Chương 171: Vấn Tâm Lộ
Phiến đá đầu tiên của Vấn Tâm Lộ lạnh như đá đặt dưới lòng giếng. Tần Mạc vừa bước lên, tiếng người ở ngoại đàn phía sau lập tức nhỏ đi, không phải mất hẳn mà bị kéo dài, như bát sắt rơi xuống nước sâu. Chu Bình chống gậy theo sát, nửa lá phù của Tịnh Xuyên kẹp trong tay áo, còn vấn điệp xám trong tay Tần Mạc nóng dần, hai câu hỏi trên giấy nổi lên thành mạch đen.
Đường đá không rộng. Hai bên dựng những tượng người không có mặt, mỗi tượng ôm một vật rất tầm thường: cái chổi, bát cháo, then cửa, mũ trẻ con, đoạn dây buộc xe bệnh. Không pho nào cầm pháp khí. Không pho nào nhìn xuống bằng vẻ từ bi. Chúng đứng im, để đồ vật trong tay tự hỏi thay.
Quảng Từ không đi cùng. Ông chỉ đứng ở đầu đường nói: “Đọc tên khi đá sáng. Không nhớ thì dừng. Không được dùng sổ trước khi tự nhớ.”
Chu Bình lập tức quay đầu. “Không dùng sổ? Thế lập sổ làm gì?”
“Sổ chống quên lâu. Đường này hỏi cái quên trước mắt.” Quảng Từ nhìn Tần Mạc. “Ngươi muốn hỏi người đã vào luân hồi. Trước hết xem người còn ở nhân gian qua tay ngươi đã bị ngươi đặt ở đâu.”
Câu ấy vẫn có phần lạnh của Phật Đài, nhưng không sai hẳn. Tần Mạc cất sổ vào trong áo, để nó cọ lên vết thương. Hắn không thích luật này. Hắn càng không thích vì biết mình cần nó.
Phiến đá dưới chân sáng lên. Trong ánh xám hiện ra một bát cháo loãng, hơi nóng bốc rất ít, bên cạnh là bàn tay bà Ngụy run vì sợ bị tước giấy phép.
“Bà Ngụy,” Tần Mạc nói. “Quán cháo đầu đường. Đã cho Chu Bình bát cháo.”
Đá tắt. Hắn bước sang phiến kế. Một thẻ hương nứt hiện lên, kèm tay phỏng của sa di trẻ.
“Thiện Quả.”
Phiến đá lại tắt.
Ban đầu mọi thứ dễ đến mức Chu Bình thở ra như qua được cửa đầu. A Lạc với búp bê A Mộc. Trần thị cắn răng ký lời giả để giữ con. Tề lão đạo tham tiền nhưng nhớ địa chỉ đốt giấy. Lạn thích củ cải muối. Tước Nhi che đèn hồn bằng tay. Tào Nhị có chuông đất sứt. Không Hối chôn bạn bằng tên thật. Mỗi tên qua miệng Tần Mạc đều làm phiến đá ấm lên một chút, rồi tắt, như đường chịu cho hắn đi tiếp nhưng không cảm ơn.
Đến tượng ôm cái muỗng gỗ, đường đá không sáng tên. Nó hiện ra đứa trẻ dưới sạp ăn cháo không đổ. Tần Mạc mở miệng rồi khựng.
Đứa trẻ ấy chưa nói tên. Hắn nhớ chuyện, nhớ dấu răng trên cán muỗng, nhớ bàn tay nhỏ vỗ ngực, nhớ A Yên phiên dịch bừa mà chắc. Nhưng không có tên để đọc. Đường đá không cho hắn dùng câu “đứa trẻ chưa nói tên” như đã viết trong sổ. Trước mặt tượng không mặt, sự cẩn thận ấy bỗng thành thiếu hụt.
Chu Bình nhìn hắn. “Nó chưa cho tên.”
Phiến đá vẫn sáng, chờ.
Tần Mạc nói: “Người ăn cháo không đổ, giữ muỗng rồi trả. Chưa muốn đưa tên.”
Đá không tắt. Nó cũng không nứt. Nó cứ sáng, kiên nhẫn đến tàn nhẫn. Sau lưng họ, tiếng ngoại đàn vọng lại lẫn với tiếng bếp. Có ai đó gọi Đàm Nhị, có tiếng A Mặn cãi rằng bánh cháy vẫn tính tiền, có tiếng đứa trẻ khóc một đoạn ngắn rồi nín. Người đang sống không cần tên để đòi ăn, nhưng đường đá cần tên để cho qua.
