Chương 190: Diều không gọi cha về

Gió muộn kéo dây diều về phía bến. Khi Tần Mạc và Chu Bình quay lại gò gạo, trời đã sẫm như đá ướt, cây gạo gãy đứng giữa bãi đất với hai con diều mắc ánh hoàng hôn trên cánh giấy tang. Từ Khởi vẫn giữ dây. Mặt nó đỏ vì gió, tóc dính mồ hôi, chân giẫm lên vòng dây để khỏi bị kéo. A Sáp đã ngủ trong lòng La Thị, tay vẫn nắm một đoạn đuôi diều. Bành Lão ngồi dưới gốc cây, mài dao tre bằng vẻ mặt của người già không chịu thừa nhận mình lo.

“Ngươi đi lâu,” Từ Khởi nói ngay khi thấy Tần Mạc.

“Bến bắt gánh nước.”

“Bến lười.”

Chu Bình ngồi phịch xuống đất. “Ta cũng kết luận vậy.”

Tào Ký đang quét lối tang cùng La Thị. Hắn dùng chổi tre hất giấy nhang ướt sang một bên, còn La Thị bế con bằng một tay, tay kia kéo rổ rác. Họ không vui vẻ. Họ đang trả phí gò bằng việc thật, đúng như đã ghi. Thấy Tần Mạc về, Tào Ký nhìn vai hắn. “Nước bến nặng?”

“Nặng.”

“Tốt. Ít nhất bến thu công đều.”

Từ Khởi kéo dây mạnh hơn, làm con diều của nó chao lên. “Ta thả từ trưa tới giờ. Cha ta không về.”

Bành Lão thở dài. “Ta nói rồi, diều không kéo người chết.”

“Nhưng chuông nói gò gạo.”

“Chuông nói nơi cha ngươi hứa, không nói cha ngươi trốn trên cây gạo.”

Từ Khởi quay sang Tần Mạc. “Ngươi nói.”

Tần Mạc nhìn dây trong tay nó. Dây gai cũ cứa vào da trẻ con, để lại vệt đỏ. Con diều nhỏ bay thấp hơn buổi trưa, giấy tang đã mềm vì sương, một góc tre kêu lạch cạch. Nó không đủ đẹp để chở linh hồn trong chuyện kể. Nó chỉ là một con diều vá vội từ lời hứa còn nợ.

“Diều không gọi cha ngươi về,” hắn nói.

Từ Khởi cắn môi. Nó biết, nhưng nghe người khác nói vẫn đau. “Vậy ta thả làm gì?”

Bành Lão định mắng, rồi ngậm miệng. La Thị ôm A Sáp nhìn sang, mắt mệt. Tào Ký dừng chổi. Câu hỏi của một đứa trẻ lại làm người lớn đứng yên, vì ai cũng từng làm một việc biết không đưa người chết về nhưng vẫn làm: cắm nhang, may áo, sửa bài vị, kéo thuyền giấy, giữ guốc.

Tần Mạc ngồi xuống trước Từ Khởi, cách dây một khoảng. “Để lời hứa không chỉ nằm dưới đất.”

“Bay thấp thế này cũng tính?”

“Tính.”

“Cha ta hứa diều lớn.”

“Người sống còn lại chỉ làm được diều nhỏ,” Bành Lão nhắc, nhưng lần này giọng ông mềm hơn. “Nhỏ vẫn bay.”

Từ Khởi nhìn diều. Nước mắt nó dâng lên, rồi bị nó cố nuốt. “Nếu cha ta thấy, ông ấy sẽ chê xấu.”

La Thị nói: “Vậy ngươi mắng lại. Người chết không được chê đồ người sống cực khổ làm.”

A Sáp tỉnh dậy đúng lúc, nói mơ hồ: “Bay.”

Từ Khởi nhìn đứa bé, vẻ tức cũ quay lại một chút. “Diều của nó bay ngang ta.”

“Vì nó nhẹ hơn,” Bành Lão nói. “Và vì ngươi cứ kéo như kéo cha ngươi từ đất lên. Dây diều không chịu kiểu kéo đó.”

Từ Khởi khựng. “Vậy kéo thế nào?”

Bành Lão đứng dậy, đi tới phía sau nó. “Giữ vừa đủ. Gió nâng thì thả một chút, gió hụt thì kéo một chút. Cứ muốn nó theo ý ngươi, nó rơi.”

