Chương 181: Kho củi sau chuông tang

Kho củi sau chuông tang không khóa cửa. Nó chỉ có một then gỗ sứt đặt ngang, như thể người ngoài không vào vì không ai muốn ngủ cạnh rơm ẩm, củi khói và mấy cái nồi nứt chờ vá. Tần Mạc ngồi tựa lưng vào vách, vấn điệp bị cắt dở đặt trong ống tre bên cạnh, sổ tên ép dưới áo. Mỗi lần hắn thở sâu, vết thương cũ ở ngực kéo căng, còn mảnh “Mạc” nhòe trong sổ như lạnh thêm một chút.

Ngoài kia, bếp cháo đã đổi ca. Tiếng muôi chạm nồi vọng qua sân, gần mà không thuộc về hắn. Minh Trì viết lệnh không cho hắn đứng gần bếp/lều bệnh cho tới khi hơi thở ổn định; chữ ấy không dài, nhưng kéo một đường rõ giữa hắn và những người cần cháo. Tần Mạc không oán nàng. Hắn chỉ chưa quen với việc một dòng chữ đúng có thể làm mình thấy nhẹ hơn và nhục hơn cùng lúc.

Chu Bình đáng lẽ ở nhà bệnh. Gã nằm ở đó được chưa đầy nửa canh thì chống gậy lẻn tới kho củi, trên vai phủ áo bệnh nhân, tay cầm bát nước muối Liễu Không bắt uống. Hắn bước qua then gỗ, nhìn Tần Mạc một vòng, rồi nói: “Ngươi trông giống khúc củi bị chọn nhầm vào đống ướt.”

“Ngươi nên nằm.”

“Ta đang nằm trong lòng đời.” Chu Bình ngồi phịch xuống bao rơm, lập tức nhăn mặt vì bụi. “Đời hơi ngứa.”

Tần Mạc nhìn gã. “Mạnh bà tử sẽ mắng.”

“Bà ấy đang mắng Tịnh Xuyên. Đến lượt ta còn lâu.”

Nhắc tới Tịnh Xuyên, ngoài sân có tiếng bước chân dồn dập. Từ Độ chạy trước, áo sa di ướt từ vai xuống gấu. Phía sau là Tịnh Xuyên và hai người gánh nước khiêng một thân người bùn máu. Hà Kính.

Người đưa chiếu Thái Huyền được đặt xuống ngay mép sân, cách bếp cháo ba trượng, cách kho củi hai trượng. Khoảng cách nào cũng bị đo, như ngoại đàn sợ chỉ cần đặt sai một bước, công đức và tội lỗi sẽ lẫn vào nhau. Hà Kính còn tỉnh, nhưng mắt lạc đi vì mất máu. Tay áo nâu rách toạc, trong ngực áo lộ ra mấy mảnh giấy dầu bị nước bùn dính chặt.

A Mặn chạy theo sau, thở hổn hển, rổ bánh đeo lệch. “Dây của ta đâu?”

Tịnh Xuyên trừng nàng. “Người sắp chết, ngươi hỏi dây?”

“Dây cứu giấy. Giấy cứu tên. Người còn thở thì cũng phải trả nợ.”

Hà Kính nghe được, khóe miệng giật một cái như muốn cười mà không đủ sức. Hắn cố rút từ ngực áo ra một đoạn dây gai đứt, đặt lên nền đá. “Còn nửa.”

A Mặn nhặt lên, mặt căng cứng. “Nợ nửa.”

Mẫn tẩu đứng sau con gái, ho đến vai run. Bà kéo A Mặn lùi, nhưng không trách. Có những người nghèo phải giữ nợ ngay cả khi người khác chảy máu, vì nếu mọi nợ đều tan vào những lời lớn, mai họ không còn gì để đòi.

Mạnh bà tử từ nhà bệnh lao ra. Bà nhìn Hà Kính, nhìn vết thương, rồi nhìn về phía kho củi. “Tần Mạc, ngồi yên. Ngươi tới gần, ta lấy chổi của Từ Lâm đánh gãy chân.”

Tần Mạc vừa chống tay đứng lên. Hắn dừng lại.

Hà Kính mở mắt, thấy hắn ở cửa kho củi, giọng khàn như bị cát cào. “Ta dán được ba chỗ. Giếng, cột hương gãy, mái quán than. Bị xé rồi.”

