Chương 152: Trạm kiểm hương
Trạm kiểm hương không có cửa lớn. Nó chỉ có ba sợi dây gai căng ngang đường, một mái che lợp vỏ thông, và bảy chiếc khay đồng đặt trên bàn đá. Người hành hương đi qua phải đặt thẻ hương vào khay, để khói trắng quét qua cổ tay, rồi nhận dấu tro trên trán. Ai có bệnh được chuyển sang hàng bên trái. Ai có tiền đèn đi hàng giữa. Ai bị vệt án hoặc không rõ lai lịch đứng dưới cây bồ đề trụi lá chờ sa di gọi tên. Chờ lâu là một cách làm người ta tự thấy mình có lỗi.
Tần Mạc đứng dưới cây bồ đề với thẻ tre bà Ngụy ném cho. Thẻ cũ, cạnh mòn, mặt sau dính vết cháo đã khô. Chu Bình ngồi trên hòn đá thấp, gậy đặt ngang gối, cố giấu cơn sốt đang bò lên cổ. Gã nhìn hàng bệnh bằng vẻ thèm muốn rất mất mặt. Ở đó có nước ấm, có chiếu để ngồi, có một y tăng béo đang phát thuốc ho màu nâu. Nhưng để vào hàng bệnh, người đi cùng phải khai tên, quê, dấu án và người bảo lãnh. Chu Bình biết điều đó. Tần Mạc cũng biết.
Sa di phụ trách dây trái tên Thiện Quả, khoảng mười sáu tuổi, cổ tay phải quấn vải thuốc. Cậu không giống người ác. Cậu kiểm thẻ rất chậm, đọc từng tên bằng môi vì sợ đọc nhầm, gặp người già thì cúi thấp hơn mức lệ định. Cứ mỗi mười thẻ, cậu lại nhìn về phía phòng sổ, nơi trưởng trạm Từ Ân ngồi sau tấm bình phong tre. Ánh mắt ấy vừa kính vừa sợ. Phật Đài hiện ra ở trạm này không bằng tượng vàng, mà bằng một đứa trẻ cố làm đúng mọi nét trong một bộ lệ quá dày.
“Thẻ hương,” Thiện Quả nói khi đến lượt Tần Mạc.
Tần Mạc đặt thẻ tre xuống khay. Khói trắng vốn đang bay thẳng bỗng ép sát mặt đồng, chuyển thành màu xám chì. Những người gần đó lùi ra. Một phụ nhân ôm bình thuốc hoảng hốt kéo con mình tránh khỏi bóng Tần Mạc, làm nắp bình bật ra, thuốc đổ xuống đất. Đứa bé khóc ré vì tiếc. Thiện Quả tái mặt. Cậu nhìn thẻ, nhìn khói, rồi nhìn cổ tay Tần Mạc đang được tay áo che kín.
Từ Ân ở sau bình phong lên tiếng: “Tên.”
Tần Mạc không đáp ngay. Nếu hắn nói thật, dây gai sẽ khóa. Nếu hắn nói dối, khay đồng sẽ bắt. Sen đen đưa lên phương án thứ ba: bóp nát khay, nuốt lấy lớp công đức sạch đọng trong tro, đi qua trước khi trạm hiểu chuyện. Công đức ở đây không nhiều nhưng tinh khiết, tích từ hàng vạn dấu trán của người cầu yên. Nuốt nó, vết khóa trong ngực hắn có thể lỏng một chút. Chu Bình có thể được đưa qua hàng bệnh. Đường đến Phật Đài ngắn hơn.
Thiện Quả cúi xuống nhặt bình thuốc bị đổ cho phụ nhân. Cậu dùng tay bị phỏng hốt từng mảng đất ướt thuốc vào mảnh lá, dù biết thuốc ấy không dùng được nữa. Đứa trẻ vẫn khóc. Phụ nhân mắng nó im, nhưng chính nàng cũng đỏ mắt. Tần Mạc nhìn cổ tay quấn vải của sa di. Vết phỏng ăn vào da vì kéo chuông hoặc bê nồi thuốc quá lâu, không phải vết thương của người đứng trên cao. Nếu hắn nuốt lớp công đức này, người đầu tiên bị phạt có lẽ là cậu.
“Tần,” hắn nói.
Từ Ân cười lạnh sau bình phong. “Ở đây họ Tần nhiều. Tên đầy đủ.”
Chu Bình chống gậy đứng lên. “Tên người bệnh trước được không? Ta sắp ngã thật, ngã ở đây lại phiền các vị ghi thêm một mục.”
