Chương 155: Bàn cân công đức

Nhà cân công đức sạch đến mức làm người ta ngại bước vào. Nền đá xanh được lau bằng nước tro, mỗi viên hiện một vệt sáng nhạt như trán người vừa được quệt hương. Giữa nhà đặt một chiếc cân đồng cao quá đầu, hai đĩa cân treo bằng xích bạc; một bên nhận dầu đèn, tiền hương, thẻ công; bên kia hiện chữ tên, số lượt tụng, quyền vào cửa hoặc quyền được hỏi. Trên tường viết bốn chữ “công không bỏ sót”. Dưới chân tường, một tạp dịch đang dùng móng tay cạy vết bùn mắc trong kẽ đá, vì bùn không được phép có mặt nơi từ bi được định lượng.

Tần Mạc đứng ngoài ngưỡng một lát. Tay trái của hắn còn bọc vải thuốc Chân Nhiên ném cho, mỗi nhịp tim lại nóng lên như chậu nước đen chưa đổ hết. Chu Bình đi bên cạnh, mặt khá hơn nhưng môi vẫn trắng. Gã ghét nhà cân ngay từ cái nhìn đầu tiên. Không phải vì nơi này ác; vì nó gọn gàng quá, làm người bệnh, người chết và người nghèo trông như những thứ chưa được xếp đúng ngăn.

Quản sổ ở đây tên Phục Sinh, dáng người nhỏ, mắt cận, tóc cột bằng sợi chỉ xanh. Ông ta không giống trưởng lão. Ông giống một người sao mục lâu năm, lưng hơi còng, ngón tay dính mực, miệng lúc nào cũng mấp máy đếm nét. Trước mặt ông là một hàng người cầm tên thân nhân đã chết. Ai đủ dầu đèn thì tên được viết lên thẻ gỗ lớn, treo trong gian tụng tối. Ai chỉ có đồng lẻ thì tên ghi vào phụ lục giấy mỏng, đêm rằm tụng một lượt chung. Ai không có gì thì được nhận một mảnh than để tự viết trên tường ngoài, mưa xuống mất.

Một thương hộ mặc áo lụa xanh vừa đặt cả hũ dầu thơm lên đĩa cân. Tên cha hắn hiện trên thẻ gỗ dày, nét chữ no mực, hai bên còn có hoa văn sen. Hắn không có vẻ xấu xa. Khi thẻ hiện xong, hắn lau mắt thật, rồi hỏi Phục Sinh có thể thêm tên người vợ cả đã mất vào cùng đêm tụng không. Hắn trả thêm được. Phục Sinh nói được, miễn có giấy thân duyên. Người nhà phía sau hắn thở phào vì chuyện giỗ chạp từ nay có nơi nương. Tần Mạc nhìn cảnh ấy và hiểu vì sao nhà cân tồn tại. Người có tiền cũng đau thật. Dầu thơm kia không làm nước mắt giả đi. Nhưng khi nỗi đau của người có tiền được viết bằng nét lớn, nỗi đau của người không tiền tự nhiên phải nhỏ lại để vừa phần giấy còn thừa.

Một tạp dịch bưng hũ dầu xanh đi ngang qua Tần Mạc, bước rất cẩn thận. Trên cổ tay hắn có vết dây cũ, chắc từng kéo xe dầu từ chân núi lên. Hũ dầu ấy sẽ thắp đèn cho nhiều tên, không chỉ tên nhà giàu. Bộ máy luôn biết giữ một phần đúng trong lòng cái sai. Nhờ phần đúng ấy, người ta khó đập vỡ nó mà không làm bị thương những người đang dựa vào.

Một người mẹ áo nâu đang đứng trước bàn. Nàng ôm bọc vải nhỏ, bên trong không có xác, chỉ có đôi giày trẻ con. Con nàng chết trên đường hành hương ba hôm trước, không qua được trạm bệnh. Nàng đã bán trâm gỗ, bán khăn, bán cả tấm áo ngoài để mua dầu đèn, nhưng vẫn thiếu một phần. Tên đứa trẻ là Lâm Tố Sinh. Trên thẻ phụ, chữ “Sinh” bị viết thiếu nét cuối vì mực tính theo phần dầu.

