Chương 173: Sổ Siêu Độ

Nhà dầu nằm sau lều cứu cấp, thấp hơn mặt sân nửa bậc. Người bước vào phải cúi đầu, không phải để lễ Phật mà để khỏi va vào dãy bình đựng dầu treo trên xà. Mùi dầu mè, tro đèn và giấy cũ quấn lấy cổ họng. Trên tường không có tượng lớn, chỉ có hàng kệ gỗ chứa những cuốn sổ dày bọc vải xám. Mỗi kệ đặt một bát đèn nhỏ. Ngọn lửa nào nhiều dầu thì đứng thẳng, ngọn nào thiếu dầu thì run như người sắp tắt.

Minh Trì ôm sổ cứu cấp đi trước, nhưng tới cửa nhà dầu nàng tự động bước chậm lại. Người giữ nhà dầu là một ông già béo thấp, pháp danh Ấn Hòa, mắt bên trái đục, tay phải luôn cầm một que tre để gạt tim đèn. Ông nhìn Tần Mạc một vòng, dừng ở dấu máu trên vai do gánh nước, rồi nhìn Liễu Không.

“Lại vượt suất?”

Liễu Không phủi vạt áo cà sa rách. “Người còn thở nên hơi bất tiện cho sổ.”

Ấn Hòa không cười. “Sổ không ghét người thở. Sổ ghét người thở mà không ai trả dầu.”

Chu Bình đứng sau Tần Mạc, lầm bầm: “Nơi này nói chuyện nghe muốn đánh nhau thật.”

Ấn Hòa nghe được, chỉ vào một băng ghế thấp. “Người bệnh ngồi. Người muốn đánh thì ra ngoài, vì đổ dầu rất khó lau.”

Chu Bình ngồi xuống ngay. “Ta luôn tôn trọng dầu.”

Ở giữa nhà dầu đặt Sổ Siêu Độ của ngoại đàn. Nó không sáng như pháp bảo trong truyền thuyết. Bìa sổ đen vì khói, mép giấy cong lên, nhiều trang được vá bằng chỉ mảnh. Khi Ấn Hòa mở sổ, Tần Mạc thấy trên cùng một trang có những cái tên lớn bằng ngón tay, mực đậm, kèm quê quán, ngày mất, người cúng dầu. Ở mép dưới, nơi giấy đã ám vàng, có những tên bé đến mức phải cúi sát mới nhận ra đủ nét. Một vài tên chỉ còn họ, vài tên chỉ có âm đọc, cạnh đó ghi “dầu thiếu, chờ bổ”.

Người vợ Bùi Sách đứng ở cửa, vẫn ôm thẻ hương gãy. Nàng không vào hẳn vì chân bùn. Hai đứa con thò đầu nhìn, bị Minh Trì nhẹ nhàng đẩy ra chỗ khô. Tần Mạc nhìn các tên nhỏ. Cơn giận đến rất chậm, không bùng lên như khi thấy Cấm Viện. Có lẽ vì nhà dầu không giấu điều xấu trong bóng tối. Nó đặt điều xấu ngay trên trang sổ, hợp lệ, có mục, có lý do.

“Vì sao tên này nhỏ?” Tần Mạc hỏi, chỉ vào một dòng gần mép.

Ấn Hòa gạt tim đèn. “Dầu của nhà đó chỉ đủ ba nét to. Ta viết nhỏ để đủ họ tên.”

“Viết lớn hơn thì sao?”

“Cháy nửa chừng. Tên cháy mất nét còn tệ hơn tên nhỏ.”

Liễu Không đứng cạnh, mặt mệt sau ca cứu người. “Ông ấy nói thật. Có đêm ta từng cố đọc lớn một tên không đủ dầu, sáng ra chỉ còn chữ họ. Người nhà khóc ba ngày.”

Sự thật ấy không làm Tần Mạc bớt giận. Nó chỉ làm cơn giận không tìm được chỗ chém. Nếu người giữ sổ tham dầu, hắn có thể ép. Nếu sổ cố tình khinh nghèo, hắn có thể phá. Nhưng Ấn Hòa viết nhỏ vì muốn đủ nét trong một lượng dầu thiếu. Một lòng tốt bị nhét vào quy định hẹp vẫn làm người ta nghẹn.

Minh Trì mở sổ cứu cấp, đưa mục Bùi Sách. “Người này chưa chết.”

Ấn Hòa hừ. “Vậy tới đây làm gì? Nhà dầu không ghi người chưa chết.”

“Nợ cứu cấp liên quan dầu đêm.”