Từ Ân không nhìn gã. “Người đi cùng có vệt xám, ngươi vào hàng bệnh bằng cách nào?”
Thiện Quả mấp máy môi, rồi im. Cậu nhớ luật: người bệnh không được bị bỏ vì án của người đi cùng nếu có thể tách bảo hộ. Cậu cũng nhớ dòng sau: người có quan hệ gần với nghịch danh phải chờ xác minh. Hai dòng cùng đúng trên giấy, nhưng người sốt không chờ giấy khô.
Tần Mạc đưa tay vào áo, lấy ra nửa miếng bánh khô của Chu Bình. Bánh cứng đến mức bẻ ra vụn trắng. “Hắn đi cùng ta vì bị thương khi cứu ta. Nếu cần giữ ta, giữ. Để hắn vào hàng bệnh.”
“Ngươi lấy gì bảo đảm?” Từ Ân hỏi.
“Không lấy gì.” Tần Mạc đặt mảnh bánh lên bàn đá, cạnh thẻ hương cũ. “Bảo đảm là thứ các ngươi muốn nghe. Người bệnh chỉ cần thuốc.”
Lời ấy không khôn. Nó làm hai lính giữ dây bước gần hơn. Một người dân trong hàng giữa khẽ chửi: người như thế đến đâu cũng kéo rắc rối đến đó. Tần Mạc nghe thấy. Hắn không phản bác. Có những lời đúng một nửa mà nửa đúng ấy đủ làm người nghe đau.
Một ông lão ở hàng bệnh bỗng đánh rơi túi hương. Túi vải bung ra, bên trong không có linh thạch, chỉ có ba nhúm tro và một tờ giấy ghi tên con trai bằng nét chữ run. Tro bị gió cuốn về phía khay đồng. Ông lão quỳ xuống nhặt, nhưng lính giữ dây quát không được rời hàng. Trong bộ lệ có mục ấy: người bệnh rời hàng phải kiểm lại từ đầu, để tránh đổi thẻ. Lý do nghe hợp lý. Đầu gối ông lão cũng thật. Chúng đập xuống đá một tiếng rất khẽ.
Thiện Quả nhìn Từ Ân. Từ Ân không gật. Người phía sau bắt đầu khó chịu vì hàng đứng lâu. Tần Mạc cúi xuống nhặt túi hương bằng hai ngón tay, giữ nó cách xa khay đồng để ma khí trên người mình không chạm vào tro. Hắn đưa lại cho ông lão. Ông không cảm ơn. Ông ôm túi vào ngực rồi lùi như vừa nhận đồ từ tay bệnh dịch.
“Chạm người trong hàng khi chưa xét là phạm lệ,” lính giữ dây nói.
“Vậy ghi ta phạm,” Tần Mạc đáp.
Câu đó khiến Từ Ân ngẩng lên. Ông ta nhìn hắn như nhìn một kẻ không hiểu giá của chữ ghi. Ở Phật Đài, bị ghi không chỉ là bị nhớ. Bị ghi là bị phân loại, bị dẫn qua cửa khác, bị trừ quyền, bị đặt vào một ô mà về sau rất khó bước ra. Tần Mạc hiểu. Hắn đã thấy Thái Huyền biến người sống thành dòng mục nhỏ hơn vết mực. Nhưng túi hương đang nằm lại trong tay ông lão, còn đầu gối ông không phải quỳ thêm lần nữa. Có những cái giá hắn trả không làm mình cao hơn, chỉ làm một việc xấu bớt lan sang người khác.
Thiện Quả bỗng cầm thẻ tre lên, xoay mặt sau về phía ánh sáng. Trên cạnh thẻ có một vết khắc nhỏ của quán cháo chân dốc. Cậu nhìn về phía Chu Bình, thấy môi gã đã chuyển tím, rồi nhìn xuống bàn tay phồng rộp của mình. Cậu nói rất nhanh, như sợ chính mình nghe rõ: “Lệ bệnh khẩn cho phép đi lối phụ nếu người bảo hộ giao vật lưu trạm. Người này để lại thẻ và… và đứng ngoài dây chờ hỏi.”
Từ Ân đập tay xuống bàn. “Thiện Quả.”
Cậu giật mình, nhưng không rút lời. “Sư thúc, nếu ngã chết trước dây, trạm vẫn phải ghi. Ghi người chết khó hơn ghi người sống.”