“Thiếu nét ấy, dưới kia nó không nhận ra mình thì sao?” người mẹ hỏi. Giọng nàng không lớn. Nàng đã hỏi nhiều lần, mỗi lần nhỏ hơn.

Phục Sinh đặt bút xuống, xoa mắt. “Tên không dẫn hồn theo cách dân gian đồn. Tụng niệm dựa trên ý nhớ và duyên thân. Thiếu một nét không làm con ngươi lạc.”

“Vậy thêm một nét có làm các vị chết không?”

Ông im. Câu ấy không đúng luật, nhưng không dễ bác. Một tiểu lại bên cạnh nhắc: “Một nét mở phụ mục mất nửa phần dầu. Nếu ai cũng xin thêm…”

“Nếu ai cũng xin thêm thì các ngươi sẽ phải đọc tên người nghèo rõ hơn,” Chu Bình chen vào.

Tần Mạc liếc gã. Chu Bình nhún vai, tỏ ý mình còn sốt nên nói bậy được miễn một phần.

Phục Sinh nhìn hai người mới đến. Ánh mắt ông dừng trên vệt tro của Tần Mạc, rồi chuyển xuống tay trái bọc thuốc. Ông nhận ra dấu lều thuốc. Chân Nhiên hẳn đã cho người truyền mục “người qua đường nhiễm vệt xám” tới đây trước. Bộ máy vận hành nhanh khi cần tự bảo vệ.

“Muốn cấp vấn điệp?” Phục Sinh hỏi.

“Muốn hỏi một điều về người đã vào luân hồi.” Tần Mạc đáp.

Cả gian nhà im đi một lớp mỏng. Những người tới đây đều có người chết, nhưng không phải ai cũng dám nói hai chữ luân hồi thành câu hỏi. Phục Sinh lấy ra một thẻ trống. “Câu hỏi loại ấy phải cân. Cân công đức, cân nghiệp vướng, cân quyền hỏi. Người hỏi thay người đã đi cần chứng minh không ép duyên cũ.”

Chu Bình cười khan. “Nghe như mua cá.”

“Mua cá dễ hơn,” Phục Sinh nói. “Cá không kiện vì bị gọi về.”

Tần Mạc nhìn ông lâu hơn một nhịp. Câu vừa rồi không lạnh hoàn toàn. Trong nó có kinh nghiệm của người từng thấy kẻ sống nhân danh tình sâu mà kéo người chết không yên. Phật Đài giữ cửa này không phải vô lý. Chính vì không vô lý, nó mới khó chém.

Người mẹ áo nâu vẫn đứng đó. Tiểu lại định gạt nàng sang bên để cân vấn điệp cho Tần Mạc. Nàng ôm đôi giày, lùi nửa bước, rồi bỗng quỳ xuống. Không quỳ Phục Sinh. Nàng quỳ trước chiếc cân đồng.

“Ta không xin tụng lâu. Ta chỉ xin viết đủ tên nó một lần.”

Đĩa cân bên dầu đèn không nhúc nhích. Đĩa bên chữ tên hiện một nét mực mờ rồi tắt. Cái cân không biết thương. Nó cũng không biết ghét. Nó chỉ làm đúng trận pháp người ta khắc vào ruột đồng.

Sen đen trong người Tần Mạc thì biết cách làm cân nghiêng. Nó có thể rót một tia lực vào đĩa dầu, biến cả hàng phụ lục thành lửa sáng, đổi lấy quyền hỏi ngay. Nó cũng có thể làm nứt xích bạc, khiến nhà cân loạn lên, để hắn cướp vấn điệp. Phương án nào cũng nhanh. Phương án nào cũng để lại một đống giấy rơi mà người nghèo không đủ sức nhặt.

Tần Mạc bước đến cạnh tạp dịch đang cạy bùn ở kẽ đá. “Cho ta cây kim.”

Tạp dịch ngẩng lên, ngơ ngác. “Kim lau đá?”

“Ừ.”

“Cái đó không sạch.”

“Ta cũng không.”

Chu Bình thở dài. “Ngươi xin đồ nghe rất có văn hóa.”