“Có người thấy,” Tịnh Xuyên nói. “Ta nghe ở chợ. Có người cất tiếng đọc phần Cấm Viện trước khi ngoại tuần đến.”

Hà Kính sửa rất nhỏ: “Không đọc hết. Hắn sợ.”

“Sợ mà vẫn cất tiếng,” Chu Bình nói từ kho củi. “Tạm tính là còn người.”

Sầm Viễn không vội ghi. Hắn lấy từ tay áo ra một tấm ván mỏng dùng kê giấy, đặt từng mảnh giấy dầu lên đó như người đặt xương cá. Mảnh lấy ở giếng còn dính rêu, góc chữ bị nước ăn mất. Mảnh từ cột hương gãy cháy một bên, chỉ còn thấy chữ “đèn hồn” và nửa dấu son. Mảnh trên mái quán than thì đen nhất, nhưng cũng là mảnh có nét bút rõ nhất: “người” bị sửa thành “mẫu”.

Tịnh Xuyên cúi xuống định ghép. Sầm Viễn gạt tay hắn ra. “Đừng ghép theo điều ngươi muốn nó nói.”

“Ta chỉ muốn nó đúng.”

“Ai cầm bút cũng nói vậy.” Sầm Viễn hỏi Hà Kính, “Mảnh giếng ở trên hay dưới?”

Hà Kính thở khò khè. “Trên. Ta dán cao quá. Người bán nước phải kê thùng mới thấy.”

“Mảnh cột hương?”

“Ngay dưới chiếu truy ma. Ta muốn người ta so chữ.” Hắn nhắm mắt một nhịp. “Có bà già đọc được chữ Cấm Viện, chưa đọc tới người thì cháu kéo đi. Nó sợ bị cắt suất cháo.”

Mẫn tẩu nghe đến suất cháo thì mặt đổi sắc. Bà vẫn ho, nhưng lần này không quay đi. “Nếu tên ta nằm trong sổ thuốc, đó là tốt hay xấu?”

Không ai trả lời ngay. Câu hỏi của bà không giống lời than. Nó cụ thể như cái bánh cháy trong rổ A Mặn: nếu tên được ghi, y tu biết phát thuốc; nếu tên được ghi sai chỗ, ngoại tuần biết ai từng ăn cháo cạnh nghịch danh.

Quảng Từ đang buộc bình thuốc dừng tay. “Tốt khi người giữ sổ muốn chữa bệnh. Xấu khi người giữ sổ muốn khóa người. Một cái tên không tự sạch hay bẩn.”

Mẫn tẩu nhìn ông. “Vậy ai giữ người giữ sổ?”

Sầm Viễn cúi đầu viết thêm một dòng ở mép giấy nháp: trước khi chuyển sổ thuốc, hỏi lại người bệnh hoặc thân nhân. Chữ hắn nhỏ, nhưng không giấu. “Tạm thời là những người còn biết hỏi câu vừa rồi.”

A Mặn cau mặt. “Vậy tên mẹ ta không được chuyển lung tung.”

“Ghi như thế,” Sầm Viễn nói.

Minh Trì nhìn dòng ghi, môi mím lại. Một thủ tục nhỏ vừa sinh ra trong kho củi, không phải từ kinh văn, mà từ một người đàn bà ho không muốn tên mình biến thành dây buộc. Tần Mạc nhìn cảnh ấy, trong ngực bỗng đau theo kiểu khác. Hắn từng nghĩ sổ tên của mình là cách bảo vệ người nhỏ khỏi bị quên. Hóa ra ngay cả bảo vệ, nếu không hỏi, cũng có thể giống một cái khóa.

Mạnh bà tử cắt áo Hà Kính. Một vết gậy đập ngang sườn, một vết dao nông ở vai, nhiều vết bùn đá. Không phải thương thế của trận pháp. Là thương thế của người bị đánh ngoài chợ, bị kéo qua bãi tro, tự bò về vì còn nợ một túi cơm không trộn cát.

Tần Mạc nhìn những vết thương ấy, sen đen trong ngực động một nhịp. Người này là ngoại tuần Thái Huyền. Hơi thở yếu, hồn lực không mạnh nhưng có dấu lệnh, có thể nuốt để hỏi đường đội sau. Hắn không cần giết nhiều, chỉ cần lấy chút ký ức: ai đánh, đội nào tới, cổng nào khóa. Lý lẽ lại đến rất đúng lúc.

Chu Bình nhìn hắn. “Mặt ngươi lại đang tính.”