Trong hàng có tiếng cười khẽ bị nuốt vội. Từ Ân đứng dậy sau bình phong. Ông ta là người gầy, râu cắt gọn, áo nâu sạch đến mức không có nếp nhăn. Mắt ông dừng ở Tần Mạc lâu hơn cần thiết. Hẳn ông đã nhận ra vài nét trên chiếu truy ma. Nhưng ông cũng nhìn thấy đám người quanh đó đang nhìn mình. Phật Đài không thể để một người bệnh ngã trước trạm trong ngày có chiếu thảo ma mới; lòng từ bi cần được thấy đúng lúc.
“Cho bệnh nhân qua lối phụ.” Từ Ân nói. “Người bảo hộ để lại thẻ, nhận tro xám, chờ đối chiếu.”
Chu Bình ghé sát Tần Mạc, nói nhỏ: “Ngươi mà đứng yên chờ đối chiếu thì ta sẽ đội mồ sống dậy mắng ngươi.”
“Ngươi chưa chết.”
“Sắp, nếu cứ phải nghe ngươi trả lời kiểu đó.”
Thiện Quả đưa cho Chu Bình một mũ rơm sứt vành để che mặt khi đi lối phụ. Tần Mạc nhìn thấy động tác ấy. Cậu sa di không hề đứng về phía hắn. Cậu chỉ đang đẩy một người bệnh khỏi nơi sắp có rắc rối. Sự khác biệt ấy quan trọng. Nếu hắn nhầm thiện ý nhỏ thành đồng minh lớn, hắn sẽ kéo cậu vào cái chết bằng lòng biết ơn của mình.
Khay đồng trước mặt Tần Mạc vẫn còn khói xám. Từ Ân ra hiệu cho lính đóng dây sau lưng hắn. “Đặt tay lên khay.”
Tần Mạc đặt tay xuống. Tro hương lạnh chui vào kẽ ngón tay, chạm tới vết sen đen. Trong nháy mắt, tiếng cầu nguyện của rất nhiều người ùa lên: xin con hết bệnh, xin chồng về, xin mẹ ngủ yên, xin người mất đừng đứng ngoài cửa gọi nữa. Những lời ấy không sạch như Phật Đài quảng cáo. Chúng có tham, sợ, giận, có cả lời nguyền được bọc bằng hương. Chính vì vậy chúng giống người. Sen đen mở ra như miệng vết thương, muốn hút tất cả vào.
Tần Mạc cắn rách đầu lưỡi. Máu tràn ra, vị tanh cắt đứt âm thanh trong khay. Hắn không rút tay. Hắn để tro đốt vào da, để khay lấy đủ dấu vết nó muốn. Nếu hắn giằng ra lúc này, Từ Ân sẽ có lý do chém ngay. Nếu hắn nuốt, hàng bệnh phía sau sẽ mất lớp công đức dùng để đổi thuốc. Hắn đứng giữa hai thứ đều khiến mình ghét bản thân, chọn thứ ít làm người khác trả thay hơn.
Từ Ân nheo mắt. “Ngươi đang áp ma khí.”
“Ta đang giữ nó không ăn đồ của các ngươi.”
“Nói như thể đó là công.”
“Không. Chỉ là việc đáng lẽ phải làm.”
Từ Ân im lặng một nhịp. Ông ta không thích câu trả lời ấy. Nó không chịu biến thành lời nhận tội, cũng không đủ đẹp để trưng thành hối cải. Thiện Quả ở lối phụ quay lại nhìn. Chu Bình đã đi được vài bước, gã bỗng ho sặc, nhưng vẫn giơ gậy ra hiệu đừng làm chuyện ngu. Tần Mạc không biết gã muốn nói chuyện ngu nào, vì trong đầu hắn lúc đó có quá nhiều chuyện ngu sáng như dao.
Khay đồng cuối cùng nhả khói. Trên mu bàn tay hắn hiện một vệt tro cong như dấu ngoặc chưa khép. Từ Ân đọc tấm phù nổi lên cạnh khay, sắc mặt hơi đổi. “Sổ nghịch chưa khớp tên. Thiên Luật đang cập nhật án.”
Một lính giữ dây hỏi: “Khóa lại chờ truy binh?”
Từ Ân nhìn hàng người phía sau, nhìn thuốc đổ trên đất, nhìn Thiện Quả đang cố giữ lối phụ không bị chen. Ông ta chọn cách sạch sẽ nhất cho mình. “Theo lệ, người chưa khớp tên không đi cổng chính. Dẫn qua Cầu Vô Tội để chờ đối chiếu bên kia. Nếu bỏ chạy, tội tự rõ.”
