Chương 185: Xóm than của Bùi Sách

Nhà Bùi Sách nằm sát bến than, mái lợp bằng ván cũ và bao gai tẩm bùn. Khi Tần Mạc tới, nửa mái sau đã sập xuống kho than ướt, khói trắng bốc lên từ chỗ nước gặp than nóng. Người vợ Bùi Sách quỳ trước cửa, hai tay bới gỗ vụn, miệng gọi chồng nhưng không dám gọi quá to, như sợ tiếng gọi làm phần mái còn lại rơi nốt. Hai đứa trẻ đứng bên chum nước, đứa lớn múc, đứa nhỏ khóc không ra hơi.

Bùi Sách còn sống. Ông nằm trong nhà, ho khò khè, ngực vừa được Liễu Không cứu chưa chịu nổi khói. Một cây xà ngang gãy chắn trước giường tre. Người trong xóm đứng quanh, ai cũng cầm gì đó: thùng nước, móc than, khăn ướt, dây thừng. Nhưng không ai vào.

“Có người trong đó!” Chu Bình hét.

Một ông thợ than tóc bạc đáp: “Biết! Vào rồi mái sập hết!”

Tần Mạc dừng ở ranh cửa. Minh Trì đã ghi hắn không được đứng gần lều bệnh; đây không phải lều bệnh, nhưng Bùi Sách là người bệnh. Khoảng cách ba trượng ở ngoại đàn không theo hắn tới xóm than, nhưng lý do của nó vẫn ở đây: hơi thở hắn chưa ổn. Nếu Sát Đạo phản phệ trong nhà hẹp này, người chết đầu tiên có thể là Bùi Sách.

Người vợ nhận ra hắn, mặt đổi sắc. “Đừng vào gần ông ấy.”

Tần Mạc gật. “Ta không vào sát.”

“Vậy cứu bằng gì?” Nàng vừa hỏi vừa giận, không phải giận vô lý. Người ta thường chỉ gọi kẻ nguy hiểm tới khi không còn đường, rồi lại trách hắn nguy hiểm. Cả hai đều thật.

Lỗ Tứ chạy tới sau, vai còn dây khiêng quan. Hắn nhìn mái, nhìn khói. “Xà ngang kẹt. Phải chống từ ngoài, kéo giường ra. Ai biết buộc nút?”

Đứa lớn nhà Bùi Sách giơ tay, nước mắt lem mặt. “Cha dạy con buộc than.”

Người mẹ lập tức kéo tay nó xuống. “Không.”

“Con biết!”

“Không!”

Tần Mạc nhìn đứa trẻ. Nó khoảng chín tuổi, tay nhỏ nhưng dây thừng trong tay cầm đúng cách. Nếu để nó buộc, nó phải tới gần cửa. Nếu không, người lớn buộc sai có thể kéo gãy giường. Một lần nữa, người sống bị đặt trước lựa chọn không nên thuộc về trẻ con.

Chu Bình nói nhỏ: “Hỏi nó. Nhưng hỏi cả mẹ.”

Tần Mạc quay sang người vợ Bùi Sách. “Nó có thể chỉ từ xa. Không vào.”

Nàng cắn môi đến bật máu. “Nếu sai?”

Đứa trẻ khóc: “Con không sai. Cha dạy con buộc hàng qua bến.”

Ông thợ than tóc bạc cầm dây, ngồi xuống trước mặt đứa trẻ. “Chỉ ta. Miệng nói. Tay ta làm.”

Đứa trẻ run, nhưng bắt đầu chỉ: vòng dưới, kéo qua, siết ngược, đừng thắt chết dây vì còn phải tháo khi than ướt. Nó nói như lặp lời cha. Người vợ Bùi Sách quay mặt đi, khóc không tiếng. Trong nhà, Bùi Sách ho một cơn dài, mỗi tiếng ho như móc vào xà gãy.

Tần Mạc cầm cây chổi nứt của Từ Lâm, dùng cán đẩy thử khe cửa. Mái rung. Hắn không dùng khí. Không phải vì khí không cứu được, mà vì khí của hắn vào chỗ này sẽ kéo theo thứ trong ngực. Hắn cần làm như người thường: chống, kéo, giữ, chờ.

Ngoại tuần xuất hiện ở đầu bến đúng lúc dây vừa buộc xong. Ba người áo xám, không phải đội đông, nhưng đủ làm xóm than lùi lại. Kẻ cầm đầu bịt khăn đen, mắt lạnh. “Bùi Sách nhận cứu cấp từ ngoại đàn chứa nghịch danh. Nhà này bị niêm chờ xét.”

Người vợ Bùi Sách đứng bật dậy. “Chồng ta trong đó!”

“Niêm sau khi đưa người ra.” Hắn nói như bố thí.

