Chương 159: Mộ đất của Không Hối
Không Hối dẫn họ ra bãi đất sau chợ đèn, nơi ánh vàng không tới được. Bãi này nằm giữa một bức tường đổ và con mương cạn, đất khô nứt thành từng vảy cứng. Mùi dầu sen bị gió đẩy xa, nhường chỗ cho mùi đất mới, rác ẩm và vải liệm để lâu. Ở mép bãi có một tấm bảng gỗ ghi quy định mộ tạm của Phật Đài: xác không thẻ được chôn ở hàng ngoài, không dựng bia quá một gang, không tụng riêng, không để tên gây nhầm với danh sách đã chứng. Chữ trên bảng ngay ngắn, có lý do vệ sinh, phòng dịch, phòng oán khí. Người chết nghèo cũng được quản cho đúng.
Tào Nhị nằm trong chiếu rách. Hắn là một người đàn ông nhỏ con, mặt vàng, mắt đã được Không Hối vuốt xuống nhưng vẫn hở một đường trắng. Trên cổ tay hắn có vết dây kéo hàng; dưới móng tay còn dính màu hồ đèn. Có lẽ ban ngày hắn làm thuê ở hẻm đèn sen, tối sốt rồi chết trước khi tới lều thuốc. Không Hối đặt cái cuốc xuống, lấy từ ngực áo ra một tấm vải thô. Trên vải viết ba chữ “Tào Nhị” bằng than, nét thứ hai của chữ Nhị được kéo dài quá mức, như người viết sợ ai đó coi nó không quan trọng.
“Hắn không phải bạn thân,” Không Hối nói. “Đi cùng đường ba ngày. Hắn ăn trộm của ta một củ khoai, ta đánh hắn một trận. Sau đó hắn chia lại nửa củ. Coi như hòa.”
Chu Bình nhìn xác, rồi nhìn người áo xám. “Nghe giống bạn rồi.”
“Bạn thì phải buồn nhiều hơn. Ta đang mệt.” Không Hối ngồi xổm, bắt đầu đào. “Nhưng hắn bảo nếu chết, đừng ghi Tào Nhị rẻ mạt. Hắn ghét chữ đó. Ta đã nghe, nên phải làm.”
Không Hối nói mình mệt, nhưng trước khi đào hắn vẫn gỡ từng sợi rơm dính trên tóc Tào Nhị. Động tác vụng về, có lúc giật mạnh làm đầu xác nghiêng sang bên, hắn lại hốt hoảng đỡ lại. Chu Bình nhìn một hồi, thở ra: “Ngươi từng làm sư à?”
“Từng quét sân cho một am nhỏ. Chưa thọ giới.” Không Hối đáp. “Sư phụ bảo ta miệng độc, tâm hẹp, vào cửa sẽ làm Phật buồn.”
“Sư phụ ngươi nói chuyện thật dễ nghe.”
“Ông ấy chết rồi. Tào Nhị giúp ta khiêng xác ông xuống núi. Khiêng được nửa đường thì đòi tiền công. Ta mắng hắn ba ngày.” Không Hối kéo chiếu ngay lại. “Bây giờ nghĩ, đòi tiền công cũng đúng. Xác nặng.”
Tần Mạc nghe câu chuyện ấy giữa mùi đất. Quan hệ của hai người không sạch đẹp: khoai ăn cắp, tiền công, lời mắng, xác thầy, nửa đường cùng đi. Nhưng chính những thứ không đẹp đó làm cái tên Tào Nhị có thịt. Nếu chỉ viết “bạn đồng hành”, người chết này sẽ nhẹ như một mục sổ. Không Hối nhớ bằng sự bực bội. Đó cũng là nhớ.
Tần Mạc cầm lấy cái cuốc thứ hai. Không Hối nhìn tay trái bọc thuốc của hắn, rồi đưa cây cuốc cán ngắn hơn. “Cái này nhẹ. Cũng cùn hơn.”
“Cảm ơn.”
“Đừng cảm ơn. Ngươi đào chậm thì ta mắng.”
