Chương 122: Tên người
Chợ ngoài thành mở trong sương xám. Người bán hàng không dám nhóm bếp lớn vì lệnh giới nghiêm, nên mùi bánh hấp chỉ âm ỉ dưới nắp tre, lẫn với mùi giấy hồ mới dán trên bảng truy nã. Tần Mạc đội nón rách, đứng giữa dòng người tị nạn, nghe một đứa trẻ đánh vần từng chữ dưới tranh của mình: Nghịch Chủng, ma tu, ôm vật cấm tế, nhìn trộm luân hồi. Tranh vẽ mặt hắn xanh xám, mắt đỏ, tay ôm một tấm áo như ôm chiến lợi phẩm. Người vẽ chưa từng thấy hắn. Hoặc đã thấy mà cố vẽ cho dân dễ sợ.
Bên dưới tranh có một mâm bánh nếp méo. Ông bán bánh họ Lỗ vừa canh lửa vừa liếc đám đệ tử Hình Đường đi tuần. Vợ ông bệnh ở lán sau chợ; nếu chợ bị cấm thêm hai ngày, thuốc của bà sẽ đứt. Ông không quan tâm Tần Mạc thật sự là ma hay người. Ông chỉ quan tâm tờ cáo thị mới khiến khách đứng xem nhiều hơn mua, và người đứng xem thì không trả tiền cho than.
Tần Mạc mua ba cái bánh. Khi thò tay lấy bạc, đầu ngón hắn chạm vào tấm vải ghi tên trong áo. Bạc rơi xuống mặt sạp kêu một tiếng nhỏ. Ông Lỗ nhìn vết luật trắng ở cổ tay hắn, mặt cứng lại. Tay ông đã chạm tới con dao cắt bánh, lưỡi dao cùn và dính bột. Một con dao như vậy không giết nổi Tần Mạc, nhưng vẫn có thể làm một người cha bệnh vợ cảm thấy mình chưa đứng yên chờ chết.
“Bánh nóng,” ông nói, giọng khô.
“Ta biết.” Tần Mạc đẩy thêm hai đồng. “Đừng nhìn cổ tay ta.”
Ông Lỗ cười nhạt. “Không nhìn thì nó biến mất à?”
Tần Mạc không đáp. Hắn cầm bánh lùi vào mái hiên cũ. Gần đó, A Lạc ôm A Mộc đứng sau lưng Trần thị. Cô bé gầy hơn hồi sân Giám, má vẫn còn chút sắc bệnh. Trần thị kéo con tránh bảng truy nã như tránh một vũng máu. Nhưng A Lạc đã thấy. Cô nhìn tranh, rồi nhìn đám đông, cuối cùng vùi mặt vào tóc búp bê. Sợi chỉ đỏ trên cổ A Mộc đã được khâu lại vụng về.
Tần Mạc không tới gần. Một câu cảm ơn hay xin lỗi lúc này đều là ích kỷ. Hắn chỉ đứng dưới mái hiên, nghe Trần thị mặc cả một gói thuốc hạ sốt. Người bán thuốc bảo thẻ công đức của nàng bị tạm giữ vì từng liên quan vụ Giám. Trần thị nắm tay A Lạc rất chặt. Nàng không nói Tần Mạc hại mình, cũng không nói hắn cứu mình. Nàng chỉ hỏi có thể trả bằng công may vá không.
Người bán thuốc lắc đầu.
Tần Mạc muốn bước ra. Chu Bình không ở đây để kéo tay hắn. Tề lão đạo cũng không ở đây để nói một câu xấu nhưng đúng. Hắn có thể đặt bạc xuống, giải quyết chuyện trước mắt. Nhưng nếu để người Thái Huyền thấy Trần thị nhận bạc từ hắn, thẻ thuốc của A Lạc sẽ mất hẳn. Cứu người không chỉ là ném tiền hay giết kẻ chặn đường. Có khi cứu người là đứng im đến phát đau.
Ông Lỗ bỗng gọi: “Bà kia, lấy bánh cũ không? Không bán được, cho trẻ con ăn đỡ đói.”
Trần thị ngẩn ra. Ông Lỗ gói hai cái bánh méo bằng giấy thừa, ném qua như ném hàng hỏng. “Đừng cảm ơn. Cảm ơn thì ta xui.”
A Lạc nhận bánh bằng hai tay. Cô bé nhìn quanh, mắt dừng rất nhanh ở chỗ Tần Mạc đứng, rồi lập tức cúi xuống. Tần Mạc biết cô nhận ra. Cô không chạy tới. Không gọi. Không tố cáo. Một đứa trẻ biết im như vậy, phần lớn là do người lớn đã dạy nó sợ quá sớm.
Hắn mở tấm vải ghi tên dưới mái hiên. Tô Vãn ở dòng đầu, chữ đã được viết nhiều lần nên đậm hơn mọi tên khác. Chu Bình đứng dưới. A Khê, A Lạc, Trần thị, Lạn, Sênh, Bùi Thập, Tước Nhi. Hắn định viết tên mình vào cuối, nhưng bút dừng lại. Nếu viết Tần Mạc, chữ ấy là người nào? Đệ tử ngoại môn từng ăn bánh nếp với Chu Bình? Kẻ ôm thanh y chạy khỏi Trấn Hồn Đài? Người nuốt Kỷ Trầm? Người nuốt oán đạo? Hay cái mặt quỷ trên bảng truy nã?
