giận, nhưng mắt nó dao động. “Ngươi nhớ nhiều thế mà quên tên?”
Chu Bình đáp thay, giọng hiếm khi mềm: “Có lúc người ta nhớ cả bữa cơm, cả câu mắng, cả cái dây, nhưng mất đúng chữ gọi. Vì hắn vừa trả bằng hơi thở.”
“Ta không bảo hắn trả.”
“Đúng.”
Từ Khởi quay phắt sang Tần Mạc. “Ta không cho ngươi lấy tên ta làm giá.”
“Ta không cố ý.”
“Không cố ý mà vẫn mất.” Nó nắm dây, nước mắt rơi xuống mu bàn tay. “Vậy cố ý còn thế nào?”
Câu ấy làm sân Thành Hoàng im. Sầm nương đã đi, nhưng lời nàng như còn lại: không thấy hắn cố ý hại, nhưng mất kiểm soát trẻ con đứng gần chết trước. Từ Khởi nói cùng một điều bằng cách của trẻ giữ dây. Không cố ý không xóa hậu quả.
Tần Mạc đáp: “Ta trả.”
Từ Khởi lập tức quát: “Trả bằng diều!”
Bành Lão vừa tới, nghe vậy thì nhíu mày. “Diều của ngươi còn.”
“Nhưng tên ta rơi. Diều phải bay lại cao hơn lúc hắn chưa quên.” Từ Khởi nói rất nhanh, như nếu chậm sẽ khóc to hơn. “Hắn sửa. Không dùng khí. Không dùng tiền của người khác. Không ghi công. Diều phải bay tới khi ta tự nói được tên ta mà không tức.”
Chu Bình thở ra. “Rất cụ thể. Ta ủng hộ.”
Đặng Nhu cũng nói: “Ghi nợ này.”
Tào Ký đã mở sổ. “Tần Mạc nợ Từ Khởi một lần sửa diều bay lại sau khi quên tên một nhịp.”
“Không ghi Tần Mạc,” Từ Khởi nói. “Ghi người quên tên.”
Tào Ký nhìn Tần Mạc. Hắn gật. Dòng được sửa: người quên tên nợ Từ Khởi một lần sửa diều. Từ Khởi nhìn dòng ấy, vẫn tức nhưng bớt run.
Người coi miếu Thành Hoàng đứng sau cửa hé, không can thiệp. Có lẽ đây không thuộc sổ chứng. Có lẽ hắn cố tình để người sống tự xử phần giá này. Thuyền giấy lời chứng vẫn mắc ở nửa lạch, mở bến sâu nửa đường. Nhưng trước khi bước tới bến ấy, Tần Mạc phải sửa một con diều.
Đặng Nhu đưa cháo gạo cát tới. “Ăn trước. Người thở hụt sửa diều dễ chọc thủng giấy.”
Tần Mạc nhận bát. Cháo loãng, cát đã nhặt kỹ hơn nhưng vẫn có. Hắn ăn chậm. Mỗi muỗng vào bụng làm hơi thở đỡ rỗng một chút, nhưng không trả lại phần đã mất. Chu Bình ngồi cạnh, mở sổ tên, dùng thân che gió.
“Ta sẽ đọc tên cho ngươi nghe,” gã nói.
“Không.”
“Không gì?”
“Đọc khi cần. Không đọc như tụng để ta yên tâm giả.”
Chu Bình nhìn hắn, rồi gật. “Được. Nhưng hôm nay ngươi không được tự sửa sổ.”
“Ừ.”
“Cũng không được đọc tên Tô Vãn để kiểm.”
Tần Mạc khựng. Bị thấy tận chỗ đau luôn là việc khó chịu. “Ừ.”
Chu Bình khép sổ. “Tốt.”
Mạnh bà tử tới khi cháo trong bát còn một đáy. Bà không hỏi ai bị thương; nhìn một vòng là biết ngay người nào thở hụt, người nào giả vờ không đau, người nào đang cầm sổ thay người khác vì sợ. Bà đặt túi thuốc lên thùng, mở dây buộc bằng răng.
“Cổ tay.”