“Đặt bên sổ lều. Đừng làm lẫn. Người chưa chết đã đủ phiền, đừng đưa vào Sổ Siêu Độ.”

Người vợ Bùi Sách thở phào rất nhỏ. Tần Mạc nghe được. Nàng sợ tên chồng mình nằm ở đây. Sợ đến mức được mắng cũng nhẹ người.

Minh Trì cắn môi, rồi lấy từ tay áo ra bản sao thứ ba của danh sách Cấm Viện được A Mặn giấu dưới bánh. Bánh mặn đã nguội và ám mùi dầu giấy. “Còn những tên này. Không phải tên đủ, nhiều người chỉ có số. Nhưng gương cổng phụ nhận đã từng là người.”

Ấn Hòa đang gạt tim đèn thì dừng tay. Que tre cháy khét một đầu. Ông nhìn danh sách, rồi nhìn Liễu Không. “Ngươi mang phiền to vào nhà dầu.”

“Phiền nhỏ không đủ cho hôm nay,” Liễu Không đáp.

Tần Mạc đặt vấn điệp xám lên bàn thấp. “Có thể ghi không?”

Ấn Hòa không nhận ngay. “Ghi ai? Số bảy? Số mười chín? Số bảy mươi tám? Sổ này không nhận số thay tên.”

“Nếu không ghi, họ bị xóa lần nữa.”

“Nếu ghi số, ta giúp người biến họ thành số lần nữa.” Ông già đập que tre xuống bàn. “Đừng tưởng chỉ có đại tông mới biết làm người thành mẫu. Người thương xót vụng cũng làm được.”

Câu ấy đánh trúng Tần Mạc. Hắn đã định ép một lối. Danh sách trong tay Minh Trì run nhẹ, như chính giấy cũng biết mình không đủ.

Sầm Viễn được Thiện Quả dẫn vào sau đó, ôm ống tre còn lại và hộp bút. Ông thở dốc vì chạy, mồ hôi làm tóc dính vào trán. “Không ghi số. Có vài dòng lề từ gương đọc ra. Số bảy mươi tám từng được Từ Hành ghi ‘người’, phía sau có âm Lan hoặc Lạn, nhưng Lạn đã về dòng nông trước đó. Không được nhận nhầm. Số mười chín có họ Phục? Không chắc. Số hai mươi mốt không có gì ngoài vết rãnh nước.”

Ấn Hòa nhìn ông cận thị. “Không chắc mà đòi ghi?”

“Ghi không chắc là tội. Không ghi gì cũng là tội.” Sầm Viễn đặt hộp bút xuống. “Ta tới để viết cột chờ tên. Không gọi, không siêu độ thay, chỉ giữ chỗ đã từng có người.”

Nhà dầu im hẳn. Từ ngoài cửa, A Mặn thò đầu vào, khuôn mặt dính bột bánh. “Giữ chỗ có tốn dầu không?”

Ấn Hòa nói: “Có.”

A Mặn lập tức lùi nửa bước. “Vậy hỏi trước.”

Người lớn trong phòng không cười. Câu của nàng đúng. Giữ chỗ cũng có giá. Một dòng chờ tên sáng lên thì một tên nghèo khác có thể nhỏ lại. Tần Mạc nhìn xuống trang sổ. Ở góc dưới, có một tên viết bé xíu: Mẫn thị, chưa phải mẹ A Mặn, một người khác cùng họ, cạnh đó ghi thiếu dầu hai đêm. Những cái tên nhỏ chen nhau như người nghèo chen dưới mái hiên mưa.

“Cần bao nhiêu dầu?” Tần Mạc hỏi.

Ấn Hòa lắc đầu. “Dầu công đức của ngươi không dùng được. Máu của ngươi càng không nên đổ vào sổ. Máu mang nghiệp, không phải dầu.”

Sen đen trong ngực Tần Mạc động nhẹ. Máu mang nghiệp. Nó thích câu này, vì nghiệp cũng là thứ nó ăn được. Hắn có thể cho máu, làm đèn bùng lên, ghi đủ tên, rồi dùng nợ ấy mở đường. Nghe gần như chính đáng.

Liễu Không nhìn hắn. “Đừng dùng máu để mua lời khen.”

“Ta không cần lời khen.”

“Vậy càng phải cẩn thận.”

Chu Bình ngồi trên ghế thấp, mặt nhợt đi vì mùi dầu nhưng vẫn mở miệng: “Có cách nào không cần hắn làm chuyện nghe rất đáng lo không?”

