Chương 146: Đường phàm nhân
Quan đạo hành hương đầy bụi, tiếng ho và bánh nguội. Tần Mạc đi lẫn trong đoàn, cõng Chu Bình một đoạn rồi đổi cho Tề lão đạo đỡ, tránh để dấu trên thân bị nhìn quá lâu. Một người cha họ Lục đẩy xe gỗ chở con gái sốt cao. Bánh xe lệch trục, cứ đi mười bước lại kêu một tiếng như than. Ông Lục vừa đẩy vừa niệm Phật, giọng khàn nhưng không dừng.
Đứa bé trên xe mê man, tay nắm một con chuồn chuồn tre. Tần Mạc nhìn nó và nghĩ tới tất cả những người từng bảo trời cao không nghe. Hắn có thể nói với ông Lục rằng thành tâm không đảm bảo gì, rằng công đức sẽ bị cân, rằng Phật Đài cũng có giá. Nhưng ông Lục đang đẩy thứ cuối cùng còn giúp ông bước tiếp. Đập nát niềm tin của một người giữa đường không phải là nói thật; đôi khi chỉ là trút giận lên người không có gì khác.
Vì vậy khi bánh xe kẹt bùn, Tần Mạc chỉ cúi xuống đẩy. Ông Lục nhận ra dấu trên tay hắn, sợ đến cứng người, nhưng vẫn giữ tay trên càng xe. Cả hai cùng đẩy, không ai nói cảm ơn.
Rồi có người làm sai theo cách rất người. Hắn gần như buột miệng đập nát hy vọng ấy trước mặt đứa trẻ đang mê sảng. Cái sai quanh người cha họ Lục không làm người ta thành ác nhân, nhưng cũng không vì đáng thương mà tự biến mất. Nó nằm lại trong bánh nguội, nước pha loãng và bánh xe kêu, gai góc, bắt Tần Mạc hiểu người bị ép vẫn có thể làm đau người yếu hơn mình.
Hắn nhớ Tô Vãn bằng một mẩu không giúp hắn thắng. Tô Vãn từng ghét người nhân danh tỉnh táo để giẫm lên chút tin cuối cùng của kẻ tuyệt vọng. Ký ức ấy không đứng làm cờ hiệu cho hắn ở quan đạo hành hương; nó kéo tay hắn xuống, nhắc rằng nàng từng khó chịu, từng có quyền riêng, từng không muốn bị dùng làm lý do đẹp đẽ cho máu của người khác.
Đường hành hương không biết Tần Mạc là ai. Nó biết nước pha loãng và bánh xe kêu, biết người thiếu tiền hương, biết xe bệnh cần qua dốc trước tối. Chính vì không biết hắn, con đường ở quan đạo hành hương mới buộc câu hỏi về Tô Vãn phải đi chậm qua đời người cha họ Lục và những người khác.
Xe của ông Lục kẹt ở vũng bùn ngay trước dốc thứ hai. Vài khách hành hương đi vòng qua vì sợ lỡ giờ phát thẻ công đức. Một sa di áo xám quay lại giúp, nhưng sức nhỏ, đẩy mãi bánh xe chỉ lún sâu hơn. Tần Mạc bước tới đặt vai vào càng xe. Ông Lục thấy dấu trên cổ tay hắn, mặt trắng đi, nhưng không rút tay. Con gái ông trên xe mê man gọi mẹ trong sốt.
“Đẩy,” Tần Mạc nói.
Ông Lục đẩy. Sa di cũng đẩy. Bánh xe bật khỏi bùn, bắn đất lên áo cả ba. Sa di nhìn áo mình bẩn, bật cười một tiếng rồi vội nín vì nhận ra Tần Mạc là người bị truy. Tiếng cười ngắn ấy làm con đường bớt giống một hàng người khổ đi vào miệng phán xét.