Tần Mạc nghe câu ấy, trong ngực như bị ai gõ nhẹ. Giữ vừa đủ. Thả khi gió nâng. Kéo khi gió hụt. Không có chữ nào nói về luân hồi, nhưng mỗi chữ đều đè vào sợi nhân quả mỏng với Tô Vãn. Hắn đã từng muốn kéo bằng tất cả đau đớn của mình. Gió của nàng ở đâu, hắn không biết. Đời mới của nàng có nâng hay hụt, hắn càng không biết.

Chu Bình nhìn hắn. “Lại mặt ấy.”

“Mặt gì?”

“Mặt nghe ông làm diều nói ra đạo trời.”

Bành Lão quắc mắt. “Ta nói dây diều.”

“Vâng, dây diều rất có học.”

Từ Khởi thử thả lỏng tay. Con diều lập tức chúi xuống. Nó hoảng, kéo mạnh. Diều lắc dữ. Bành Lão gõ vào tay nó. “Không phải buông. Là thả.”

“Khác gì?”

“Buông là mặc nó rơi. Thả là tay vẫn ở đó.”

Lần này không chỉ Tần Mạc im. La Thị cũng nhìn dây trong tay Từ Khởi. Có lẽ nàng nghĩ tới Khâu Bình, tới khung tre nàng đã lấy vì con mình. Tào Ký cúi đầu quét tiếp, nhưng chổi đi chậm hơn.

Tần Mạc thấy sổ tên dưới áo nóng nhẹ, không vì phép, mà vì tay hắn vô thức đặt lên đó. Tô Vãn đã vào luân hồi. Nếu một ngày hắn đủ mạnh, việc hắn phải học không phải chỉ là kéo hay không kéo, mà là bàn tay còn ở đó theo cách nào để nàng có quyền chọn. Một ông già làm diều, một đứa trẻ giận cha chết, một gò gạo bẩn đã nói điều mà cửa Phật không thể nói thẳng cho hắn.

Nhưng nói được không có nghĩa làm được. Sen đen trong ngực cười rất khẽ, không thành tiếng. Thả vừa đủ ư? Khi nước sâu mở ra, khi vệt thanh y hiện lên, khi nàng quay lưng trong dòng người, tay ngươi có còn biết thả không?

Tần Mạc nắm chặt tay, móng bấm vào vết rạch cũ.

Từ Khởi thử lại. Lần này nó thả từng chút. Diều chao, suýt rơi, rồi được gió bến nâng lên nửa trượng. A Sáp tỉnh hẳn, vỗ tay. La Thị cười trước, rồi vội che miệng như cười trong tang là sai. Bành Lão giả vờ không thấy. Tào Ký ghi vào sổ: quét lối tang một nửa, trẻ giữ dây, gió tốt. Hắn viết xong tự thấy dòng cuối kỳ quặc, định gạch. Từ Khởi nhìn thấy, quát: “Không được gạch.”

“Gió tốt cũng phải ghi à?”

“Ngươi ghi phí mưa được thì ghi gió.”

Tào Ký suy nghĩ, rồi để nguyên. “Được. Gió tốt.”

Bỗng dây diều A Sáp mắc vào một nhánh cây gạo cụt. Con diều nhỏ giật mạnh, A Sáp trong tay La Thị choàng tỉnh khóc ré. La Thị không thể vừa bế con vừa gỡ dây. Bành Lão bước tới thì trượt trên bùn, suýt ngã. Từ Khởi nhìn dây của mình, rồi nhìn dây của A Sáp.

“Giữ dây ta,” nó nói với Tần Mạc.

Tần Mạc không nhận. “Ngươi có thể buộc tạm.”

“Buộc tạm thì rơi.”

“Vậy tự chọn.”

Từ Khởi tức đến mức mặt đỏ bừng. “Người lớn lúc nào cũng bắt trẻ con chọn!”

La Thị ôm A Sáp, không nói được gì vì con khóc. Bành Lão chống dao tre, thở dốc. Tào Ký đặt sổ xuống, định cầm dây Từ Khởi, nhưng nó né. Nó không muốn người thu phí giữ lời hứa của cha. Cuối cùng, nó cắn răng, thả lỏng dây mình từng chút, chạy sang gỡ dây A Sáp khỏi nhánh cây. Diều của Từ Khởi tụt thấp, suýt cắm xuống. Tần Mạc đứng đó, bàn tay rỗng, không giúp.

Chu Bình nhìn hắn. “Ngươi lạnh quá đấy.”

Tần Mạc đáp rất khẽ: “Nó không nhờ ta giữ bằng tên nó.”

Từ Khởi kéo được dây A Sáp ra, trả cho La Thị, rồi lao về dây mình. Diều của nó đã rơi xuống bụi cỏ, không gãy nhưng dính bùn. Nó nhặt lên, mặt trắng bệch như vừa mất cha lần nữa.