Tần Mạc thấy cơn tức dâng lên. Phật Đài luôn nói buông, nhưng lúc ghi sổ lại ép mọi thứ có danh mục. Chưa đưa tên cũng là một lựa chọn. Vì sao lựa chọn ấy bị biến thành cổng chặn? Sen đen thích cơn tức này. Nó không xúi hắn chém tượng, chỉ gợi một cách khéo hơn: dùng chút lực ép đá nhận mô tả thay tên. Không hại ai. Chỉ sửa một luật hẹp.
Tần Mạc không động. Hắn nhìn cái muỗng trong tay tượng. Đứa trẻ ấy không phải bài thi của hắn. Nó đang ngủ dưới sạp, có thể sau này sẽ nói tên với Đàm Nhị, hoặc không. Nếu hắn ép đường đá nhận mô tả thay tên, nghe có vẻ tôn trọng, nhưng vẫn là hắn quyết định thay.
“Ta không có quyền đặt tên cho nó,” hắn nói.
Phiến đá tối đi một nửa, còn một nửa sáng. Đường cho hắn bước tiếp nhưng để lại vệt lạnh từ gót chân lên sống lưng. Không bị chặn, cũng không được tha.
Tượng sau đó ôm một túi bánh vỡ. Tần Mạc tưởng là A Mặn, liền nói tên nàng. Đá không tắt.
Chu Bình nhíu mày. “Mẹ nàng.”
Tần Mạc nhớ người mẹ ho dưới bếp, nhớ tay gầy nhặt bánh vỡ, nhớ câu “bánh vỡ để ta ăn”, nhưng tên thì không có. Hắn chưa từng hỏi. Cả buổi sáng hắn nói chuyện thuốc, nợ, củi, phong chiếu, danh sách Cấm Viện. Người phụ nữ ấy đứng ở đó, ho đến gập người, thương con đến lộ ra trong từng động tác, mà trong trí hắn chỉ là mẹ A Mặn.
Đường đá lạnh hẳn.
Chu Bình lấy nửa miếng bánh khô trong giấy dầu từ áo ra. Đó là nửa miếng gã giữ từ bìa rừng, đã cứng đến mức có thể gõ lên đá nghe cộc. Gã bẻ một vụn nhỏ, đưa cho Tần Mạc. “Ăn.”
“Giờ?”
“Tên người không tự mọc trong đầu vì ngươi đứng nghiêm.”
Tần Mạc nhận vụn bánh. Nó khô, nghẹn, dính vào răng. Vị khói cũ từ căn nhà thợ săn, vị mưa trên quan đạo, vị cháo loãng bà Ngụy, vị bánh mặn A Mặn đòi nợ lẫn vào nhau. Hắn nhai rất lâu. Trí nhớ không mở ra như pháp thuật. Nó chỉ kéo hắn về bếp ngoại đàn, nơi mẹ A Mặn quay sang Đàm Nhị khi con gái bị kéo đi.
Đàm Nhị đã gọi: “Tẩu tử Mẫn, ngồi xuống đã.”
Tẩu tử Mẫn.
“Mẫn tẩu,” Tần Mạc nói, giọng khàn. “Mẹ A Mặn. Ho lâu, không chịu nhận thuốc khi chưa xác nhận tiền thuốc riêng.”
Phiến đá tắt. Nhưng ngay khi tắt, mũi hắn nóng lên, máu chảy xuống môi. Nhớ cái tên không tốn linh lực bằng phá trận, nhưng nó cắt vào chỗ hắn tự tưởng mình đang nhớ đủ. Tên lớn dễ nhớ vì được biến thành thù hận. Tên nhỏ cần chịu khó cúi xuống.
Chu Bình đưa khăn. “Đừng nhìn ta như ta vừa cứu ngươi. Ta chỉ không muốn ngươi chết vì quên mẹ chủ nợ. Quá nhục.”
Tần Mạc lau máu. “Ừ.”
“Ừ cái gì?”
“Nhục.”
Chu Bình hài lòng hơn hẳn. Gã ngồi xuống mép đá, thở mạnh. Chân gã run sau quãng đường ngắn. Đường vấn tâm không đánh hắn, nhưng mỗi phiến đá buộc hắn nhớ cùng Tần Mạc cũng kéo vết thương trong người hắn nhói lên. Tần Mạc muốn bảo gã đừng đi nữa. Lời ấy lên đến cổ rồi bị nuốt xuống. Chu Bình không phải cái neo hắn được phép đặt đâu thì đứng đó.
