Chương 145: Tiếng chuông phật xa
Tiếng chuông phật đến rất xa, mỏng như sợi khói qua đồi đất. Đoàn hành hương bên dưới quan đạo nghe thấy thì đồng loạt chắp tay. Có người khóc. Có người tranh thủ bán bánh chay. Có người chỉ ngồi xuống vì đi quá mỏi. Tần Mạc đứng trên đồi, nghe chữ buông bỏ chạy qua miệng một hành giả áo xám và thấy mình lập tức ghét nó.
Hành giả tên Không Hối, chân đi dép cỏ rách, trong bát có ba đồng tiền xanh rỉ. Ông không giống cao tăng. Ông đang xin đủ tiền chôn bạn đồng hành chết dọc đường. Khi Chu Bình hỏi Phật Đài có thật soi được dòng sâu không, Không Hối đáp: “Có khi thấy. Nhưng thấy không phải kéo. Phật môn sợ nhất người đau nhân danh yêu mà kéo nhầm đời mới của người ta.”
Tần Mạc lạnh mặt. Không Hối nhìn hắn, không né. “Ta không bảo ngươi buông. Ta cũng chưa buông nổi cái xác bạn ta. Ta chỉ nói nếu đến Phật Đài, đừng tưởng từ bi là trả người chết về tay ngươi. Có khi từ bi là ngăn tay ngươi lại.”
Rồi có người làm sai theo cách rất người. Tần Mạc nghe chữ “không kéo” thì muốn bóp nát bát tiền trước mặt người cụt tay. Cái sai quanh Không Hối không làm người ta thành ác nhân, nhưng cũng không vì đáng thương mà tự biến mất. Nó nằm lại trong bụi vàng, tiếng mõ xa và bát gỗ mẻ, gai góc, bắt Tần Mạc hiểu người bị ép vẫn có thể làm đau người yếu hơn mình.
Hắn nhớ Tô Vãn bằng một mẩu không giúp hắn thắng. Tô Vãn từng nói nếu có kiếp sau đừng nhận nhầm nàng; câu ấy bây giờ đau hơn mọi lời tuyệt tình. Ký ức ấy không đứng làm cờ hiệu cho hắn ở đồi đất nhìn xuống quan đạo; nó kéo tay hắn xuống, nhắc rằng nàng từng khó chịu, từng có quyền riêng, từng không muốn bị dùng làm lý do đẹp đẽ cho máu của người khác.
Đường hành hương không biết Tần Mạc là ai. Nó biết bụi vàng và tiếng mõ xa, biết người thiếu tiền hương, biết xe bệnh cần qua dốc trước tối. Chính vì không biết hắn, con đường ở đồi đất nhìn xuống quan đạo mới buộc câu hỏi về Tô Vãn phải đi chậm qua đời Không Hối và những người khác.
Không Hối nhận ba đồng rỉ từ Chu Bình nhưng không cất ngay. Ông đặt chúng trước một nấm đất mới bên đường, nơi bạn đồng hành của ông được chôn tạm bằng áo khoác. “Hắn thích đậu rang,” Không Hối nói. “Ta không có. Tiền này để lát mua.” Một hành giả nói về buông bỏ mà vẫn nhớ bạn mình thích đậu rang; điều đó làm Tần Mạc bớt muốn cười lạnh chữ phật.
Tần Mạc hỏi Phật Đài có độ người bị dòng sâu cuốn không. Không Hối phủ đất lên nấm mộ bằng bàn tay cụt một ngón. “Độ không phải kéo về. Có người được độ bằng cách không bị người sống gọi nữa. Có người được độ bằng cách được nhớ đúng. Ta không biết người của ngươi thuộc loại nào.” Ông nói không biết rất bình thản, như người quen sống cạnh câu ấy.
Chu Bình đứng sau lưng Tần Mạc, tay giữ nửa túi bánh khô. Hắn không chen vào. Nhưng sự có mặt của gã làm Tần Mạc không thể biến cuộc nói chuyện thành tranh luận với Phật môn. Người sống đang đói không cần thắng lý, chỉ cần đường đi tiếp.