Đất cứng. Mỗi nhát cuốc bật lên một âm thanh khô, làm vai Tần Mạc nhói theo vết rách ở cầu. Chu Bình ngồi trên một hòn đá canh gió, tay giữ vấn điệp xám không cho dính mưa giấy. Gã muốn giúp nhưng đứng lên hai lần đều choáng. Không Hối đào rất xấu, vung cuốc như đánh nhau với đất. Có lúc hắn hụt, suýt bổ vào chân mình. Tần Mạc đẩy hắn ra, chỉnh lại tay cầm. Không Hối cáu, rồi học. Người chết nằm cạnh họ, im lặng chờ hai người sống vụng về làm phần việc cuối.
Một lính giữ đất đi tới sau nửa khắc. Hắn mặc áo nâu của ngoại đàn, không phải áo trắng Thái Huyền. Trên thắt lưng treo thẻ phòng dịch và một túi vôi. Hắn nhìn tấm chiếu, nhìn hố đào, thở dài như người đã thấy cảnh này quá nhiều.
“Có giấy chôn không?”
Không Hối siết cán cuốc. “Không.”
“Ba đồng chứng đất.”
“Ta có một đồng.”
“Một đồng thì hàng ngoài cùng, không tên, rắc vôi chung.”
“Hắn có tên.”
Lính giữ đất gãi trán. “Ta không bảo hắn không có. Ta bảo sổ không nhận. Nếu ghi miệng ai cũng được, mai có dịch các ngươi lại mắng Phật Đài chôn bừa. Ta giữ đất, không giữ lòng các ngươi.”
Câu ấy làm Không Hối nghẹn. Nó không phải lời ác. Nó là nửa sự thật đứng chắn trước một nửa sự thật khác. Tần Mạc đặt cuốc xuống. Sen đen trong người hắn mệt vì mùi đất chết, nhưng vẫn đưa ra cách nhanh: ép lính giữ đất quỳ, đóng thẻ bằng tay hắn, chôn tên theo ý mình. Lính này không mạnh. Không Hối sẽ cảm thấy hả. Tào Nhị sẽ có tên. Sau đó lính giữ đất mất việc, những xác sau bị cấm chôn ngoài bãi, và hố đất nhỏ này thành một chiến thắng rẻ.
Tần Mạc tháo thẻ hương cũ bà Ngụy đưa, đặt trước lính giữ đất. “Thẻ này tính được không?”
Lính nhíu mày. “Thẻ qua trạm, không phải tiền đất.”
“Nó có dấu. Ngươi ghi ta nợ hai đồng.”
“Tên?”
Chu Bình ho một tiếng cảnh báo. Không Hối cũng nhìn sang. Tần Mạc nhặt que than, viết lên mặt sau thẻ hai chữ: người qua đường. Lính giữ đất nhìn dòng chữ, khóe miệng giật giật.
“Các ngươi ai cũng thích làm khó sổ.”
“Sổ chịu khó một chút.”
Lính giữ đất cầm thẻ, do dự. Nếu nhận, hắn phải giải thích một khoản nợ mơ hồ. Nếu không nhận, người chết trước mặt thành xác vô danh ngay trong đêm. Cuối cùng hắn lấy túi vôi, rắc quanh hố. “Tên viết trên vải, không dựng bia cao. Sáng ta chưa thấy gì.”
Không Hối cúi đầu rất thấp. Lính giữ đất quay đi được ba bước rồi dừng. “Đừng đào sát mương. Nước lên sẽ lộ xương. Người chết cũng phiền.”
Một đứa bé gánh vôi đi theo lính giữ đất đứng lại sau lưng hắn. Nó nhìn Tào Nhị, rồi nhìn Không Hối, hỏi rất nhỏ: “Chú ấy có cần chuông đất không?”
Lính giữ đất quắc mắt. “Không bán trong giờ tuần.”
Đứa bé im ngay, nhưng tay vẫn chạm vào túi áo, nơi mấy chiếc chuông đất nhỏ kêu lách cách. Không Hối lục túi, chỉ còn hai đồng vụn. Hắn nhìn Tần Mạc như hỏi vay, rồi tự thấy xấu hổ, quay đi. Chu Bình móc mãi mới tìm ra một hạt nút đồng rơi từ áo mình. “Cái này đổi được không?”
Đứa bé nhận hạt nút, suy nghĩ nghiêm túc như thương nhân lớn. “Chuông sứt.”
“Người cũng sứt,” Chu Bình nói.