Tần Mạc nhận cây kim mảnh dùng để cạy bùn, đi tới chân tường nơi đặt đèn phụ. Ở đó có hàng trăm tim đèn đã cháy cụt, bị gom lại chờ vứt. Hắn ngồi xuống, dùng tay phải tách từng sợi bấc còn dùng được, gom dầu sót vào một chén nhỏ. Động tác này chậm, bẩn và khó coi. Người trong nhà cân nhìn hắn như nhìn một kẻ điên bỏ qua pháp thuật để móc rác. Nhưng Chân Nhiên ở lều thuốc đã cho hắn một bài học còn nóng trên da: có khi cứu người không phải bằng thứ mạnh nhất, mà bằng phần việc không ai muốn cúi xuống làm.

Phục Sinh không ngăn. Ông nhìn một lúc rồi nói với tiểu lại: “Ghi: thu hồi dầu dư từ đèn phụ.”

“Mục đó bỏ lâu rồi.”

“Chưa gạch khỏi sổ.”

Tiểu lại khó chịu lật phụ lục. Chu Bình cũng ngồi xuống, giúp tách bấc bằng dao ăn. Tay gã run nên làm đổ một ít dầu. Gã chửi mình trước khi ai kịp chửi. Tạp dịch lau đá nhìn họ, do dự, rồi lặng lẽ đẩy thêm rổ tim đèn cũ tới. Người mẹ áo nâu vẫn quỳ, mắt theo từng giọt dầu rơi vào chén như nhìn máu con mình được trả lại.

Làm được nửa chén, tay trái Tần Mạc bắt đầu co giật. Vết bỏng từ lều thuốc không chịu cúi xuống lâu. Sen đen nhân cơ hội bò lên, muốn biến dầu dư thành công đức nuốt được. Tần Mạc ấn bàn tay bị thương xuống nền đá lạnh. Đau khiến hắn tỉnh. Một giọt máu thấm qua vải thuốc rơi xuống cạnh chén dầu. Tạp dịch hoảng hốt định lau ngay.

“Đừng để vào đèn,” Phục Sinh nói nhanh. “Máu nhiễm vệt xám sẽ làm tên bị chuyển mục nghiệp nặng.”

Tần Mạc rút tay lại. Một lần nữa, ngay cả máu hắn cũng không còn là thứ có thể tùy tiện dùng để trả thay. Cảm giác ấy xấu hổ hơn đau. Hắn từng nghĩ chỉ cần chịu tổn thương là đủ chứng minh lòng mình. Bây giờ hắn phải học rằng có những tổn thương của hắn sẽ làm bẩn đường người khác nếu đặt sai chỗ.

Cuối cùng chén dầu dư đủ cho một nét. Phục Sinh nhận chén, đặt lên đĩa cân. Xích bạc rung khẽ. Trên thẻ phụ, chữ “Sinh” hiện thêm nét cuối, nhỏ nhưng rõ. Người mẹ áo nâu cúi xuống ôm đôi giày, không khóc thành tiếng. Nàng chỉ chạm trán vào nền đá sạch, để lại một vệt bụi rất mờ. Tạp dịch nhìn vệt bụi ấy, nhìn móng tay mình, rồi không lau ngay.

Thương hộ áo xanh chứng kiến từ đầu đến cuối. Hắn đứng không yên, cuối cùng tháo một túi dầu nhỏ bên hông đặt lên bàn. “Cho phụ mục,” hắn nói, giọng cứng như sợ ai nghe ra mình mềm lòng.

Người nhà hắn lập tức kéo tay áo. “Lão gia, dầu này đã hứa với gian tụng riêng.”

“Cha ta không cần hoa văn ở hai bên tên.” Hắn nhìn Phục Sinh. “Bỏ bớt hoa văn, chuyển dầu sang phụ mục được không?”

Phục Sinh ngẩng lên. Trong nhà cân, câu ấy làm nhiều người khó xử hơn một lời mắng. Nếu ông đồng ý, lệ vẫn cho phép: người đóng dầu có quyền đổi mục trước khi niêm. Nhưng đổi như vậy sẽ để lộ rằng chữ nhỏ của người nghèo không phải do trời định, chỉ do người ta chưa chọn nhường. Phục Sinh lật sổ chậm rãi, như cho mọi người đủ thời gian thấy việc này không phải phép màu.