Lỗ Tứ chửi: “Đưa người ra cần người. Các ngươi đứng đó đọc niêm làm mái tự nâng à?”

Ngoại tuần nhìn thấy Tần Mạc, tay đặt lên gậy. “Nghịch danh ở đây. Tất cả lùi.”

Tần Mạc nhìn mái nhà. Nếu bây giờ dân lùi, Bùi Sách chết. Nếu hắn động thủ, lệnh liên đới sẽ đóng lên xóm than. Những người này sống bằng than, bến, thẻ qua nước; bị khóa một tuần là đói. Tạ Vô Cữu không cần giết họ. Một dòng niêm đủ rồi.

Người vợ Bùi Sách bỗng cầm thùng nước ném vào ngoại tuần. Nước không làm hắn đau, chỉ làm khăn đen ướt. Nàng hét: “Niêm thì niêm! Trước đó kéo chồng ta ra!”

Đứa nhỏ khóc thét. Đứa lớn đứng chết lặng. Dân xóm than nhìn nàng như nhìn người vừa tự đốt giấy phép sống. Nhưng sau một nhịp, ông thợ than tóc bạc cầm dây đứng lên. “Kéo.”

Một người khác đặt thùng xuống, nắm dây. Rồi thêm người. Không ai nói vì chính nghĩa. Họ chỉ không chịu nổi cảnh một người đàn bà ném thùng nước một mình.

Ngoại tuần vung gậy. Tần Mạc bước lên trước nửa bước, nhưng không chạm hắn. Hắn chỉ đứng giữa gậy và dây kéo, tay trống. “Đánh ta, mái sập vẫn là do ngươi chặn cứu người.”

“Ngươi lấy dân làm khiên?”

“Ngươi đang lấy lệnh làm mái.”

Câu ấy không sắc, không hay. Nhưng trong tiếng mái răng rắc, nó đủ làm ngoại tuần chậm một nhịp. Lỗ Tứ hô kéo. Dây căng. Giường tre trong nhà dịch ra một tấc. Bùi Sách ho đến lịm. Người vợ định chạy vào, bị Chu Bình giữ lại.

“Để dây làm,” gã nói.

“Đó là chồng ta!”

“Vậy càng đừng làm mái rơi lên hắn.”

Nàng tát Chu Bình. Tiếng tát vang khô. Chu Bình nghiêng mặt, không buông. “Được. Tát tiếp sau khi kéo ra.”

Tần Mạc nhìn vết đỏ trên mặt bạn, lửa trong ngực bùng lên. Sen đen lập tức chộp lấy. Người phụ nữ kia vừa đánh Chu Bình. Ngoại tuần đang đứng trước mặt. Xóm than toàn oán, than, khói, sợ. Chỉ cần hắn nuốt một hơi, mọi người sẽ mạnh tay hơn, mái có thể nâng, ngoại tuần có thể quỳ. Tất cả nghe như cứu người.

Đứa lớn Bùi Sách bỗng hét: “Dây sai! Thả nửa vòng! Thả nửa vòng!”

Ông thợ than làm theo. Dây bớt căng, rồi siết lại đúng hướng. Giường tre trượt ra thêm. Bùi Sách hiện ở cửa, mặt tím, mắt mở hé. Người vợ ngừng giãy. Chu Bình buông nàng, má còn đỏ. Nàng không xin lỗi. Gã cũng không đòi. Có những lúc người sống chỉ kịp làm đúng việc kế tiếp.

Ngoại tuần mất kiên nhẫn, đánh gậy xuống đất. Một đạo ấn trắng bò về phía dây, muốn cắt. Tần Mạc giơ chổi nứt chặn ấn. Cán chổi cháy xém, tay hắn tê rần. Hắn không phản kích. Chỉ chặn. Ấn trắng và vết đen trong người hắn va nhau, đau như kim cắm vào Kim Đan.

“Ngươi chống lệnh,” ngoại tuần nói.

“Ta chống cắt dây.”

“Dây cứu người bị liên đới với ngươi.”

Người vợ Bùi Sách quay sang ngoại tuần, mắt đỏ đến đáng sợ. “Vậy ghi tên ta trước.”

Ông thợ than nói: “Ghi cả ta. Nhưng kéo xong đã.”

Lỗ Tứ: “Ghi đội khiêng. Chúng ta tính tiền cao hơn khi bị ghi tội.”

Lâm Bà từ đâu tới, cầm áo liệm Tống Hà đã gói xong. “Ghi cả sạp áo. Nhưng nếu ngươi làm cháy áo ta mới may, ta khâu miệng ngươi.”

