Chương 130: Kẻ tới thay ca
Sen lên tới nóc trời vào cái “buổi” của ánh tro — cái khoảng không sáng không tối mà một ông đóa sen tóc bạc từng lên tới, một đời rất xa trước.
Nó bò qua mỏm đá cuối cùng, đứng thẳng dậy, và nó thấy cái đỉnh.
Không có ngai vàng, không có mây lành, không có cái gì oai vệ như trong cái bản hạc lửa nó từng nghe. Chỉ một khoảng đá bằng lặng dưới ánh tro, gió thổi thông thốc, lạnh tới xương. Ở giữa, một cái ổ quay chậm — một cái vòng khắc kín những rãnh, những chìa cắm quanh nó vào ra theo một nhịp nó không hiểu. Cạnh ổ, một cái quầng sáng mờ ngồi bất động, cái quầng của một ông trời đã bốn nghìn năm không rời chỗ ấy, giờ mờ tới mức Sen suýt tưởng là một vệt sáng sót của ánh tro. Xa hơn, sau cái ổ, một cái tối — không phải bóng đêm, mà một cái tối có bề dày, cái tối làm da nó gai lên: cái phía-bên-kia.
Sen không biết quỳ hay đứng. Nó chỉ đứng đó, một đứa bé tầng năm, gầy, chân còn run vì cái dốc, tro bám đầy vai, trước cái chỗ cao nhất của cả chín tầng trời — và nó thấy mình bé tí, y như cái gã trẻ có em Bống từng thấy mình bé tí trong ổ, y như một người con gái từng thấy mình bé tí ở một hành lang, một đời rất xa.
Ngươi tới. Trạm nói, và cái quầng ông gợn lên — không phải mừng, mà một cái gì mỏi mệt được nhẹ đi. Ta đợi một kẻ như ngươi lâu rồi. Lâu tới mức có những lúc ta quên mất ta đang đợi.
Sen mở miệng, và cái đầu tiên nó nói không phải một lời chào oai vệ. Nó hỏi, giọng đứa trẻ: “Ông có phải cái ông trong chuyện không? Cái ông trời ngồi một mình bốn nghìn năm, được một ông già tóc bạc chìa tay cho?”
Cái quầng-Trạm sững lại. Ngươi biết chuyện ấy?
“Cháu lớn lên với nó.” Sen nói. “Bà cháu kể, cháu kể lại cho lũ nhỏ. Cái ông tóc bạc tên Tần Mạc. Ổng quét sân, cõng bạn, nêm cháo mặn. Ổng trèo lên đây tìm một người con gái, rồi ổng chìa tay cho một ông trời cô độc, cho ông trời ấy còn nhớ mình là ai.” Nó nhìn quanh cái đỉnh trống. “Cháu tưởng chuyện thôi. Hóa ra ông trời có thật. Vậy… cái bếp ổng dựng, có thật không ông? Ai giữ nó bây giờ?”
Và từ trong bóng đá bên rìa đỉnh, một giọng đáp — giọng một người con gái không già: “Có thật. Ta giữ.”
Sen quay lại. Một người con gái bước ra khỏi bóng đá — cái người nó mơ hồ cảm thấy đã đi sau lưng mình suốt đoạn trèo mà không dám quay lại nhìn. Nàng không già, không có một nếp nhăn, mà mắt nàng thì mang cái gì đó nặng như cả chín tầng trời cộng lại. “Cô là…” nó lắp bắp, ghép cái mặt trước mắt vào cái chuyện nó thuộc từ bé, “…cô là người con gái đứng ở hành lang. Người ổng đi chín tầng trời để tìm. Người ổng dựng bếp cho.” Nó nói tiếp, giọng vỡ ra vì kinh ngạc: “Cô có thật. Cô ở trong chuyện, mà cô có thật, cô đứng đây, cô đi sau lưng cháu suốt cả cái dốc…”
“Tô Vãn.” Nàng nói cái tên nàng, lần đầu, với đứa bé nàng đã lặng lẽ theo từ xa suốt bao đời mà chưa từng cho phép mình lại gần. “Tên ta là Tô Vãn. Cái chuyện ngươi kể cho lũ nhỏ mỗi tối — ta là cái người con gái trong đó. Và ta đợi ngươi, Sen, lâu hơn cả cái ngươi vừa trèo.” Nàng nhìn nó từ đầu tới chân, cái đứa gầy tro bám đầy vai, và có cái gì trong mắt nàng nó không đọc được — cái nhìn của một kẻ nhìn thấy, trong một đứa bé lạ, cái dáng của một người mình chôn đã lâu. “Ngươi trèo giống ổng lắm. Ngươi không biết đâu. Nhưng ta đi sau lưng ngươi cả cái dốc, và ta cứ ngỡ ta đang nhìn ổng trèo lại, một lần nữa.”