Tần Mạc đặt thêm tiền vào bát của Không Hối, không phải bố thí mà là trả giá cho một câu thật khó nghe. Việc đó không làm hắn sạch. Nó chỉ khiến Không Hối nói Phật Đài có thể thấy dòng sâu nhưng không kéo thay người đau bẩn theo cách hắn còn dám nhìn thẳng: không để người vô can quanh Không Hối trả giá thay cho cơn đau đang réo tên Tô Vãn trong xương.
Cái giá đến ngay trong chương này. Đồng tiền rời tay, hắn nghe sen đen cười vì tiền mua tin chậm hơn máu rất nhiều. Từ sau Cấm Viện, sức mạnh không chỉ để lại vết thương ngoài da; ngay trước tiền chôn bạn, nó dạy hắn nhìn người khác như đường tắt, như thuốc, như chứng cứ, rồi bắt hắn ghê sợ vì đã nhìn được như vậy.
Không Hối cũng có mặt trong vết nứt ấy. Không cảm ơn ngay, chỉ hỏi tên người chết để tụng một câu đúng người. Sự có mặt ấy không biến đồi đất nhìn xuống quan đạo thành trắng đen; nó chỉ làm mọi thứ khó chịu hơn, vì ai cũng có một lý do nhỏ để chưa thể đứng hẳn về phía đúng.
Nơi chốn không đóng lại sau khi hắn đau xong. Xác người bạn đồng hành được bọc chiếu đặt dưới gốc cây, không ai biết trước đó hắn từng thích ăn mặn. Sau khi chính đạo và ma khí va nhau ở đồi đất nhìn xuống quan đạo, vẫn còn người lau bậc đá, nhặt thuốc, sửa bánh xe, giữ con khỏi khóc hoặc vá lại phần đời bị Không Hối nói Phật Đài có thể thấy dòng sâu nhưng không kéo thay người đau làm lệch.
Thanh y dưới áo hắn im lặng. Giữa bụi vàng, tiếng mõ xa và bát gỗ mẻ, có lúc nó lạnh, có lúc nó sáng, nhưng chưa bao giờ trả lời theo cách người tuyệt vọng muốn nghe. Sự im lặng ấy giữ Tô Vãn khỏi bị gọi đâu tới đó; dù đoàn hành hương đang chờ phía trước, nàng vẫn đã vào luân hồi, không phải phần thưởng cho việc hắn chịu khổ đủ lâu.
Phật Đài còn chưa hiện ra trọn vẹn, nhưng bóng của nó đã nằm quanh đồi đất nhìn xuống quan đạo: thẻ công đức, bát tiền, thứ tự xe bệnh, mái miếu dột, và cách tiền chôn bạn được ghi to hay nhỏ. Nơi ấy không thể chỉ bị chém bằng một câu ‘giả thiện’.
Ở đồi đất nhìn xuống quan đạo, càng nhiều thứ mang vẻ sáng sạch hoặc từ bi, sự im lặng của người thấp càng nặng. Có người sợ mất tiền chôn bạn, có người sợ mất chỗ cầu, có người chỉ muốn người thân thở qua đêm sau Không Hối nói Phật Đài có thể thấy dòng sâu nhưng không kéo thay người đau. Chính sự sợ rất thật đó giúp những lời đẹp đứng vững.
Đến cuối cảnh, thứ còn lại là một dấu hiệu không chịu khép. Không Hối chỉ con đường có chuông phật mỏng nhất, nói người muốn hỏi dòng sâu phải qua cửa biết từ chối trước. Tần Mạc hiểu dấu hiệu dẫn tới đoàn hành hương không phải lối thoát, chỉ là cửa kế tiếp của cùng một câu hỏi: làm sao hỏi về Tô Vãn mà không nghiền nát những người chưa từng nợ hắn ở đồi đất nhìn xuống quan đạo?