Tần Mạc đưa tay.
Bà bắt mạch, mặt tối dần. “Hơi thiếu ở đoạn giữa. Không phải mệt. Là đã nộp.”
Người coi miếu Thành Hoàng đứng ngoài cửa nghe thấy, gật một cái như xác nhận thủ tục. Mạnh bà tử quay sang mắng ngay: “Ngươi gật gì? Người sống thiếu hơi mà các ngươi ghi như thiếu nhang.”
Người coi miếu đáp: “Nếu không ghi, người sau sẽ lấy nhầm.”
“Ghi thì ghi. Nhưng nói bằng miệng cho rõ: hắn không được đứng gần trẻ bệnh, không được giữ lửa bếp, không được tự xưng chịu được rồi chen vào việc người khác.”
Chu Bình lập tức giơ tay. “Câu cuối ta xin chép.”
Mạnh bà tử lấy một sợi chỉ thô buộc quanh cổ tay Tần Mạc. Chỉ không có pháp lực, chỉ là chỉ nhuộm nghệ dùng để đánh dấu bệnh nhân trong lều thuốc. “Thấy chỉ này thì tránh trẻ nhỏ ba bước. Nếu trẻ khóc, lùi thêm. Đừng để người mẹ nào phải tự đo sáu trượng lần nữa.”
Tần Mạc nhìn sợi chỉ. Màu nghệ vàng bẩn trên cổ tay hắn còn nặng hơn nhiều thứ pháp khí từng đeo. “Được.”
“Đừng được nhẹ thế.” Bà ấn vào huyệt cổ tay hắn. Hắn đau đến hơi thở đứt. “Lặp.”
“Thấy chỉ thì tránh trẻ nhỏ ba bước. Trẻ khóc, lùi thêm. Không giữ lửa bếp. Không tự chen vào việc người khác vì nghĩ mình chịu được.”
Từ Khởi nghe tới đó mới hừ một tiếng. “Vậy sửa diều có tính chen vào không?”
Mạnh bà tử nhìn nó. “Diều là nợ. Nợ thì trả. Nhưng trả chậm, không được dùng khí.”
“Ta sẽ coi.”
“Coi kỹ. Người lớn hay ăn bớt lúc trẻ con chớp mắt.”
Từ Khởi lập tức đứng thẳng hơn, như vừa được phong chức quan trọng nhất chợ tang.
La Thị bế A Sáp đứng ngoài khoảng chỉ nghệ, hỏi nhỏ: “Vậy hắn còn được uống nước chung không?”
Mạnh bà tử đáp: “Được. Nhưng bát hắn dùng rửa riêng một đêm, không phải vì bẩn, mà vì còn hơi chứng. Trẻ con đừng cầm chơi.”
A Sáp lập tức giấu hai tay sau lưng. Chu Bình nhìn cái bát cháo Tần Mạc đang cầm, vẻ mặt khó tả. “Nghe chưa? Ngay cả bát của ngươi cũng phải qua đêm riêng.”
Tần Mạc cúi nhìn men bát sứt. Một cái bát bình thường bỗng thành vật cần tránh tay trẻ. Hắn không cảm thấy mình bị xúc phạm. Hắn chỉ thấy cái giá có hình dáng cụ thể hơn: sau mỗi việc hắn chọn, đời thường quanh hắn phải đổi cách đặt bát, đổi cách đứng, đổi đường trẻ đi qua.
“Ghi vào nợ à?” Đặng Nhu hỏi.
Mạnh bà tử nói: “Ghi vào lệ bệnh. Nợ để cô ghi.”
Đặng Nhu hài lòng. “Rõ ràng.”
Từ Khởi đứng chờ hắn ăn xong. Đứa trẻ không mềm lòng vì hắn mệt. Nó giống Đặng Nhu ở điểm ấy: nợ đã nói thì phải trả, không vì người nợ đang đau mà tự biến mất. Bành Lão đem diều tới. Con diều nhỏ vá bằng giấy gạo ướt, áo tang, giấy hương, một góc còn bùn cũ. Dây chính sờn, nhưng chưa đứt.