Trạm gọi Sen lại bên ổ. Ngươi trèo được tới đây, tự trèo, không nuốt ai — thế là ngươi qua cái cửa khó nhất rồi. Còn cái này. Ông chỉ cái ổ quay. Ngồi xuống. Đặt tay lên. Cảm nó.
Sen ngồi xuống chỗ cái đóa sen trắng từng ngồi rèn, chỗ Trạm chỉ, và nó đặt tay lên cái vòng-khóa. Nó rùng mình — cái lạnh của cái phía-bên-kia dội vào nó, gần hơn bao giờ, và cái giọng dưới dốc lại tới, giờ ngay sát: Đứa bé. Ngươi ngồi vào cái ghế đó là ngươi ngồi cả một vĩnh hằng. Ngươi biết không? Ngươi vừa trèo vào một cái nhà tù ngươi tự chọn.
Cái giọng ép mạnh hơn, dồn vào nó cả cái lạnh bốn tỉ năm, cho nó thấy — trong một chớp — cái vĩnh hằng nó vừa chọn: ngồi đây, một mình, con nước này qua con nước khác, tiễn đi mọi kẻ nó thương ở tầng năm, giữ mãi một cái cửa không bao giờ đóng hẳn. Một đứa bé thường sẽ rút tay. Cái lạnh ấy đủ để bẻ gãy phần lớn hồn.
“Cháu biết.” Sen nói, không rút tay, dù cả người run. Nó quay sang Tô Vãn, sang cái quầng-Trạm đang mờ. “Cháu ngồi cho ai, cháu biết. Cháu ngồi cho lũ nhỏ ở tầng năm nghe cháu kể chuyện mỗi tối. Cháu ngồi cho một con Bống nào đó cháu chưa gặp. Cháu ngồi cho cái bếp dưới kia khỏi nguội, cho cái ông trong chuyện khỏi trèo chín tầng trời uổng công.” Nó nghiến răng, giữ tay trên vòng-khóa. “Cái lạnh của ngươi to thật. Nhưng cháu không ngồi đây một mình — cháu ngồi cuối một hàng dài. Ngươi dọa được một kẻ một mình. Cháu không một mình.” Và cái giọng lạnh, lần thứ hai đêm ấy, im bặt trước một đứa bé biết chính xác mình ngồi cho ai.
Trạm nhìn cái đó, và cái quầng ông dịu xuống thành một thứ gần như bình yên. Được rồi. Ông nói. Ngươi giữ được. Ta trao ngươi cái ổ.
Nhưng trước khi trao, Trạm gọi cả Sen lẫn Tô Vãn lại gần, và ông nói cái ông giữ bốn nghìn năm, cái ông chưa từng nói với ai, cái ông sợ mình quên mất trước khi kịp trao.
Ta cho hai đứa một điều, trước khi ta thành cái vỏ hẳn. Bốn tỉ năm ta canh cái cửa này, ta tưởng ta canh để giữ cái phía-bên-kia ở ngoài — giữ nó khỏi tràn vào nuốt cõi. Ai cũng tưởng thế. Cả nó cũng để ta tưởng thế. Cái quầng-Trạm gợn, cố gom một trí nhớ đang tãi ra. Nhưng có một lần, một lần duy nhất, rất lâu về trước, nó nói với ta một câu ta không hiểu, và ta chôn nó đi vì ta không hiểu. Nó nói: “Ta không thèm cõi các ngươi. Ta chỉ cần cái cửa này đóng — đóng từ phía bên ta.”