“Nghỉ một chút,” Tần Mạc nói.
“Được. Nhưng nói như người hỏi ý kiến, không phải người ra lệnh. Câu vừa rồi tạm được.”
Tần Mạc im lặng ngồi xuống cạnh gã. Đường đá trước mặt chờ họ, không giục. Chính sự không giục ấy làm tiếng thở của Chu Bình rõ hơn. Xa xa, một tăng nhân áo cà sa vá đang chạy ngang cuối đường, vai vác một người hấp hối, phía sau có tiểu sa di ôm thẻ thuốc đuổi theo. Tăng nhân ấy không dừng ở bàn ghi công đức. Ông lao thẳng về phía mái lều thấp, bị một người giữ sổ quát lại.
Chu Bình cũng nhìn thấy. “Người đó sắp bị mắng.”
“Ừ.”
“Có vẻ đáng nhìn.”
Tần Mạc biết gã nói vậy để che cơn đau. Nhưng cuối đường có một thứ làm hắn thật sự dừng mắt: người áo cà sa vá không có vẻ phản nghịch, không có ma khí, không có sát ý. Ông chỉ đang cố giữ một người sống thêm vài hơi, và cả bộ thủ tục sạch sẽ phía sau ông đột nhiên trở nên lúng túng.
Phiến đá mới sáng lên dưới chân Tần Mạc dù hắn chưa đứng dậy. Lần này nó hiện ra một cái tên bị viết rất nhỏ, nhỏ đến mức phải cúi sát mới thấy: Từ Đại, người cha trong bát nước buông danh mà đứa con không chịu thả tên. Tần Mạc đọc ra. Rồi một tên khác hiện cạnh đó: người con.
Hắn không biết.
Đứa trẻ ấy cũng chưa cho tên. Nó chỉ ôm mảnh giấy của cha, nói cha còn nợ cái diều. Hắn từng thấy, từng nhớ câu chuyện, nhưng không hỏi tên người còn sống. Sự thiếu hụt lặp lại như một cái tát thứ hai.
Chu Bình bóp vụn bánh trong tay. “Đừng tự ghét đến mức quên hỏi bây giờ.”
Tần Mạc quay đầu về đầu đường. Đứa trẻ giữ tên cha đang đứng ngoài hàng bát nước, nhìn họ từ xa. Có lẽ nó theo người lớn đến xem đường mở, có lẽ chỉ đi bán hương vụn. Nó thấy Tần Mạc nhìn lại, lập tức giấu mảnh giấy trong áo.
Tần Mạc không gọi bằng lực. Hắn chỉ cúi người, để bàn tay trống xuống mép đá. “Ta có thể biết tên ngươi không? Nếu không muốn, ta dừng ở đây.”
Đứa trẻ nhìn Quảng Từ, nhìn người giữ bát nước, rồi nhìn mảnh giấy trong áo. Nó không bước tới. Nó chỉ nói vọng, giọng mỏng nhưng rõ: “Từ Khởi. Khởi trong đứng dậy. Cha đặt.”
Tần Mạc đọc lại: “Từ Khởi.”
Phiến đá tắt. Đứa trẻ quay đi ngay, như sợ cho tên xong sẽ bị đòi thêm. Tần Mạc không ghi vào sổ. Chưa phải lúc. Có những tên vừa được trao không nên bị chép ngay trước mặt người trao, như một món đồ vừa sang tay.
Tưởng vậy đã đủ, nhưng phiến đá kế tiếp không hiện bát cháo hay thẻ hương. Nó hiện một cái túi vải rách, đường chỉ xiêu vẹo, trên miệng túi có thêu một bông hoa rất xấu. Tần Mạc nhận ra ngay, và chính việc nhận ra làm cổ tay hắn lạnh đi.
“Ngô Tân,” hắn nói.
Đá không tắt.
Trong bóng đá, sân Giám cũ hiện lên: một đệ tử thấp giữ thẻ khóa, bàn tay hoảng hốt che túi vải do em gái khâu, tiếng vải rách khi Tần Mạc giật thẻ, ánh mắt vừa sợ vừa tiếc của người bị biến thành chốt mở đường. Hắn đã không giết Ngô Tân. Lúc ấy hắn còn tự cho như vậy là một giới hạn đáng giữ. Nhưng cái túi bị xé không phải chi tiết thừa. Nó là thứ có người khâu, có người chờ nghe kể rằng huynh trưởng làm việc ở đại tông vẫn giữ đồ nhà.