“Sửa chỗ này,” Từ Khởi chỉ. “Đuôi lệch từ lúc ngươi đi bến.”
Bành Lão đưa dao tre cho Tần Mạc. “Tay còn run, cắt chậm.”
Tần Mạc cầm dao. Ngón tay hắn không còn chắc như trước. Hơi thở hụt làm mỗi động tác phải dừng giữa chừng. Cắt một mảnh giấy, hắn phải nghỉ một nhịp. Từ Khởi nhìn, càng tức.
“Ngươi yếu vậy sao còn trả hơi?”
“Vì muốn thuyền qua.”
“Thuyền qua được nửa thôi.”
“Ừ.”
“Vậy ngươi mất tên ta vì nửa cái thuyền?”
Câu ấy sắc hơn mọi lời người lớn. Tần Mạc đặt dao xuống. “Ừ. Vì nửa cái thuyền, vì lời chứng của Sầm nương, vì ta muốn đi tiếp, vì ta nghĩ việc đó cần. Nhưng tên ngươi mất một nhịp là thật. Ta không lấy nửa thuyền làm cớ.”
Từ Khởi không biết đáp sao. Nó ngồi phịch xuống, ôm gối. “Ta ghét chuyện lớn.”
Tần Mạc tiếp tục sửa diều. “Ta cũng vậy.”
“Ngươi nói dối. Ngươi toàn đi vào chuyện lớn.”
“Vì chuyện lớn đuổi theo.”
“Vậy chạy chậm lại.”
Chu Bình cười khẽ. “Lời khuyên hay nhất ngày.”
Sửa diều mất gần một canh. Trong lúc đó, chợ tang tiếp tục sống: Hồ Sẹo cân gạo, Liễu Mụi phơi thẻ ướt trả công, cô bé guốc vò lá sả thêm lần nữa, Ngô Bà trở hương, Sầm nương đã về nhưng lời chứng còn trên thẻ, Bùi Sách ở nhà tạm ho hai cơn rồi ngủ. Không ai dừng đời mình để chờ Tần Mạc khôi phục. Điều ấy vừa lạnh vừa tốt. Thế giới không rỗng quanh hắn.
Giữa canh ấy, Tần Mạc có hai lần suýt làm sai.
Lần thứ nhất, dao tre trượt, mép giấy rách thêm một đường. Bản năng tu sĩ trong tay hắn muốn đưa một tia linh lực giữ giấy lại. Tia ấy mới chạm đầu ngón đã bị Từ Khởi đập vào mu bàn tay bằng cọc dây.
“Không dùng khí!”
Tần Mạc rụt tay. Vết đập không đau mấy, nhưng làm hắn tỉnh. Sửa diều bằng tay thường nghĩa là giấy rách thì phải vá thêm, hồ thiếu thì phải đợi khô, không thể ép mọi thứ liền lại chỉ vì hắn muốn kịp bến sâu.
Lần thứ hai, hơi thở hụt làm hắn hoa mắt. Chu Bình đưa tay định đỡ, nhưng Từ Khởi nói trước: “Hắn có thể nghỉ. Không được đỡ để tay hắn dán lệch.”
Chu Bình nghẹn một cái. “Ta đỡ người, không đỡ hồ.”
“Người ngã vào diều thì diều cũng hỏng.”
Bành Lão cười khàn. “Đứa nhỏ nói đúng.”
Tần Mạc đặt dao xuống, ngồi yên mười nhịp. Mười nhịp ấy dài khó chịu. Không ai khen hắn biết nghỉ. Đặng Nhu còn nhắc: “Nghỉ cũng tính vào giờ nợ, không tính giảm.” La Thị đưa qua một chén nước, nhưng đặt ở chỗ Chu Bình lấy, không bước vào khoảng đánh dấu của Mạnh bà tử. A Sáp muốn tới xem gần, bị mẹ kéo lại vì sợi chỉ nghệ trên cổ tay Tần Mạc.