Tô Vãn thấy sống lưng lạnh đi. “Đóng từ phía bên nó? Nghĩa là…”
Nghĩa là nó không muốn vào. Trạm nói, giọng ông trời nhỏ lại tới mức gần tắt. Nó muốn ra. Bốn tỉ năm nay nó chồm vào cái cửa này không phải để nuốt cõi các ngươi — mà để thoát khỏi cái phía bên nó. Cái cửa ta canh, cái chìa Tô Vãn giữ, cái ổ Sen vừa nhận — nó không chặn một con quái đói muốn vào. Nó chặn một kẻ đang chạy trốn, không cho kẻ ấy lùa vào cõi ta cái thứ đang đuổi sau lưng nó. Và cái thứ đuổi sau lưng nó là cái gì, thì cả nó cũng sợ tới mức thà đợi bốn tỉ năm còn hơn quay lại nhìn.
Ông tắt dần. Ta không biết cái thứ ấy là gì. Ta chỉ biết: cái cửa này không phải cửa cuối. Sau cái phía-bên-kia, còn một phía nữa. Giữ cho kỹ, hai đứa. Không phải giữ cái cửa. Giữ cái mà cả cái phía-bên-kia cũng đang chạy trốn, đừng cho nó vào.
Nói xong cái điều ông giữ bốn nghìn năm, Trạm như trút được một sức nặng cuối. Giờ thì ta đi được. Ông nói. Đặt tay ngươi vào giữa ổ, Sen. Chỗ ta vẫn đặt. Ta rút ra, ngươi thế vào — đừng để cái vòng quay hụt một nhịp, dù chỉ một nhịp.
Sen luồn tay vào giữa ổ, cạnh cái quầng đang tan của Trạm. Nó cảm cái vòng quay ghì lên tay mình, nặng khủng khiếp, cả cái trọng lượng bốn nghìn năm một ông trời đã đỡ; nó suýt buột tay. Tô Vãn, không nói, đặt tay nàng lên tay nó — nàng là chìa gốc, nàng san bớt cho nó cái trọng lượng ấy vừa đủ để nó quen — và nó ghì lại được. Cái quầng-Trạm rút dần khỏi ổ, nhẹ đi, nhẹ đi, như một người già cuối cùng cũng được đặt xuống cái gánh mình vác từ thuở chưa ai nhớ. Trước khi tan hẳn, ông nói câu cuối, không phải với ổ, mà với Sen: Ngươi ngồi đây rồi sẽ có lúc quên mình ngồi cho ai. Cái tro sẽ tới với ngươi như nó tới với ta. Khi ấy — bảo con nhỏ này kể ngươi nghe cái chuyện. Nghe lại cái chuyện, thì ngươi nhớ lại mình là ai. Ta không có ai kể cho ta. Ngươi có. Ngươi may hơn ta.
Và Trạm — ông trời cô độc bốn nghìn năm, kẻ được một ông già chìa tay — tan vào cái không, êm, như đóa sen trắng đã tan, như Tần Mạc đã tan. Cái quầng ông tãi ra thành ánh tro, hòa vào cái ánh tro không sáng không tối phủ khắp đỉnh, rồi thôi. Trên cái ghế giữ đỉnh, giờ là một đứa bé tầng năm, tay trong ổ, mắt còn ướt, giữ cho cái vòng quay không hụt một nhịp nào.
Sen ngồi lại một mình bên ổ — không, không một mình. Tô Vãn ngồi xuống cạnh nó, chỗ nàng vẫn ngồi.
“Cô.” Sen nói, mắt còn dán vào chỗ Trạm vừa tan. “Cái ông trời nói… sau cái phía-bên-kia còn một phía nữa. Vậy mình giữ cửa này, rồi còn cái sau nữa à? Bao giờ mới xong?”