Chu Bình cũng nhớ. Gã nhỏ giọng: “Ngươi trả chưa?”
“Chưa.”
“Nhớ tên mà không nhớ nợ thì đường này cũng biết bắt bẻ.”
Tần Mạc không cãi. Hắn cúi xuống, dùng móng tay rạch một mảnh vải từ tay áo trong. Vải áo của hắn không đẹp, đã nhiễm máu và bụi đường, không thể thay cái túi cũ. Nhưng hắn xé một đoạn sạch nhất, đặt lên phiến đá. “Ngô Tân. Ta đoạt thẻ khóa của hắn, xé túi do em gái hắn khâu. Chưa trả.”
Đá vẫn sáng. Nó đòi nhiều hơn lời nhận.
Tần Mạc mở sổ, nhưng không lật trang tên. Hắn lật trang trống phía sau, viết một dòng nợ: túi vải Ngô Tân, phải trả bằng vải mới hoặc xin lỗi trước mặt người nhận, không dùng chuyện cứu người để xóa. Viết xong, hắn không thấy nhẹ hơn. Trái lại, dòng chữ khiến chuyện cũ có hình dạng cụ thể, không còn là một phần mờ trong trận lớn.
Phiến đá tắt chậm. Từ trong khe đá vang ra một tiếng kim rơi rất khẽ. Có lẽ chỉ là ảo giác, có lẽ đường đá trả lại âm thanh của người em gái từng ngồi vá túi dưới đèn. Tần Mạc đứng rất lâu.
Chu Bình nhìn mảnh vải trên đá. “Ngươi biết không, lời xin lỗi kiểu này nếu Ngô Tân nghe được có thể vẫn muốn đấm ngươi.”
“Được.”
“Đừng trả lời hào hiệp. Bị đấm đau đấy.”
“Vậy càng được.”
Chu Bình thở dài. “Ngươi lại bắt đầu nói như bia mộ. Ý ta là đến lúc đó đừng đánh trả.”
Tần Mạc khép sổ. “Ta nhớ.”
Lần này đường đá tắt hẳn. Nhưng dưới chân hắn để lại một vết rát, như ai đó dùng kim khâu qua lòng bàn chân. Vấn Tâm Lộ không chỉ bắt hắn nhớ người được hắn cứu. Nó bắt hắn giữ cả những người hắn từng dùng làm bậc thang mà không muốn gọi là dùng.
Đường đá rút bớt lạnh. Nhưng trên tượng không mặt bên trái, cái chổi trong tay tượng bỗng rơi xuống. Một lão tăng quét bậc xuất hiện ở cuối đường, tóc trắng dính bụi đá, mắt nhìn thẳng Tần Mạc. Không phải lão quét bậc ngoài cổng trước đó, mà một người khác, thấp hơn, lưng còng hơn. Ông nhặt chổi, chống xuống đất.
“Nhớ được vài tên không làm ngươi sạch,” lão nói.
Tần Mạc đáp: “Ta biết.”
“Biết mà vẫn hỏi?”
“Vẫn hỏi.”
Lão tăng nhìn Chu Bình. “Bạn ngươi sắp ngã.”
Chu Bình lập tức nổi giận. “Ta đang ngồi rất vững.”
Lão tăng không tranh. Ông chỉ chỉ mái lều cuối đường, nơi tăng nhân áo vá vừa biến mất cùng người hấp hối. “Muốn hỏi sâu thì trước hết xem người ta cứu nông thế nào. Người không qua nổi bát cháo mà mở miệng nói luân hồi, dễ thành ma biết chữ.”
Chu Bình nhìn Tần Mạc, nhướng mày. “Câu này mắng ngươi khá chuẩn.”
Tần Mạc đứng dậy, đưa tay cho gã. Chu Bình nhìn bàn tay ấy một nhịp mới nắm. Cả hai đi tiếp. Vấn Tâm Lộ phía sau họ không biến mất; nó giữ lại máu mũi, vụn bánh, tên Mẫn tẩu, Từ Khởi, và một khoảng trống dành cho đứa trẻ chưa nói tên. Không có tiếng chuông báo qua cửa. Chỉ có mái lều phía trước, tiếng người giữ sổ quát khàn, và tăng nhân áo cà sa vá gầm lại rằng người còn thở thì chưa kịp xếp hàng.