La Thị bước tới. “Ta xin lỗi.”

“Không phải lỗi ngươi.” Nó nói vậy nhưng giọng rất tức. “Là lỗi gió.”

Bành Lão cầm diều xem. “Rửa được. Tre chưa gãy.”

Từ Khởi nhìn Tần Mạc, mắt đầy nước. “Ngươi có thể giữ.”

“Có.”

“Vậy sao không giữ?”

Tần Mạc không né. “Vì ngươi không thật sự muốn đưa dây cha ngươi cho ta. Ngươi chỉ sợ diều rơi.”

Từ Khởi run lên. Một câu đúng không làm nó bớt đau. Nó ôm diều bùn, quay lưng. “Ta ghét đúng.”

“Ta cũng vậy,” Tần Mạc nói.

Không ai an ủi ngay. Từ Khởi tự lau bùn khỏi giấy tang, càng lau càng rách một góc. Bành Lão cuối cùng ngồi xuống cạnh nó, không cướp lấy diều, chỉ đưa dao tre. “Cắt phần rách. Vá bằng giấy khác. Diều đã rơi không cần giả vờ chưa rơi.”

Từ Khởi nhận dao, khóc không tiếng. Nó vừa học giữ dây không phải là giữ cho thứ ấy chưa từng bẩn. Giữ là vá sau khi nó rơi mà mình còn muốn nó bay.

Chu Bình cười đến ho. Tần Mạc đưa túi nước cho gã. Gã nhận, uống một ngụm nhỏ, rồi nhăn mặt. “Nước bến có vị đá.”

“Đừng uống nhiều.”

“Ta biết. Ta chỉ chứng minh mình còn sống bằng cách chê.”

Gần tối, người từ Miếu Nửa Mái mang trống rách xuống gò. Không phải lễ. Là Đặng Nhu, trên lưng gùi nửa đấu gạo trộn cát, tay cầm dùi trống. Nàng đánh một tiếng cộc để báo nhà chồng nàng đã tới kho gạo đòi thẻ. Lý Ông đúng lời: trống rách vẫn ồn. Vài người xóm than bỏ việc chạy qua. Tào Ký đóng sổ, đi theo, miệng chửi rằng hôm nay tất cả sổ đều ướt.

Từ Khởi nhìn hướng miếu, rồi nhìn diều. “Ta phải quét xong mới được về?”

La Thị đáp: “Ta quét phần còn lại. Ngươi giữ dây.”

“Ta không cần ngươi trả giúp.”

“Ta không trả giúp ngươi. Ta trả phần A Sáp nợ. Con ta ngủ rồi, ta quét thay nó. Ngươi giữ dây để diều của hai đứa không rơi.”

Từ Khởi mím môi, chấp nhận theo cách rất miễn cưỡng. Tần Mạc nhìn La Thị cúi xuống quét rác, thấy nàng không phải người mẹ hiền mẫu trong chuyện kể. Nàng từng lấy khung tre không hỏi. Nàng vừa quét nợ của con mình, vừa giữ phần lợi cho con. Người sống không cần sạch mới đáng được viết.

Bên bến, ông lái đò thổi một tiếng còi bằng vỏ ốc. Âm thanh khàn, kéo qua gò gạo, làm hai con diều chao mạnh. Tần Mạc quay đầu. Ông đứng dưới bậc, chỉ lên trời. Mây đen từ hạ lưu đang kéo tới trái mùa.

Bành Lão cau mày. “Nước lên.”

Chu Bình nhìn lòng sông xa. “Bến vừa cạn mà?”

“Nước bến hồn không lên theo mưa thường,” Bành Lão nói. “Lên kiểu này là miếu dưới mở cống hoặc có ai gọi nhầm nhiều quá.”

Tần Mạc nhớ lời ông lái đò: bến sâu hơn nằm dưới nước lên trái mùa. Muốn hỏi, phải có chứng nhân sống nói hắn từng làm họ sợ nhưng không hại họ. Hắn nhìn những người quanh gò. Từ Khởi sợ mất lời hứa, không hẳn sợ hắn. La Thị cảnh giác hắn, nhưng hắn chưa từng suýt hại con nàng. Bà góa Phan Cửu chỉ thấy hắn đứng ngoài. Người vợ Bùi Sách sợ thật, vì hắn đứng cạnh chồng nàng trong khói, vì hơi thở hắn có thể kéo người bệnh. Nhưng nàng có quyền từ chối. Hắn không được lấy nỗi sợ của nàng làm vé xuống bến.