Nó đưa một chiếc chuông đất méo. Không Hối treo chuông ở đầu chiếu Tào Nhị. Chuông không có pháp lực, chỉ kêu khẽ khi gió thổi. Lính giữ đất giả vờ không thấy. Tần Mạc nhìn chiếc chuông méo ấy, thấy bãi mộ này không chỉ có quy định lạnh. Nó còn có những kẽ nhỏ nơi người thấp tự nhét vào chút nghi thức nghèo nàn của mình.
Chu Bình chờ hắn đi xa mới nói: “Người ở đây mắng nghe cũng giống giúp.”
Không Hối tiếp tục đào, mắt đỏ nhưng không khóc. “Hắn lúc sống phiền hơn.”
Hố đủ sâu khi trăng bị mây che. Họ đặt Tào Nhị xuống. Không Hối chỉnh áo cho hắn, lấy một chiếc dép rơm còn lại đặt cạnh chân. “Chiếc kia mất ở cầu. Đừng trách. Có chân cũng không đi về lấy được.”
Tần Mạc cầm tấm vải ghi tên. “Đặt ở đâu?”
“Trên ngực. Hắn bảo muốn thấy tên mình trước khi gặp ai đó dưới kia.” Không Hối khựng lại, rồi cười nhạt. “Nói như thật.”
Tần Mạc đặt tấm vải lên ngực Tào Nhị. Trong khoảnh khắc ngón tay chạm vải liệm, một luồng lạnh mỏng bò lên. Người chết mới đôi khi còn giữ hơi cuối, không phải hồn đầy đủ, chỉ là chút thói quen chưa tan. Sen đen lập tức vươn tới. Nó không cần nuốt nhiều. Một hơi chết nhỏ cũng có thể làm dịu cơn đói từ trạm hương đến giờ. Nó thì thầm bằng cảm giác: lấy đi, hắn đã chết, không đau nữa; đổi lấy sức để tìm Tô Vãn; người này không cần hơi cuối.
Tần Mạc rút tay lại như bị bỏng.
Không Hối thấy. “Sao?”
“Chưa tan hết. Đợi một lát.”
“Hắn còn nghe được à?”
“Không theo cách ngươi muốn.”
Không Hối ngồi xuống cạnh hố. “Vậy đợi.”
Chu Bình nhìn Tần Mạc. Hai người đều biết đợi ở đây nguy hiểm. Truy binh sau mưa giấy có thể tới bất cứ lúc nào. Vấn điệp cần qua bậc đá trước khi mực xám ăn hết mép. Nhưng Tào Nhị còn một hơi thói quen chưa tan, và Không Hối vừa nghe rằng có thể đợi. Một người muốn chôn bạn bằng tên thật không nên bị giục chỉ vì người sống khác đang vội đi hỏi luân hồi.
Tần Mạc ngồi xuống mép hố. Gió từ chợ đèn đưa tới một câu rao lạc lõng, rồi tắt. Hắn nhớ Tô Vãn từng đứng trước một ngôi mộ không tên ở sau núi Thương Lan, hỏi vì sao người ta dựng bia rỗng. Hắn đáp khi ấy: không biết tên thì dựng rỗng. Nàng nói rỗng không có nghĩa là không ai từng gọi. Sau này hắn dựng cho nàng một bia rỗng, tưởng đó là điều đau nhất. Bây giờ hắn hiểu bia rỗng cũng có thể là một cách lười, nếu người sống vẫn còn cơ hội hỏi mà không hỏi.
Hơi lạnh trên vải liệm tan dần. Không có ánh sáng. Không có bóng Tào Nhị ngồi dậy cảm ơn. Chỉ có mùi đất và tiếng Không Hối thở qua mũi. Khi Tần Mạc gật đầu, Không Hối xúc nắm đất đầu tiên thả xuống. Đất chạm vải liệm nghe rất nhẹ. Nhẹ đến mức bất công.
Không Hối bắt đầu tụng. Hắn không tụng kinh Phật Đài trọn vẹn, chỉ nhớ vài câu lẫn lộn, có câu sai nhịp, có câu thiếu chữ. Nội dung kỳ lạ: không cầu Tào Nhị quay lại, không cầu nhận ra người cũ, chỉ cầu nếu có đường khác thì đừng bị ai bán tên rẻ nữa. Chu Bình nghe một lúc, mắt cụp xuống. Tần Mạc cũng nghe. Lời tụng sai ấy làm hắn đau hơn những pháp âm tròn trịa. Nó không kéo người chết về để người sống yên lòng. Nó tiễn bằng thứ vụng về mà thật.