“Ta biết.”

“Biết thì quay mặt vào vách.”

Tần Mạc làm thật. Hắn quay mặt vào vách kho củi, nơi có những vệt than cũ và mấy chữ trẻ con khắc: củi ướt không cháy, người đói không chờ. Không biết ai khắc. Chữ xấu, nét dao vội, nhưng đúng hơn nhiều câu kinh.

Mạnh bà tử cầm máu cho Hà Kính. Liễu Không đem nước nóng tới nhưng không vào bếp, tự đặt nồi trên đá. Minh Trì ghi vào sổ cửa trước: Hà Kính, người đưa chiếu Thái Huyền, bị thương sau khi dán bản đối chứng; ngoại đàn cứu cấp ngoài lều chính vì liên đới lệnh chưa rõ. Nàng viết “ngoài lều chính” rồi dừng, mặt khó coi.

Quảng Từ nói: “Ghi thêm: không dùng Tần Mạc làm lý do nhận hay từ chối thuốc.”

Minh Trì ghi thêm. Chữ nàng nghiêng đi vì mệt.

Hà Kính nghe thấy, bỗng nói: “Đừng ghi ta là người tốt.”

Sầm Viễn ngồi xổm bên cạnh, mở hộp bút. “Không ai định làm vậy.”

“Ta dán chiếu cắt cháo của các ngươi.”

“Ta cũng sẽ ghi.”

“Ta từng báo vị trí người bệnh cho ngoại tuần.”

Mạnh bà tử đang châm kim dừng một nhịp. Người vợ Bùi Sách đứng gần đó ôm bát cháo, mặt tái đi. Tịnh Xuyên siết tay. Không khí vừa mới mềm xuống lại cứng như dây ướt.

Hà Kính nhắm mắt. “Trước khi ăn cơm ở đây. Đường cũ. Bọn họ có thể tới xóm than.”

Người vợ Bùi Sách suýt đánh rơi bát. Bùi Sách mới sống lại, nhà còn nợ cứu cấp, xóm than toàn gỗ mục và than khô. Ngoại tuần tới đó, một đốm lửa cũng đủ biến nợ thành tro.

Tần Mạc quay lại.

Mạnh bà tử quát: “Ngồi xuống!”

Hắn ngồi, nhưng mắt không rời Hà Kính. “Vì sao nói giờ?”

Hà Kính cười rất xấu. “Vì nếu ta chết, mẹ ta dưới núi vẫn tưởng ta làm ngoại tuần rất sạch. Ta muốn có người biết ta bẩn theo kiểu nào.”

Không ai nói tha thứ. A Mặn nắm nửa dây gai trong tay, đột nhiên không còn hỏi nợ nữa. Có những món nợ đòi được. Có những món nợ nghe xong làm người ta không biết đặt vào sổ nào.

Chu Bình chống gậy đứng lên. “Xóm than ở hướng tang.”

Từ Lâm từ bậc đá bước tới, chổi nứt đặt trên vai. “Chuông tang sáng nay chỉ gò gạo, miếu, bến. Xóm than nằm giữa gò gạo và Miếu Nửa Mái. Đi đường đó không sai.”

Mạnh bà tử nhìn Chu Bình. “Ngươi không đi.”

“Ta không xin phép.”

“Ta cũng không thương lượng.”

Chu Bình quay sang Tần Mạc, vẻ mặt rất bình tĩnh của người sắp nói dối dở tệ. “Ngươi cũng không nên đi. Ngươi vừa suýt lấy hơi cả bàn đối chất.”

“Ta đi cách xa bếp.”

“Xóm than là một cái bếp khổng lồ.”

Lời ấy làm vài người nghẹn cười rồi nghẹn luôn. Tần Mạc nhìn Hà Kính. Người đưa tin đã ngất. Mảnh giấy dầu dính bùn được Sầm Viễn tách ra từng lớp, phơi trên nắp thùng. Trên một mảnh còn đọc được ba chữ Cấm Viện; trên mảnh khác, chữ mẫu bị bùn kéo thành vệt đen.

Tần Mạc lấy ống tre vấn điệp, buộc lại vào sổ. “Ta đi gò gạo trước. Nếu ngoại tuần tới xóm than, đường ấy sẽ thấy khói.”