Không Hối cụt một tay nên mỗi động tác bới đất chôn bạn đều lâu, chẳng có vẻ gì giống cao nhân dẫn đạo. Tần Mạc thấy điều đó và không biết nên đặt nó vào đâu trong ngực. Trước kia hắn có thể bỏ qua người ngoài đồi đất nhìn xuống quan đạo; bây giờ chỉ cần bỏ qua tiền chôn bạn, cả lời từ chối kéo người khỏi dòng đã có thể làm một cái tên trượt khỏi tay.
Hắn lấy tấm vải ghi tên ra. Có tên đứng yên dưới đầu bút, có tên run theo bụi vàng, tiếng mõ xa và bát gỗ mẻ, có tên vừa viết đã bị dư âm của lời từ chối kéo người khỏi dòng làm nhòe. Hắn ghét cách giữ người vụng về đó, nhất là khi đoàn hành hương đang chờ; nhưng nếu bỏ nó, Sát Đạo sẽ cho hắn lối dễ hơn nhiều: nuốt, mạnh lên, rồi gọi khoảng trống sau lời từ chối kéo người khỏi dòng là tất yếu.
Vì vậy hắn đi chậm hơn mình muốn. Chậm ở đồi đất nhìn xuống quan đạo không phải chiến thắng; nó chỉ là chưa để cái đói trong ngực quyết định thay Không Hối và những người đứng cạnh. Phía trước là đoàn hành hương, phía sau là những người còn phải sống với lời hắn không kịp sửa.
Điều níu hắn lại không phải một chân lý, mà là bụi vàng và tiếng mõ xa. Nó làm cảnh này không thể bị rút gọn thành thắng hay thua. Người trên cao đã quen rút người thấp thành mục, số, vật chứng, công đức; nếu hắn cũng rút gọn Không Hối trong lời từ chối kéo người khỏi dòng, hắn chỉ thay màu mực đỏ bằng ma khí đen.
Một người đi ngang nhặt tiền chôn bạn hoặc thứ còn sót của nó, tránh nhìn thẳng vào Tần Mạc. Cử chỉ ấy nhỏ nhưng có thật. Nó nói rằng người ta chưa biết nên gọi hắn là ân nhân hay tai họa. Tần Mạc không ép người ở đồi đất nhìn xuống quan đạo chọn, vì chính hắn cũng chưa tự chọn xong mình là gì sau khi nuốt oán đạo, luật, và đi qua lời từ chối kéo người khỏi dòng.
Chu Bình từng giữ hắn lại bằng một câu rất đời: nghe xong thì kéo áo Tần Mạc, sợ hắn nghe chữ đời mới mà im quá lâu. Câu giữ hắn lại ở đồi đất nhìn xuống quan đạo không cao minh, cũng không đủ đẹp để khắc lên bia, nhưng nó làm nhát tiếp theo của hắn chậm hơn trước tiền chôn bạn. Đôi khi một nhát chậm là toàn bộ phần người còn lại.
Nếu Tô Vãn đứng ở đây, có lẽ nàng sẽ không khen hắn. Nghĩ vậy khiến hắn dễ thở hơn một chút. Một Tô Vãn có thể mắng hắn vì lời từ chối kéo người khỏi dòng, có thể cau mày trước tiền chôn bạn, vẫn là người trong ký ức; không phải tượng ngọc đặt cuối đường để hắn dâng chiến công.
Khi hắn rời hoặc đứng lại, Không Hối vẫn còn việc chưa xong: xin đủ công đức để chôn bạn đồng hành chết dọc đường. Người khác quanh đồi đất nhìn xuống quan đạo còn thuốc, lời khai, chỗ đứng, xe bệnh, tiền hương, hoặc chính tiền chôn bạn phải giữ qua đêm. Hắn không thể mang hết họ từ đồi đất nhìn xuống quan đạo tới đoàn hành hương, và việc không thể ấy nặng hơn rất nhiều lời thề lớn.