Tô Vãn nhìn cái ổ quay, nhìn đứa bé vừa nhận cả một vĩnh hằng mà vẫn hỏi những câu của một đứa trẻ, và nàng đáp cái nàng học được qua một trăm ba mươi đời giữ ổ và tiễn người: “Không bao giờ xong. Ta thôi mong nó xong lâu rồi.” Nàng nói, không buồn — chỉ thật. “Hồi mới thành cái chìa, ta cứ đợi một trận thắng cuối, một ngày cái phía-bên-kia bị đánh bại, ta được thả. Ngày ấy không tới, sẽ không tới. Giờ ngươi vừa nghe: sau nó còn một phía nữa. Đánh bại một cái thì lộ ra cái sau. Không có trận cuối, Sen ạ.”
Nó ngước lên, cái đứa bé vừa biết mình vừa chọn một việc không có hồi kết. “Vậy… mình giữ để làm gì, nếu không bao giờ xong?”
“Để cái bếp dưới kia đỏ thêm một con nước.” Nàng nói. “Để một con Bống nào đó được yên thêm một ca. Để ngươi còn kể được chuyện cho lũ nhỏ, và lũ nhỏ lớn lên còn có đứa trèo lên thay ngươi. Xong hay không xong không phải việc của mình. Việc của mình là không buông — và không buông một mình.” Nàng đặt tay lên vai nó, cái vai gầy tro bám. “Ổng dạy ta cái đó, ở dưới một cái bếp. Giờ ta trao lại ngươi, trên một cái đỉnh. Ngươi giữ đỉnh. Ta giữ chìa, giữ bếp, giữ chuyện. Dưới kia có cả một dòng người giữ cái vì-sao, kể nó cho nhau đời này qua đời khác. Không ai giữ một mình nữa. Kể cả cái phía-sau-nữa kia, một ngày, có tràn tới — mình đối nó bằng đúng cái ổng để lại: một hàng người, tay trong tay, không ai buông ai.”
Sen im một lúc, rồi khẽ gật, cái gật của một kẻ vừa đặt xuống nỗi mong một trận cuối và nhặt lên một cái gì bền hơn: một lý do để giữ, mỗi ngày, mà không cần một ngày kết.
Sen gật, và nó làm cái đầu tiên một kẻ giữ đỉnh nên làm — không phải rèn một cái chìa, không phải học một điều luật. Nó xin Tô Vãn kể cho nó nghe, lại từ đầu, cái chuyện ông già quét sân. “Cháu thuộc rồi.” Nó nói. “Nhưng cháu muốn nghe cô kể — cô có trong đó. Cháu muốn nghe cái đoạn cô đứng ở hành lang, từ chính miệng cô.” Nó ngồi đó, tay giữ ổ, mặt ngước lên như một đứa trẻ đòi chuyện trước khi ngủ, giữa cái đỉnh trời lạnh nhất chín tầng. Và Tô Vãn hiểu vì sao nó xin: không phải để giải trí. Nó vừa nghe Trạm dặn — khi cái tro tới, khi nó bắt đầu quên mình ngồi cho ai, nó phải có một cái chuyện để nghe lại mà nhớ mình là ai. Nó đang cất sẵn cái chuyện ấy, ngay đêm đầu, phòng cho một ngày rất xa.
Và Tô Vãn kể. Trên nóc trời, bên một cái ổ quay, cho một đứa bé vừa thành kẻ giữ đỉnh, nàng kể lại từ đầu chuyện một thằng nhặt chim non — cái chuyện giờ đã đi khắp chín tầng, tự khâu cả một cõi, và vừa leo lên tới tận đây, ngồi xuống thành người thay ca. Dưới kia, các tầng trời sống tiếp cái đời của chúng, không hay trên nóc trời vừa có một ông trời tắt và một đứa bé thắp. Xa hơn cái ổ, sau cái phía-bên-kia, một cái phía chưa ai thấy vẫn nằm đó trong bóng tối dày của nó, chưa tới lượt. Nhưng đêm nay, trên đỉnh, chỉ có một người con gái không già kể chuyện cho một đứa bé, một cái bếp dưới kia còn đỏ, và một hàng người dài từ nóc trời xuống tận đáy vực, tay trong tay, không ai buông ai.