Ông Lục không cảm ơn ngay. Ông lau bùn trên mặt con, kiểm tra chuồn chuồn tre còn trong tay nó không. Xong mới cúi đầu rất thấp với Tần Mạc, thấp đến mức gần như xin lỗi vì đã sợ. Tần Mạc tránh sang bên. Hắn không muốn nhận một cái cúi từ người còn cần đẩy xe.
Tần Mạc đẩy giúp xe qua ổ bùn, không nói mình tin hay không tin Phật Đài. Việc đó không làm hắn sạch. Nó chỉ khiến Tần Mạc thấy niềm tin của người cha không thể bị đập nát cho hả giận bẩn theo cách hắn còn dám nhìn thẳng: không để người vô can quanh người cha họ Lục trả giá thay cho cơn đau đang réo tên Tô Vãn trong xương.
Cái giá đến ngay trong chương này. Mỗi bước chậm lại làm sợi nhân quả lạnh hơn, như nhắc hắn đang đi cùng người không liên quan đến Tô Vãn. Từ sau Cấm Viện, sức mạnh không chỉ để lại vết thương ngoài da; ngay trước xe bệnh, nó dạy hắn nhìn người khác như đường tắt, như thuốc, như chứng cứ, rồi bắt hắn ghê sợ vì đã nhìn được như vậy.
Người cha họ Lục cũng có mặt trong vết nứt ấy. Cảm ơn nhưng vẫn kéo con xa hắn khi thấy dấu trên cổ tay hắn ló ra. Sự có mặt ấy không biến quan đạo hành hương thành trắng đen; nó chỉ làm mọi thứ khó chịu hơn, vì ai cũng có một lý do nhỏ để chưa thể đứng hẳn về phía đúng.
Nơi chốn không đóng lại sau khi hắn đau xong. Đứa trẻ sốt gọi mẹ trong mơ, âm cuối vỡ như tiếng chuông nhỏ. Sau khi chính đạo và ma khí va nhau ở quan đạo hành hương, vẫn còn người lau bậc đá, nhặt thuốc, sửa bánh xe, giữ con khỏi khóc hoặc vá lại phần đời bị Tần Mạc thấy niềm tin của người cha không thể bị đập nát cho hả giận làm lệch.
Thanh y dưới áo hắn im lặng. Giữa bánh nguội, nước pha loãng và bánh xe kêu, có lúc nó lạnh, có lúc nó sáng, nhưng chưa bao giờ trả lời theo cách người tuyệt vọng muốn nghe. Sự im lặng ấy giữ Tô Vãn khỏi bị gọi đâu tới đó; dù hẻm núi phục kích đang chờ phía trước, nàng vẫn đã vào luân hồi, không phải phần thưởng cho việc hắn chịu khổ đủ lâu.
Phật Đài còn chưa hiện ra trọn vẹn, nhưng bóng của nó đã nằm quanh quan đạo hành hương: thẻ công đức, bát tiền, thứ tự xe bệnh, mái miếu dột, và cách xe bệnh được ghi to hay nhỏ. Nơi ấy không thể chỉ bị chém bằng một câu ‘giả thiện’.
Ở quan đạo hành hương, càng nhiều thứ mang vẻ sáng sạch hoặc từ bi, sự im lặng của người thấp càng nặng. Có người sợ mất xe bệnh, có người sợ mất chỗ cầu, có người chỉ muốn người thân thở qua đêm sau Tần Mạc thấy niềm tin của người cha không thể bị đập nát cho hả giận. Chính sự sợ rất thật đó giúp những lời đẹp đứng vững.
Đến cuối cảnh, thứ còn lại là một dấu hiệu không chịu khép. Trong lúc chỉnh dây xe, Tần Mạc thấy nút buộc Hình Đường giấu dưới áo một kẻ hành hương. Tần Mạc hiểu dấu hiệu dẫn tới hẻm núi phục kích không phải lối thoát, chỉ là cửa kế tiếp của cùng một câu hỏi: làm sao hỏi về Tô Vãn mà không nghiền nát những người chưa từng nợ hắn ở quan đạo hành hương?