Ấn Hòa nghĩ một lúc. “Có. Dùng máu làm mực chịu lửa, không làm dầu. Đèn vẫn dùng phần dầu hiện có. Mực chịu lửa giúp chữ nhỏ không cháy mất nét. Nhưng máu người mang dấu nghịch sẽ làm trang đó không được nhập nội điện. Chỉ giữ ở ngoại đàn.”

Minh Trì hỏi: “Ngoại đàn có quyền giữ cột chờ tên?”

Ấn Hòa đáp: “Không có quyền rõ. Cũng không bị cấm rõ.”

Quảng Từ, không biết đã đứng ở cửa từ lúc nào, nói: “Vậy ghi rõ là ngoại đàn giữ, chưa thỉnh nội điện.”

Mọi ánh mắt dồn về Tần Mạc. Lần này không ai bắt hắn. Không ai dùng người chết làm mũi dao ép hắn. Hắn có thể từ chối, và có lẽ đó là lựa chọn an toàn hơn. Máu hắn đã nuốt luật, nuốt oán, nhiễm Sát Đạo. Dùng nó chạm vào sổ siêu độ nghe như đưa bùn vào nước trong.

Nhưng những dòng chờ tên không cần sạch để khoe. Chúng cần không bị cháy mất. Tần Mạc tháo băng tay. Vết rách do gánh nước còn mới. Hắn dùng dao nhỏ của Mạnh bà tử cắt lại đúng chỗ cũ, không sâu hơn cần thiết. Máu chảy ra đen ở đầu, rồi đỏ sẫm.

Ấn Hòa đưa bát mực. “Ba giọt. Nhiều hơn, chữ sẽ nặng nghiệp.”

Tần Mạc nhỏ ba giọt. Đến giọt thứ ba, sen đen bỗng kéo ngược, muốn uống lại máu của chính hắn như người đói thấy cơm. Tần Mạc siết cổ tay, mặt trắng đi. Chu Bình đứng bật dậy rồi khựng vì chân yếu.

“Đủ,” Ấn Hòa nói.

Mạnh bà tử giật tay Tần Mạc, băng lại rất thô bạo. “Ngươi cứ thích làm việc khiến y tu muốn chửi tổ tông.”

“Bà đã chửi rồi.”

“Ta còn nhiều.”

Sầm Viễn mài mực chịu lửa. Màu mực chuyển thành nâu sẫm, không đẹp. Ông cầm bút, hỏi từng dòng. Số bảy: vật thanh y từ Trấn Hồn Đài, chưa xác tên, giữ chỗ “người từng mặc hoặc chạm áo này không phải mẫu”. Số mười chín: hồn thử Giám ba lượt, chưa xác họ, giữ chỗ chờ người chứng. Số bảy mươi tám: từng bị ghi người rồi sửa mẫu, dư ảnh không yêu cầu triệu hồi. Ông viết chậm, chữ xấu nhưng đủ nét. Mỗi dòng chỉ cao bằng hạt đậu, nhưng không co lại thêm khi đèn run.

Khi tới dòng người không mặt ở rãnh nước, Sầm Viễn dừng. “Không có gì để viết.”

Tần Mạc nhớ phòng mổ hồn, nhớ rãnh nước đen, nhớ tiếng những oán đạo bị cắt khỏi người. Nếu cố gọi họ, hắn sẽ nhận nhầm. Nếu bỏ trống, họ mất cả chỗ. Hắn nhìn Ấn Hòa.

Ông già giữ dầu nói: “Có thể vẽ một ô trắng. Nghĩa là ngoại đàn thừa nhận không biết. Ô trắng cũng tốn dầu.”

A Mặn ở cửa hỏi: “Ô trắng có bị ai cướp viết tên khác không?”

Ấn Hòa nhìn nàng, lần đầu dịu đi. “Nếu ta còn sống thì không.”

“Nếu ông chết?”

“Thì phải có người khác khó tính.”

A Mặn suy nghĩ, rồi nói với Sầm Viễn: “Ông viết xấu nhưng khó tính.”

Sầm Viễn thở dài. “Ta nhận như lời khen.”

Ô trắng được vẽ bằng mực chịu lửa. Khi nét cuối khô, trang sổ không sáng rực. Nó chỉ bớt run. Những tên lớn phía trên vẫn lớn. Những tên nhỏ phía dưới vẫn nhỏ. Nhưng vài dòng ở mép không cháy mất, và một ô trắng nằm đó như lời thú nhận: nơi này chưa biết, nhưng không được giả vờ chưa từng có người.