Một đám người không sạch, không cao thượng, đầy nợ và sợ, bỗng đứng thành một hàng rất xấu trước dây kéo. Tần Mạc thấy cổ họng nghẹn. Hắn không biến họ thành người theo mình. Họ không đứng vì hắn. Họ đứng vì Bùi Sách đang thở trong khói, vì nhà họ cũng có mái mục, vì hôm nay nếu dây bị cắt, ngày mai dây nhà họ cũng có thể bị cắt.

Dây kéo lần cuối. Giường tre trượt ra khỏi cửa. Mái sau sập xuống ngay sau đó, than và khói phun lên. Người vợ lao tới ôm Bùi Sách, rồi lập tức bị Mạnh bà tử, vừa chạy tới từ ngoại đàn, đập vào vai. “Đừng ép ngực hắn! Muốn hắn chết lại à?”

Bùi Sách còn thở. Yếu, nhưng thật.

Ngoại tuần nhìn đám người, nhìn Tần Mạc, cuối cùng thu gậy. “Nhà này bị ghi. Xóm than chứa nghịch danh, chờ xét.”

Người vợ Bùi Sách ôm chồng, ngẩng đầu. “Ghi đi. Nhưng viết đúng: chúng ta kéo người ra trước khi ngươi xét.”

Ngoại tuần không đáp. Hắn quay đi, nhưng Tần Mạc thấy tay hắn run. Có thể vì giận. Có thể vì sợ đám người nghèo vừa không lùi. Có thể vì hắn biết dòng ghi kia nếu viết đúng sẽ làm lệnh trên khó hơn một chút.

Một người đàn ông lùn, bụng to, từ cửa kho than bên cạnh bước ra. Trên áo hắn còn đeo chìa khóa sắt, tay ôm sổ hàng. Ban nãy hắn không kéo dây. Hắn chỉ đứng chắn trước kho mình, mặt tái xanh, như sợ lửa liếm sang bao than đã cân sẵn.

Người vợ Bùi Sách nhìn thấy, cười lạnh. “Lưu Chủ, ngươi cũng ghi tên à? Hay chỉ ghi kho không cháy?”

Lưu Chủ siết sổ hàng. “Ta giữ kho nước. Nếu kho cháy, cả bến không có than đổi gạo. Ta không kéo dây vì ta sợ mất hàng, đúng. Nhưng lúc mái sập, ta mở chum nước cho các ngươi. Chum đó mua bằng tiền của ta.”

Một người trẻ lập tức mắng: “Ngươi còn tính tiền nước cứu người?”

“Ta không tính tiền.” Lưu Chủ đỏ mặt. “Ta nói đừng ghi ta là người đứng xem.”

Ông thợ than tóc bạc chống dây thừng, thở nặng. “Ghi riêng. Lưu Chủ không kéo dây, giữ kho nước, mở chum. Ta kéo dây, nhưng lúc đầu ta cũng không vào vì sợ mái. Thằng Hòe đứng xem tới nửa sau mới cầm móc. Đừng để hai chữ chứa nghịch nuốt hết những việc nhỏ.”

Ngoại tuần đã đi xa, nhưng lời “chứa nghịch” còn treo lại như khói. Tần Mạc nghe ông già nói, ngực nghẹn. Hệ thống lớn luôn thích một chữ nuốt hết: ma, nghịch, sạch, tội. Người xóm than không có kinh văn, nhưng họ biết nếu một chữ nuốt hết thì mai từng người không còn cách tự phân biệt mình đã làm gì.

Chu Bình sờ má bị tát, nói: “Ai ghi?”

Lưu Chủ nhìn quanh, rồi nhìn Tần Mạc, lập tức lùi. “Không phải hắn.”

“Ta cũng không định.” Tần Mạc đáp.

Đứa lớn nhà Bùi Sách lau nước mắt, kéo một mảnh than phẳng từ đống đổ, dùng đinh gỉ viết lên tường kho: Lưu mở chum, ông Bảy kéo dây, Hòe cầm móc sau, mẹ ném nước, người áo đen chặn cắt dây.

Nó viết “người áo đen” rồi dừng, không biết có nên ghi Tần Mạc. Người mẹ nhìn nó, giọng khàn: “Ghi người cầm chổi. Không ghi tên.”

Tần Mạc không phản đối. Người cầm chổi hôm nay đủ rồi. Tên hắn đặt lên tường này có thể làm kho than bị niêm nhanh hơn. Đứa trẻ ghi tiếp: người cầm chổi chặn cắt dây.

Nét chữ nghiêng ngả trên tường than, mưa xuống là trôi. Nhưng trước khi trôi, người trong xóm sẽ thấy câu chuyện không chỉ có một dòng lệnh.

Chu Bình ngồi xuống bên thùng nước, sờ má. “Nàng tát đau thật.”