Người cha họ Lục ôm con như ôm phần lý lẽ cuối cùng của mình, ai chạm vào niềm tin ấy cũng chạm vào đứa trẻ. Tần Mạc thấy điều đó và không biết nên đặt nó vào đâu trong ngực. Trước kia hắn có thể bỏ qua người ngoài quan đạo hành hương; bây giờ chỉ cần bỏ qua xe bệnh, cả niềm tin của người cha đã có thể làm một cái tên trượt khỏi tay.
Hắn lấy tấm vải ghi tên ra. Có tên đứng yên dưới đầu bút, có tên run theo bánh nguội, nước pha loãng và bánh xe kêu, có tên vừa viết đã bị dư âm của niềm tin của người cha làm nhòe. Hắn ghét cách giữ người vụng về đó, nhất là khi hẻm núi phục kích đang chờ; nhưng nếu bỏ nó, Sát Đạo sẽ cho hắn lối dễ hơn nhiều: nuốt, mạnh lên, rồi gọi khoảng trống sau niềm tin của người cha là tất yếu.
Vì vậy hắn đi chậm hơn mình muốn. Chậm ở quan đạo hành hương không phải chiến thắng; nó chỉ là chưa để cái đói trong ngực quyết định thay người cha họ Lục và những người đứng cạnh. Phía trước là hẻm núi phục kích, phía sau là những người còn phải sống với lời hắn không kịp sửa.
Điều níu hắn lại không phải một chân lý, mà là nước pha loãng và bánh xe kêu. Nó làm cảnh này không thể bị rút gọn thành thắng hay thua. Người trên cao đã quen rút người thấp thành mục, số, vật chứng, công đức; nếu hắn cũng rút gọn người cha họ Lục trong niềm tin của người cha, hắn chỉ thay màu mực đỏ bằng ma khí đen.
Một người đi ngang nhặt xe bệnh hoặc thứ còn sót của nó, tránh nhìn thẳng vào Tần Mạc. Cử chỉ ấy nhỏ nhưng có thật. Nó nói rằng người ta chưa biết nên gọi hắn là ân nhân hay tai họa. Tần Mạc không ép người ở quan đạo hành hương chọn, vì chính hắn cũng chưa tự chọn xong mình là gì sau khi nuốt oán đạo, luật, và đi qua niềm tin của người cha.
Không Hối từng giữ hắn lại bằng một câu rất đời: đi khập khiễng phía sau, nhắc hắn có những lời thật nói ra chỉ để người khác chết nhanh hơn. Câu giữ hắn lại ở quan đạo hành hương không cao minh, cũng không đủ đẹp để khắc lên bia, nhưng nó làm nhát tiếp theo của hắn chậm hơn trước xe bệnh. Đôi khi một nhát chậm là toàn bộ phần người còn lại.
Nếu Tô Vãn đứng ở đây, có lẽ nàng sẽ không khen hắn. Nghĩ vậy khiến hắn dễ thở hơn một chút. Một Tô Vãn có thể mắng hắn vì niềm tin của người cha, có thể cau mày trước xe bệnh, vẫn là người trong ký ức; không phải tượng ngọc đặt cuối đường để hắn dâng chiến công.
Khi hắn rời hoặc đứng lại, người cha họ Lục vẫn còn việc chưa xong: đưa con gái sốt cao tới Phật Đài vì tin chỉ cần thành tâm thì thần phật sẽ nghe. Người khác quanh quan đạo hành hương còn thuốc, lời khai, chỗ đứng, xe bệnh, tiền hương, hoặc chính xe bệnh phải giữ qua đêm. Hắn không thể mang hết họ từ quan đạo hành hương tới hẻm núi phục kích, và việc không thể ấy nặng hơn rất nhiều lời thề lớn.
Dấu Nghịch Thiên nóng lên rồi lặng xuống. Nó không cho hắn sức mạnh miễn phí. Nó chỉ nhắc rằng mỗi lần hắn chọn đường ngắn qua niềm tin của người cha, trên da sẽ thêm một nét để người khác ở quan đạo hành hương đọc thành ma. Hắn kéo tay áo che dấu ấy, không phải vì sợ trời, mà vì người cha họ Lục hoặc người gần nhất với xe bệnh vừa lùi nửa bước.