“Được,” ông nói. “Tên phụ mục đêm nay đọc thêm mười hai người.”

Người mẹ áo nâu ôm đôi giày chặt hơn. Nàng không cảm ơn thương hộ. Có lẽ sợ lời cảm ơn làm đứt chút kiêu hãnh cuối cùng. Thương hộ cũng quay mặt đi. Tần Mạc nhìn cả hai, bỗng thấy cơn giận của mình mất chỗ đứng thẳng. Không phải vì nơi này tốt. Vì trong nơi này, vẫn có những người tự làm lệch đĩa cân một chút khi không ai buộc họ. Nếu hắn đập cân, hắn sẽ đập luôn cả khoảnh khắc khó coi mà đáng giữ ấy.

Phục Sinh quay sang Tần Mạc. “Ngươi dùng công làm bằng tay, không dùng ma khí. Được tính một phần nhỏ. Không đủ vào cửa, đủ để nhận vấn điệp trống.”

“Trống cũng được.”

“Không hẳn.” Ông đóng một dấu xám lên thẻ vấn điệp. Dấu hiện hai chữ: nghiệp nặng. “Thẻ này qua phố truy ma mới có hiệu lực. Ai mang nó mà không bị người đời chỉ ra, mới được hỏi tiếp.”

Chu Bình nhìn dấu xám. “Các ngươi gọi đó là thử tâm?”

Phục Sinh lắc đầu. “Ta gọi là đẩy rủi ro ra ngoài nhà cân. Tên trong lệ thì đẹp hơn.”

Tần Mạc nhận vấn điệp. Ông quản sổ này không giả vờ mọi thứ cao thượng. Điều đó làm hắn bất ngờ. Phục Sinh lấy khăn lau ngón tay, giọng thấp xuống: “Ngươi hỏi về người đã vào dòng, ta không biết nàng là ai. Nhưng nghe cho rõ. Có người nhớ để giữ người chết khỏi bị xóa. Có người nhớ để trói họ vào nỗi khổ của mình. Cân không phân biệt được hai việc ấy. Người hỏi phải tự phân.”

Tần Mạc không thích bị dạy. Nhưng câu này không trơn như lời giảng; nó mắc lại ở cổ Phục Sinh như xương cá. Có lẽ ông từng ghi thiếu một tên. Có lẽ từng ghi đủ một tên và hối hận. Người làm trong bộ máy không vì thế thoát tội, nhưng họ không phẳng như mặt cân.

Bên ngoài, trời đột ngột tối đi. Không phải mây. Hàng trăm hạc giấy từ hướng Thái Huyền bay tới, cánh giấy va vào nhau phát ra tiếng lật sổ. Một con đập vào cửa nhà cân, bung ra thành chiếu mới. Dòng mực đỏ hiện rõ: kẻ từng nhận ơn nghịch chủng phải tự nhận tại quán trọ Người Không Tên trước đêm, nếu không bị trừ công đức đồng lõa.

Người mẹ áo nâu ôm thẻ tên con lùi lại. Tạp dịch lau đá nhìn Tần Mạc như nhìn vệt bùn vừa lan khắp nền. Phục Sinh nhắm mắt trong một nhịp rất ngắn, rồi mở sổ mới. Ông không nói đừng đi. Ông cũng không báo. Ông chỉ đẩy vấn điệp qua mép bàn.

“Giữ khô,” ông nói. “Mực xám gặp mưa giấy sẽ ăn vào tay.”

Chu Bình cầm vấn điệp thay Tần Mạc, vì tay trái hắn đã run. “Nghe như lời chúc.”

“Lời chúc ở gian bên, phải đóng dầu đèn.”

Tần Mạc bước ra khỏi nhà cân đúng lúc tờ chiếu đầu tiên rơi xuống vai. Trên phố, người vừa được hắn giúp ở quán cháo, trạm hương, cầu treo, lều thuốc có thể đều bị dòng chữ kia biến thành người có tội. Hắn ngẩng đầu nhìn trận mưa giấy trắng, hiểu Thái Huyền không cần chém hắn ngay. Chỉ cần biến lòng tốt nhỏ quanh hắn thành món nợ nguy hiểm, đường nào hắn đi qua cũng tự mọc gai.