Người vợ Bùi Sách nghe thấy, khựng lại. “Ta…”

“Khỏi xin lỗi. Ngươi giữ chồng, ta giữ mạng ta. Công bằng.”

Mạnh bà tử lườm gã. “Ngươi nói thêm câu nữa, ta cho thuốc đắng gấp đôi.”

Tần Mạc đứng cách Bùi Sách đúng khoảng Minh Trì từng ghi, dù không ai đo. Hắn muốn lại gần xem hơi thở có bị Sát Đạo chạm không, nhưng không làm. Người vợ nhìn thấy khoảng cách ấy. Nàng không cảm ơn. Nàng chỉ bớt ôm chồng lùi khỏi hắn.

Đứa nhỏ nhà Bùi Sách ngồi cạnh nồi cháo đổ, dùng ngón tay nhặt từng hạt gạo lẫn tro bỏ vào mảnh bát vỡ. Nó không khóc nữa. Trẻ con có lúc hết nước mắt rất nhanh, vì trước mặt có việc cụ thể hơn: hạt gạo đen vẫn là hạt gạo, bỏ đi thì tối nay không có gì nấu lại.

Mạnh bà tử thấy liền quát: “Bẩn! Bỏ xuống!”

Đứa nhỏ giật mình, ôm mảnh bát. “Con rửa được.”

Người vợ Bùi Sách nhắm mắt, mặt đầy xấu hổ. Bùi Sách nằm trên giường tre, môi tím, bỗng mở mắt một đường. “Đừng mắng nó. Nhà ta từng nấu than rơi trong gạo.”

Tần Mạc lấy gói bánh cháy A Mặn bán chịu từ áo ra, đặt lên thùng nước gần Chu Bình, không bước gần đứa nhỏ. “Đổi.”

Đứa nhỏ nhìn bánh, rồi nhìn mẹ.

Người vợ Bùi Sách cứng giọng: “Chúng ta không nhận bố thí của ngươi.”

“Không bố thí. Nợ của ta với A Mặn. Ta chuyển cho nhà ngươi, nhà ngươi trả bằng việc viết đúng dây kéo hôm nay nếu có ai hỏi.”

Chu Bình nhướng mắt. “Ngươi học bán nợ nhanh thật.”

Bùi Sách thở rất yếu, nhưng vẫn nói được: “Nợ ghi sau.”

Người vợ cắn môi. Cuối cùng nàng lấy bánh, bẻ một nửa cho đứa nhỏ, nửa còn lại đặt cạnh Bùi Sách để Mạnh bà tử kiểm xem có ăn được không. Nàng vẫn không cảm ơn. Nhưng lần này nàng không lùi khi Tần Mạc nhìn qua.

Vị bánh cháy đáng lẽ thuộc về miệng hắn. Bụng Tần Mạc trống rỗng từ sáng. Sen đen thích cái trống ấy. Nó ở trong ngực hắn, nhắc rằng người mạnh không cần nhường một cái bánh khét; người mạnh có thể lấy thứ lớn hơn rất nhiều từ khói, từ oán, từ những người đang sợ. Tần Mạc nuốt nước bọt, chỉ nếm vị đắng còn sót trên răng từ nửa bánh Chu Bình đưa. Cái giá của không nuốt hôm nay không huy hoàng. Nó là đói.

Bếp xóm than bị sập một nửa. Nồi cháo đổ, gạo lẫn tro. A Mặn nếu ở đây chắc sẽ tính từng hạt. Tần Mạc nhìn mái nhà cháy, dây kéo mòn, bài vị Tống Hà đúng tên nằm trong tay cô gái, áo liệm chưa giao, và khói từ bến nước xa hơn. Chuông tang trong ống tre lại rung một nhịp.

Từ Lâm đi sau cùng, chống chổi mới mượn. “Miếu Nửa Mái ở cuối bến nhận thẻ tang xóm than. Hôm nay họ sẽ đông.”

“Vì Tống Hà?”

“Vì ai cũng vừa thấy tên và mái đều có thể sai trong một buổi.”

Tần Mạc lau tro trên tay. Trên da còn vết ấn trắng do chặn gậy, đau rát nhưng không sâu. Hắn đã không nuốt. Nhưng hắn cũng chưa cứu được gì trọn vẹn: nhà Bùi Sách bị ghi, xóm than chờ xét, người vợ sợ hắn, Chu Bình bị tát, Hà Kính nằm lại ngoại đàn, và khói từ bến cho thấy lửa chỉ là một phần của chuyện.

Đường tới Miếu Nửa Mái mở ra bằng tiếng người đi xin thẻ tang, không bằng chuông hay phép. Tần Mạc bước theo, vai còn dây khiêng quan, tay còn cầm chổi nứt cháy một đầu.