Bên cạnh nước pha loãng và bánh xe kêu, Tần Mạc nghe người ta nói về hắn bằng giọng đã được mài sẵn. Có người thêm, có người bớt, có người lặp lại để khỏi bị nghi mềm lòng. Hắn từng nghĩ lời dối trong niềm tin của người cha đáng ghét vì sai; giờ hắn biết nó còn đáng sợ vì giúp người nghe ở quan đạo hành hương đỡ phải chọn.
Người cha họ Lục không nhìn hắn như một vị cứu tinh. Cái nhìn ấy có sợ, có oán, có một chút muốn hỏi mà không dám. Tần Mạc giữ cái nhìn của người cha họ Lục lại trong trí nhớ, vì người được cứu cùng xe bệnh không có bổn phận phải làm hắn thấy mình còn tốt.
Xe bệnh trở thành vật neo của chương này: xe gỗ buộc chăn cũ, bánh xe kêu cọt kẹt theo từng cơn sốt của đứa trẻ. Xe bệnh không lớn bằng thanh y, không sáng bằng Thiên Luật, nhưng nó thuộc về một phần đời cụ thể ở quan đạo hành hương. Nếu hắn không học giữ xe bệnh và những thứ cụ thể như vậy, hắn không có quyền hỏi dòng sâu về một người cũng từng sống cụ thể.
Có một nhịp sau niềm tin của người cha, hắn muốn bỏ hết để chạy thẳng lên nơi cao hơn: Phật Đài, Thành Hoàng, Thiên Đình, bất cứ đâu buộc phải trả lời tên Tô Vãn. Ý nghĩ đó vừa nổi đã mang mùi Sát Đạo lẫn bánh nguội, nước pha loãng và bánh xe kêu: đi nhanh, đi thẳng, đi qua người cản đường. Hắn ép mình đứng thêm một nhịp nữa.
Đoàn hành hương đi chậm vì xe bệnh nhiều hơn xe lễ. Người cha họ Lục đẩy con gái qua ổ bùn, lưng áo ướt mồ hôi, miệng cứ lặp ba dốc nữa là tới nơi nghe lời cầu. Đứa bé sốt không mở mắt, tay vẫn nắm một mảnh vải buộc ở thành xe. Tần Mạc đặt tay vào càng xe giúp đẩy, lập tức có người nhận ra dấu trên cổ tay hắn và lùi lại.
Hắn đã định nói Phật không nghe đâu. Câu đó nằm ngay sau răng, sắc và lạnh. Nhưng người cha kia không cần một chân lý để đập vào mặt; ông cần đẩy xe qua dốc kế tiếp. Tô Vãn từng ghét kiểu tỉnh táo dùng để làm người tuyệt vọng trần trụi hơn. Tần Mạc nuốt câu nói xuống, đổi thành hỏi nước còn không. Người cha ngơ ngác một nhịp rồi đưa túi nước đã pha loãng.
Không Hối đi phía sau, thỉnh thoảng đổi tay cầm bát tiền dù chỉ còn một tay. Ông nhìn Tần Mạc đẩy xe, nói có khi không phá niềm tin của người khác cũng là một loại giới. Tần Mạc đáp hắn không vào Phật môn. Không Hối bảo giới không cần ngươi vào cửa mới có tác dụng; nhiều khi nó chỉ là không đá vào bát cơm của người đang đói.
Khi xe qua dốc, Tần Mạc cúi chỉnh dây buộc bánh. Dưới lớp áo của một khách hành hương đi bên cạnh, hắn thấy nút thắt Hình Đường, loại dùng để giấu phù báo vị trí. Người kia vẫn lần tràng hạt rất đều, miệng niệm Phật không sai nhịp. Chính sự đều ấy làm Tần Mạc biết phục kích sẽ không chọn nơi vắng người.