Dấu Nghịch Thiên nóng lên rồi lặng xuống. Nó không cho hắn sức mạnh miễn phí. Nó chỉ nhắc rằng mỗi lần hắn chọn đường ngắn qua lời từ chối kéo người khỏi dòng, trên da sẽ thêm một nét để người khác ở đồi đất nhìn xuống quan đạo đọc thành ma. Hắn kéo tay áo che dấu ấy, không phải vì sợ trời, mà vì Không Hối hoặc người gần nhất với tiền chôn bạn vừa lùi nửa bước.
Bên cạnh bụi vàng và tiếng mõ xa, Tần Mạc nghe người ta nói về hắn bằng giọng đã được mài sẵn. Có người thêm, có người bớt, có người lặp lại để khỏi bị nghi mềm lòng. Hắn từng nghĩ lời dối trong lời từ chối kéo người khỏi dòng đáng ghét vì sai; giờ hắn biết nó còn đáng sợ vì giúp người nghe ở đồi đất nhìn xuống quan đạo đỡ phải chọn.
Không Hối không nhìn hắn như một vị cứu tinh. Cái nhìn ấy có sợ, có oán, có một chút muốn hỏi mà không dám. Tần Mạc giữ cái nhìn của Không Hối lại trong trí nhớ, vì người được cứu cùng tiền chôn bạn không có bổn phận phải làm hắn thấy mình còn tốt.
Tiền chôn bạn trở thành vật neo của chương này: ba đồng tiền xanh rỉ nằm trong bát gỗ mẻ. Tiền chôn bạn không lớn bằng thanh y, không sáng bằng Thiên Luật, nhưng nó thuộc về một phần đời cụ thể ở đồi đất nhìn xuống quan đạo. Nếu hắn không học giữ tiền chôn bạn và những thứ cụ thể như vậy, hắn không có quyền hỏi dòng sâu về một người cũng từng sống cụ thể.
Có một nhịp sau lời từ chối kéo người khỏi dòng, hắn muốn bỏ hết để chạy thẳng lên nơi cao hơn: Phật Đài, Thành Hoàng, Thiên Đình, bất cứ đâu buộc phải trả lời tên Tô Vãn. Ý nghĩ đó vừa nổi đã mang mùi Sát Đạo lẫn bụi vàng, tiếng mõ xa và bát gỗ mẻ: đi nhanh, đi thẳng, đi qua người cản đường. Hắn ép mình đứng thêm một nhịp nữa.
Không Hối không giống người dẫn đường trong truyện kể. Ông cụt một tay, vai áo bên trái buộc rỗng, bát xin công đức đặt cạnh một xác người bọc chiếu. Ông nói người kia đi cùng mình ba tháng, thích ăn mặn, ghét tụng kinh dài, chết ở dốc trước vì sốt. Nếu không đủ tiền chôn, chó hoang sẽ biết người ấy trước Phật Đài. Câu nói ấy làm bát tiền nặng hơn mọi pháp danh.
Tần Mạc hỏi Phật Đài có thấy dòng sâu không. Không Hối đáp có, nhưng thấy không nghĩa là kéo. Người đã vào đời mới có thể đang khóc vì đói, đang cười với mẹ khác, đang chưa kịp có tên. Kéo nhầm một người khỏi đời mới chỉ để an ủi người cũ là sát sinh dưới áo tình sâu. Tần Mạc nghe từng chữ như bị đá nhét vào ngực.
Sen đen không thích câu trả lời ấy. Nó bảo nếu mạnh đủ thì kéo đúng hay sai đều có thể sửa sau. Không Hối như nghe thấy, cười bằng nửa miệng: kẻ tin mình sửa được mọi hậu quả thường để người khác chôn xác. Tần Mạc đặt tiền vào bát. Đồng tiền chạm đáy nghe quá nhỏ, không giống giá của một con đường lên trời chút nào.
Trước khi chỉ đường, Không Hối hỏi tên người Tần Mạc tìm. Hắn nói Tô Vãn rất khẽ. Không Hối tụng một câu ngắn, không cầu nàng quay về, chỉ cầu nếu nàng đã có đường thì đường ấy đừng bị người đau lòng giẫm nát. Tần Mạc muốn phản bác, nhưng tiếng mõ xa từ quan đạo vọng tới đã cắt lời hắn.