Tần Mạc bật cười rất khẽ. Không phải vì vui. Vì bộ máy này biết cách không giết người ngay mà vẫn đẩy cái chết sang một đoạn đường khác. Hắn nhận lại thẻ tre, giờ trên đó có thêm vệt tro xám. Thiện Quả chạy đến đưa một gói thuốc nhỏ cho hắn.
“Cho người bệnh uống sau khi ăn,” cậu nói nhanh. “Không phải cho ngươi. Cũng đừng nói ta đưa.”
“Vì sao?”
Thiện Quả siết cổ tay phỏng. “Vì ta không muốn ghi thêm một người chết do chờ đúng lệ.”
Câu ấy làm Tần Mạc nhớ Tô Vãn trong một buổi mưa ở Thương Lan. Nàng từng tự ý đổi thứ tự phát áo ấm cho đám tạp dịch nhỏ tuổi, bị quản sự mắng cả canh giờ. Nàng không cãi mình đúng. Nàng chỉ nói đứa bé kia ho máu trước. Hôm ấy hắn nghĩ nàng mềm lòng. Bây giờ hắn hiểu mềm lòng đôi khi là cách gọi nghèo nàn của một người dám nhìn vào thứ trước mắt.
Chu Bình nhận thuốc từ tay hắn ở cuối lối phụ, cau mày. “Ngươi lại nhận nợ.”
“Của ngươi.”
“Nợ đứng tên ai thì cuối cùng ngươi cũng ghi vào sổ thôi.”
Tần Mạc không trả lời. Bàn tay đặt lên khay vẫn đau như bị hương cháy khoan vào xương. Sen đen đói hơn trước, vì nó vừa ngửi thấy một bàn đầy thức ăn mà không được cắn. Từ phía sau, Từ Ân đã cho người thả một con hạc giấy bay lên trời. Hạc giấy không lao thẳng vào hắn. Nó bay cao, vòng một đường thanh nhã trên mái trạm, rồi hướng về phía cầu treo.
Thiện Quả đuổi theo thêm vài bước, không dám vượt khỏi bóng mái. Cậu dúi vào tay Chu Bình một tờ giấy nhỏ ghi cách sắc thuốc. Chữ trên giấy nghiêng lệch, mấy nét bị nhòe vì tay phỏng không giữ bút vững. Chu Bình nhận, liếc qua rồi nhét vào ngực áo. “Ngươi viết xấu hơn ta tưởng.”
Sa di đỏ mặt. “Đọc được là được.”
“Ở đại tông, viết xấu có bị trừ công đức không?”
Thiện Quả định đáp theo lệ, rồi ngậm miệng. Câu hỏi của Chu Bình không nhắm vào cậu, nhưng nó làm cậu thấy đau vì có thể trả lời được. Cậu chỉ cúi đầu. “Qua cầu đừng đứng giữa. Hôm qua dây phụ phía tây mới thay, chưa tụng đủ chú.”
Tần Mạc nhìn cậu. “Ngươi nói nhiều quá.”
“Ta đang nói với người bệnh.” Thiện Quả lập tức đáp, rồi sợ mình quá gan, mặt trắng bệch. “Ngươi nghe hay không là việc của ngươi.”
Chu Bình bật cười thành tiếng ho. Tần Mạc không cười. Hắn cất câu cảnh báo ấy vào cùng thẻ tre và vết tro trên tay. Một người thấp trong bộ máy vừa làm quá phần được phép của mình ba lần: cho thuốc, chỉ lối, nhắc dây hỏng. Ba lần nhỏ ấy có thể đủ để cậu bị phạt quỳ, bị trừ suất thuốc cho sư huynh, hoặc bị bắt tự kiểm. Tần Mạc muốn bảo cậu đừng giúp nữa. Nhưng câu đó cũng là một kiểu quyết định thay. Cuối cùng hắn chỉ bước đi nhanh hơn, để khoảng cách trở thành cách trả lại an toàn duy nhất hắn nghĩ ra được.
Cầu Vô Tội nằm giữa hai vách đá, dây cầu mảnh như nét mực bị kéo căng. Trên đầu cầu, vài đứa trẻ cầm chiếu truy ma đang tập đọc phần thưởng cho ai báo được nghịch chủng. Giọng chúng lanh lảnh, chưa hiểu những chữ mình đang đọc sẽ đặt giá lên mạng người. Tần Mạc đi về phía ấy, tro xám trên tay chưa kịp nguội, bên tai vẫn còn câu của Thiện Quả: không muốn ghi thêm một người chết do chờ đúng lệ. Đó không phải câu trả lời cho Tô Vãn. Nhưng nó là một hòn đá nhỏ đặt giữa đường, bắt hắn bước chậm lại.