Họ lấp hố gần xong thì cuốc của Không Hối chạm phải đá. Không phải đá tự nhiên. Tần Mạc gạt đất ra, thấy một mảnh bia cũ nằm nghiêng dưới lớp đất khô. Trên bia khắc dấu tròn đã mòn: Vãng Sinh Trạm. Bên dưới còn vài chữ bị xóa: ghi danh trước khi qua bến.
Không Hối cau mày. “Bãi hoang này từng là trạm?”
Chu Bình đứng dậy, quên cả chóng mặt. “Vãng Sinh Trạm… nghe không giống nơi chôn tạm.”
Tần Mạc đặt tay lên dấu khắc. Sợi nhân quả trong thanh y dưới áo không sáng, nhưng hơi lạnh quanh đó khác với mùi đất thường. Có thứ từng được ghi ở đây, rồi bị phủ đi bằng quy định mộ tạm. Phật Đài không chỉ có cổng và lều thuốc. Dưới chân nó còn những bến cũ bị đổi tên.
Từ xa, chuông ngoại đàn vang một tiếng dài báo cổng sắp khóa. Không Hối dựng tấm vải tên còn lại lên đầu mộ, thấp đúng một gang như lệ cho phép. Hắn lùi lại, phủi đất trên tay. “Đi đi. Nếu các ngươi bị bắt ở đây, sáng mai người ta lại nhổ tên hắn.”
Tần Mạc nhìn nấm đất nhỏ. Hắn không ghi Tào Nhị vào sổ ngay. Không Hối còn sống, còn nhớ, và đã tự chọn cách nhớ. Hắn chỉ lấy một ít đất dính trên phiến bia cũ, gói vào giấy đèn sen tắt. Khi đứng lên, cơn đói trong ngực vẫn chưa được cho ăn, nhưng nó yên hơn một chút, như bị lời tụng sai nhịp kia làm chậm lại.
Không Hối bỗng gọi hắn lại, đưa qua chiếc chuông đất sứt. “Giữ hộ đến lúc qua bậc. Nếu ta cầm, ta lại muốn ngồi đây nghe nó cả đêm.”
“Không sợ ta mang mất?”
“Ngươi vừa ngồi chờ một hơi chết tan. Người như vậy nếu trộm chuông sứt thì ta coi như nhìn nhầm đời.”
Chu Bình cười mệt. “Đời bị ngươi nhìn nhầm chắc cũng nhiều.”
“Nhiều,” Không Hối đáp thẳng. “Nên lần này ta nói nhỏ thôi.”
Tần Mạc nhận chuông. Đất nung thô ráp, bên trong có hạt sỏi nhỏ thay lưỡi. Nó kêu không trong, nhưng kêu thật. Hắn treo chuông vào dây áo, để mỗi bước đi sau đó đều có một tiếng lách cách thấp nhắc rằng người chết tên Tào Nhị không phải một phiến đá cổ, không phải dấu bến vãng sinh, mà là một kẻ từng ăn trộm khoai rồi chia lại nửa củ.
Ở cuối bãi, cha con họ Lục đang chật vật với chiếc xe bệnh trước dãy bậc đá xa xa. Đèn cổng ngoài đã hạ xuống một nửa. A Yên tỉnh dậy, ôm con chuồn chuồn lệch cánh. Người cha kéo xe, mỗi bước lảo đảo. Nếu không qua kịp trước hồi chuông cuối, họ sẽ bị giữ ngoài trời đêm.
Chu Bình nhìn Tần Mạc. “Ta ghét khi đường đi cứ tự chọn giúp chúng ta.”
Tần Mạc cầm cuốc trả Không Hối. “Đường không chọn. Người trên đường chọn.”
“Nghe cũng khó chịu như nhau.”
Họ rời bãi mộ. Sau lưng, Không Hối ngồi xuống cạnh Tào Nhị, không tụng nữa, chỉ canh để chó hoang không đào đất mới. Phía trước, bậc đá Phật Đài trắng dưới ánh chuông, sạch đến mức nấm mộ vừa đắp phía sau giống một vết bẩn không được phép tồn tại.