Từ Khởi đột nhiên kéo dây, buộc vào rễ cây gạo. “Ta đi với ngươi.”

“Không.”

“Ta biết đường gò xuống miếu. Cha ta từng đưa ta đi xem nước lên.”

“Không.”

Nó giận dữ. “Ngươi chỉ biết nói không.”

Tần Mạc nhìn diều. “Diều cần người giữ.”

“Buộc rồi.”

Bành Lão cắt ngang: “Dây buộc không thay tay. Gió đổi, diều rơi.”

Từ Khởi đứng im, nước mắt tức giận lại đầy. “Vậy ta cứ giữ dây mãi sao?”

La Thị quét xong một đống rác, thở ra. “Không. Giữ tới khi biết tự mình muốn thả hay cuốn. Hôm nay chưa biết thì giữ thêm một lúc.”

Từ Khởi nhìn nàng như muốn cãi, nhưng A Sáp trong lòng nàng lại mơ màng gọi “bay”. Nó quay đi, lau mặt bằng tay áo. “Vậy ngươi về nói cho ta nước lên vì sao.”

Tần Mạc đáp: “Nếu ta biết.”

“Không biết cũng nói không biết. Người lớn hay bịa.”

“Được.”

Tiếng còi vỏ ốc vang lần nữa, gấp hơn. Từ phía miếu, trống rách cũng cộc cộc đáp lại. Hai thứ âm thanh xấu xí nối với nhau qua gò gạo: bến gọi miếu, miếu gọi người, người gọi nhau bằng nợ và sợ chứ không bằng phép.

Đặng Nhu từ đường miếu chạy ngang qua gò, gạo trên lưng được che bằng áo tơi. Nàng dừng một nhịp khi thấy diều Từ Khởi dính bùn. “Rơi rồi?”

Từ Khởi gắt: “Liên quan gì ngươi?”

“Không. Ta chỉ hỏi vì dây của ngươi vắt ngang lối. Nếu người nhà chồng ta chạy xuống bến, họ vấp, ta lại phải chịu.”

“Ngươi lúc nào cũng tính chuyện của ngươi.”

Đặng Nhu nhìn nó, không giận. “Ừ. Vì không ai tính giúp ta lâu dài.”

Câu ấy làm Từ Khởi ngậm miệng. Đặng Nhu lấy từ túi ra một mảnh giấy gói gạo đã ướt một góc, đưa cho Bành Lão. “Vá diều được. Đừng lấy phần khô, ta còn phải gói gạo.”

Bành Lão nhận mảnh ướt. “Giấy ướt vá xấu.”

“Diều cũng đã xấu.” Đặng Nhu quay sang Tần Mạc. “Bến nước lên?”

“Ừ.”

“Nếu gặp người nhà chồng ta dưới đó, đừng nói ta đi hướng nào.”

“Được.”

“Không hỏi vì sao?”

“Ngươi không muốn nói.”

Đặng Nhu nhìn hắn một cái, như lần đầu thấy một người lớn không bắt nàng giải thích để đổi lấy sự giúp đỡ. Nàng gật, chạy tiếp về hướng kho gạo. Từ Khởi nhìn theo, rồi nhìn mảnh giấy ướt trên tay Bành Lão. “Dùng nó vá đi.”

La Thị nói: “Nó là giấy gạo.”

“Nàng cho.”

“Nàng cho phần ướt.”

“Phần ướt cũng là cho.”

Tần Mạc nghe đám người cãi về một mảnh giấy ướt, bỗng thấy gò gạo sống đến đau. Ai cũng giữ phần mình, ai cũng cho ít hơn điều người khác muốn, nhưng những mảnh ít ấy vẫn vá được một góc diều.

Tần Mạc cùng Chu Bình xuống dốc. Vai hắn đau, bụng đói, tay còn mùi bùn bến. Sau lưng, Từ Khởi giữ dây diều. Con diều nhỏ không gọi Từ Đại về. Nó chỉ bay thấp trên gò gạo, chứng minh rằng một lời hứa đã chết vẫn có thể được người sống giữ bằng bàn tay không biết phải buông thế nào.

Khi họ tới bậc đá đầu tiên của Bến Hồn Cạn, nước đã phủ qua phiến đá từng lộ rãnh móng tay. Ông lái đò đứng giữa lòng sông, mặt nặng như chì.

“Không phải nước mưa,” ông nói.

Từ dưới nước, một thẻ hương gãy trôi ngược lên, trên đó chữ bị mài chỉ còn nửa nét. Tần Mạc chưa kịp nhìn rõ, sen đen trong ngực đã đói đến phát đau.