Đúng lúc ấy, một gia nhân áo sạch bước vào, hai tay bưng bình dầu sứ trắng. Hắn đặt bình lên bàn, cúi rất đúng lễ. “Nhà Tôn ở phố đá xin thêm dầu cho tiên phụ. Hôm qua tên viết hơi mờ ở nét cuối.”

A Mặn nhìn cái bình, mắt lập tức tròn lên. “Nhiều vậy chỉ để một nét cuối?”

Gia nhân cau mày, nhưng thấy Quảng Từ ở cửa nên không mắng trẻ con. Ấn Hòa nhận bình, kiểm dấu niêm. “Dầu sạch. Ghi nhập.”

Tần Mạc nhìn tên lớn ở đầu trang. Một dòng của nhà Tôn chiếm gần bằng mười dòng nhỏ. Cơn giận lại tìm thấy mục tiêu dễ hơn. Chỉ cần lấy bớt dầu ấy, bao nhiêu tên ở mép dưới sẽ đủ nét. Ý nghĩ vừa hiện, sen đen liền hưởng ứng: đúng, cướp của kẻ nhiều cho người ít, ai dám nói sai?

Ấn Hòa không ngẩng đầu nhưng như biết hắn nghĩ gì. “Đừng động bình dầu.”

“Một nét cuối cần nhiều như vậy?”

“Không cần. Nhưng người con nhà đó cúng đủ vì hắn sợ cha mình lạnh. Nỗi sợ của người có tiền không tự động thành giả.”

Tần Mạc im.

Ấn Hòa gạt tim đèn, giọng khô như giấy cũ. “Ta có thể khuyên họ chia. Không được trộm chia. Nếu trộm, ngày mai họ khóa dầu trong nhà riêng. Khi đó mép sổ này tối hơn.”

Gia nhân cúi đầu, có lẽ nghe hiểu, có lẽ chỉ muốn xong việc. Một lúc sau, hắn lấy từ tay áo ra một túi dầu nhỏ hơn, đặt cạnh bình lớn. “Thiếu gia nói… nếu nhà dầu có tên chờ bổ, dùng cái này. Nhưng đừng ghi vào công nhà Tôn. Lão gia không thích khoe việc thừa.”

Ấn Hòa nhìn túi dầu, rồi nhìn gia nhân. “Vậy ghi vô danh.”

A Mặn lẩm bẩm: “Người giàu cũng biết lén tốt.”

Chu Bình đáp: “Và lén sĩ diện.”

Tần Mạc không nói. Cơn giận trong hắn bị bẻ lệch, khó chịu nhưng cần thiết. Người nhiều tiền vẫn có thể thương cha thật. Người giữ sổ vẫn có thể khuyên mà không cướp. Cái ruỗng nằm ở chỗ tên người phải dựa vào bình dầu, không nằm ở việc mọi bình dầu đều đáng đập.

Tần Mạc thấy trang trong sổ riêng của mình nóng lên. Hắn mở ra. Mảnh “Mạc” nhòe được ép ở trang trống đã nhạt thêm, như ba giọt máu vừa lấy không chỉ ra khỏi cổ tay mà ra khỏi một phần danh tính hắn. Trang ấy vẫn chưa có tên đầy đủ của hắn. Chỗ trống càng rộng hơn, không phải vì giấy tăng lên, mà vì hắn thấy mình khó viết vào đó hơn trước.

Chu Bình nhìn thấy. Gã không nói đùa ngay. Một lúc sau mới bảo: “Ăn cơm.”

“Chưa xong.”

“Ngươi mà ngã vào sổ, Ấn Hòa lại phải ghi thêm mục phiền.”

Ấn Hòa đóng Sổ Siêu Độ lại, dùng dây vải buộc ba vòng. “Chiều nay nhà ăn phát cơm chay cho người trực lều và người gánh nước. Đi đi. Đừng để máu rơi vào dầu.”

Liễu Không nhìn Tần Mạc, giọng thấp hơn trước: “Ngươi dùng máu giữ chữ, không phải mua cửa. Nhớ ranh đó.”

“Ta nhớ.”

“Nhớ bằng ăn cơm trước đã.”

Tần Mạc cầm vấn điệp xám rời nhà dầu. Mùi dầu vẫn bám trong tóc áo. Ngoài sân, nắng chiều rơi lên bậc đá, A Mặn đang đòi tiền một người mua bánh chịu, Bùi Sách thở yếu trong lều, Minh Trì ôm sổ cứu cấp như ôm một lỗi chưa biết bị phạt lúc nào. Xa hơn, nhà ăn mở cửa. Chu Bình đi trước rất chậm, tay áo giấu một gói nhỏ có mùi không giống cơm chay.