Quảng Từ không ngăn. Ông chỉ đưa cho hắn một thẻ gỗ nhỏ ghi: không đứng gần bếp, không vào lều bệnh, không dùng danh Phật Đài. “Ngươi muốn tự giữ thì cầm thứ này. Ai hỏi, cho họ biết ngoại đàn không nhận ngươi là người sạch.”

Chu Bình hừ. “Thẻ nghe rất cảm động.”

Tần Mạc nhận. “Cảm động ít gây họa.”

Từ Lâm đưa lại cây chổi nứt, lần này là nửa cán đã gãy. “Mang làm gậy. Kiếm làm người ta tránh xa, chổi làm họ mắng trước khi chạy. Mắng được thì còn nói chuyện được.”

A Mặn chạy vào bếp lấy hai cái bánh cháy nhất, gói bằng giấy dầu cũ. “Nợ thêm.”

Tần Mạc nhìn Mẫn tẩu. Bà ho một tiếng, gật rất nhẹ. Không phải đồng ý tha, chỉ đồng ý cho con gái bán chịu.

Mạnh bà tử lại gọi hắn. “Khoan đi.”

Tần Mạc dừng.

Bà chỉ cái lu nước rửa củi ở góc sân. “Tay ngươi dính máu Hà Kính.”

Hắn nhìn xuống mới thấy vài vệt đỏ đã khô ở kẽ ngón tay. Không nhiều. Đủ để nếu chạm vào cọc tre của Từ Khởi, một đứa trẻ có thể hỏi vì sao diều cha nó có máu.

“Không dùng nước bếp,” Mạnh bà tử nói. “Nước bếp nấu cháo cho người bệnh. Ngươi rửa ở lu củi, xong đổ xuống rãnh đá, không đổ ra gốc hương.”

Tần Mạc làm theo. Nước trong lu lạnh và đục tro. Khi hắn nhúng tay xuống, máu tan thành vệt nâu mỏng, trôi qua những mẩu dăm gỗ. Đứa trẻ từng ăn cháo không đổ, đứa chưa cho phép hắn ghi tên, đứng ở mép sân nhìn chằm chằm. Nó không nói gì cho tới khi hắn bưng chậu nước bẩn lên.

“Rãnh kia,” nó chỉ. “Rãnh này chảy ra giếng rửa rau.”

Tần Mạc đổi hướng.

“Đổ chậm. Hôm qua chú Đàm đổ nhanh, bùn bắn vào dép con.”

Hắn đổ chậm.

Đứa trẻ hài lòng, quay đi tìm Đàm Nhị. Tần Mạc đứng cạnh rãnh một lúc, tay còn lạnh. Hắn không mở sổ. Không viết thêm “đứa trẻ biết rãnh nước” dù rất muốn. Có những điều nếu người ta chưa cho tên, hắn chỉ được nhớ trong thân, không được kéo vào giấy.

Chu Bình thấy hắn đứng lâu, khẽ hỏi: “Lại học được gì?”

“Nước bẩn cũng có đường.”

“Đừng nói với vẻ mặt như sắp lập đạo từ cái rãnh.”

Tần Mạc lau tay vào vải cũ, bất giác muốn cười, nhưng ngực kéo đau. Vết thương không cho hắn cười trọn. Nó nhắc hắn rằng từ giờ, mỗi việc thấp đều có thể đòi một cái giá nhỏ, và cái giá nhỏ đôi khi thật hơn những lời mở cửa cao.

Khi Tần Mạc bước ra khỏi kho củi, chuông tang sau lưng không vang. Nó chỉ đung đưa trong gió sớm, những mảnh giấy trắng cọ nhau như ai đó đang đếm nợ bằng đầu ngón tay. Đường tới gò gạo ướt bùn. Đằng xa, chợ hành hương còn khói mỏng sau trận xé giấy. Tần Mạc đi cách bếp cháo ba trượng, cách nhà bệnh năm trượng, cách tiếng người vừa đủ để nghe mà không làm họ nín thở.

Chu Bình vẫn đi theo sau, chậm đến mức Tần Mạc phải dừng lại hai lần.

“Ngươi nên ở lại.”

“Ta nên làm nhiều thứ. Ta chọn làm việc ngu.”

“Vì sao?”

Chu Bình đưa nửa bánh cháy cho hắn. “Vì ngươi một mình còn ngu hơn.”

Tần Mạc nhận bánh. Nó cháy đến đắng. Nhưng khi nhai, hắn biết mình còn phải trả lại vị đắng này bằng tiền, bằng củi, hoặc bằng một việc không được ghi công.