Tần Mạc nhìn khoảng cách ấy. Trước đây người ta tránh hắn vì ma khí, vì chiếu truy sát, vì tin đồn ăn hồn. Hôm nay họ tránh vì một sợi chỉ bệnh và vì đứa trẻ có thể khóc. Cái tránh này không ác, nhưng đau rất thật. Hắn cúi xuống dán lại đuôi diều, chậm hơn.
Khi diều sửa xong, Từ Khởi tự kiểm. Nó kéo mép giấy, bẻ nhẹ nan tre, ngửi chỗ hồ dán. “Hồ có mùi cơm cát.”
Đặng Nhu từ xa nói: “Hồ vay từ gạo của ta. Ghi nợ.”
Từ Khởi hét lại: “Ghi vào người quên tên!”
Tào Ký không ngẩng đầu. “Đã ghi.”
Tần Mạc cầm cọc dây, định đứng lên. Đầu hắn tối sầm. Chu Bình đỡ. “Ta nói gì?”
“Ăn ngủ, không dùng nuốt.”
“Giỏi. Lặp lại.”
“Ăn ngủ, không dùng nuốt.”
“Thêm: không tỏ vẻ mình chịu được.”
Tần Mạc nhìn gã.
“Lặp.”
“Không tỏ vẻ mình chịu được.”
Từ Khởi nghe vậy, bỗng bớt giận một chút. “Ngươi không chịu được thì nói.”
“Ta không chịu được tốt lắm,” Tần Mạc nói.
Chu Bình nhắm mắt. “Câu này méo nhưng tạm.”
Diều được đem ra gò gạo khi trời xế. Gió sau mưa thấp và nặng. Từ Khởi bắt Tần Mạc đứng dưới, không được cầm dây chính. “Ngươi sửa, ta thả. Ngươi quên tên, không được giữ dây hôm nay.”
“Được.”
“Lại được.”
“Ta nghe.”
Từ Khởi hừ. Bành Lão đứng cạnh chỉ gió. La Thị đưa A Sáp tới xem. Bé giữ guốc cũng tới, guốc đã có mùi sả nhạt, ngồi trên hòn đá phẳng. Đặng Nhu không tới gần, nhưng đứng ở chợ nhìn qua. Ngô Bà phơi hương trên mái, giả vờ không xem.
Con diều chạy trên gò, chúi xuống một lần, lật một lần, rồi bay lên. Không cao hơn trước bao nhiêu. Nhưng lần này đuôi không lệch nữa. Từ Khởi giữ dây, mắt đỏ. “Tên ta.”
Tần Mạc đáp: “Từ Khởi.”
“Cha ta.”
“Từ Đại.”
“Ta ghét gì?”
“Người lớn bịa.”
“Ta bắt ngươi nói gì?”
“Không biết thì nói không biết.”
Từ Khởi kéo dây mạnh, con diều chao lên thêm một chút. Nó không cười, nhưng vai thả lỏng. “Tạm trả một nửa.”
Chu Bình thì thầm: “Hôm nay toàn nửa.”
Tần Mạc nhìn con diều. Thuyền chứng qua nửa. Diều trả nửa. Hơi thở mất một đoạn. Tên quên một nhịp. Không có gì trọn vẹn. Nhưng có lẽ sau khi tự trả bằng hơi thở, thứ hắn cần học chính là sống tiếp với những nửa ấy mà không vội nuốt gì để làm đầy.
Từ phía bến, tiếng chuông đồng Thành Hoàng vang lên một lần. Người coi miếu cầm thẻ đi tới gò. “Bến sâu mở nửa trong đêm nay. Người hỏi có thể nhìn thẻ nước mài. Không được gọi tên. Không được kéo bóng. Không được nhận vệt áo.”
Tần Mạc nhìn con diều, rồi nhìn thẻ.
Từ Khởi lập tức nói: “Đi thì đi. Nhưng mai kiểm lại tên ta.”
“Ừ.”
“Không, nói tên.”
“Từ Khởi.”
Đứa trẻ gật, vẫn giận nhưng bớt sắc. Đêm nay bến sâu mở nửa. Nhưng trước mắt, trên gò gạo, một con diều nhỏ bay vừa đủ để tên một đứa trẻ trở lại đúng chỗ.