Một giọt mưa rơi xuống chỗ trống, làm mực cũ lan ra. Tần Mạc cuộn vải lại trước khi tên nào bị nhòe. Hắn chợt nhớ Tô Vãn từng sửa tên một tạp dịch trong sổ phát thuốc. Chấp sự viết sai một nét, nàng bắt viết lại. Khi ấy Tần Mạc hỏi chỉ sai một nét có gì khác. Nàng đáp: người ta đã không có gì nhiều, tên cũng bị viết sai thì còn gì thuộc về họ. Hắn lúc đó thấy nàng quá nghiêm. Bây giờ câu ấy rơi vào chợ ngoài thành, nặng hơn tiếng chuông truy nã.
Hình Đường đi qua bảng cáo thị. Người dẫn đội là Tống Nghiêm. Hắn mặc áo mưa trắng, cầm sổ ghi hiện trường. Tống không nhìn đám đông như nhìn dân ngu; hắn nhìn từng dấu chân, từng bàn tay giấu dưới tay áo. Khi thấy tranh truy nã bị mưa làm nhòe khóe mắt, hắn dừng lại, bảo đệ tử dán lại tờ mới. Tờ mới vẽ thanh y rõ hơn, bên dưới thêm dòng: kẻ này dùng tên nữ tế phẩm để luyện ma, ai che giấu đồng tội.
Tần Mạc siết nón. Oán đạo trong đầu gào lên. Không phải vì hắn bị gọi là ma. Vì Tô Vãn lại bị gọi thành nữ tế phẩm, thành vật chứng, thành câu khiến dân dễ ném đá. Sen đen mở ra một đường rất đơn giản: giết đội Hình Đường, xé cáo thị, kéo Tống Nghiêm tới hỏi ai viết dòng đó. Rất nhanh. Rất thỏa.
A Lạc ở phía bên kia chợ đang cầm bánh nóng. Nếu hắn ra tay, cô bé sẽ thấy. Người bán bánh họ Lỗ sẽ mất sạp. Trần thị sẽ mất thuốc. Mấy người tị nạn đang chen dưới mái hiên sẽ bị ghi đồng lõa. Sự thật không thể được ném vào chợ như một quả lửa rồi gọi là công đạo.
Tần Mạc quay lưng trước. Việc quay lưng làm hắn thấy hèn. Hắn ghét cảm giác đó. Nhưng lúc đi ngang sạp bánh, hắn đặt lại một cái bánh chưa ăn. Ông Lỗ nhìn hắn, thấp giọng: “Ma tu chê bánh ta?”
“Bánh tốt,” Tần Mạc nói. “Ta trả nợ chậm.”
Ông Lỗ không hiểu. Có thể tưởng hắn điên. Nhưng ông vẫn nhét cái bánh ấy vào rổ bánh cũ dành cho trẻ con. Tần Mạc nhìn động tác đó và viết thêm một dòng trong đầu: Lỗ thúc, bánh méo, thuốc cho vợ. Hắn không biết có nên ghi tên ông vào tấm vải không; ghi nhiều quá có khi làm tên thành gánh nặng giả tạo. Nhưng không ghi thì sợ quên.
Ở cuối chợ, một người kể chuyện thuê đang đọc cáo thị cho đám đông. Giọng ông ta rất hay, biết nhấn ở chữ ma, biết hạ thấp ở chữ thanh y để người nghe rùng mình. Ông đọc xong nhận ba đồng từ đệ tử áo trắng, rồi quay lại bán chuyện cười cho trẻ con. Tần Mạc bỗng hiểu công lý khi thành lời rao sẽ có người sống bằng nó. Không phải tất cả đều ác. Có người chỉ đang kiếm cơm bằng giọng nói của mình, và giọng đó có thể giết người xa lạ.
Hắn rời chợ bằng lối sau. Trên tường đất có một đứa trẻ vẽ lại tranh truy nã bằng than. Nó vẽ Tần Mạc có hai sừng, vẽ thanh y thành cái túi đựng xương. A Lạc đứng cạnh nhìn, không sửa. Khi Tần Mạc đi qua, cô bé bỗng nói rất nhỏ, không nhìn hắn: “A Mộc bảo mắt trong tranh sai.”
Trần thị lập tức bịt miệng con, mặt trắng bệch. Tần Mạc không dừng. Dừng lại sẽ hại họ. Hắn chỉ thả một đồng bạc vào rãnh nước gần chân A Mộc, để nước đẩy nó tới chỗ cô bé có thể nhặt mà không ai thấy. A Lạc không nhặt ngay. Cô chờ hắn đi xa mới cúi xuống, động tác nhanh như bắt một con côn trùng.
Trên đường về căn nhà bỏ hoang, Tần Mạc mở tấm vải ra lần nữa. Chỗ trống dành cho tên mình vẫn trống. Hắn viết dưới đó một câu thay tên: hôm nay không xé cáo thị vì A Lạc ở chợ. Câu ấy không oai. Không sạch. Nó còn hơi giống tự bào chữa. Nhưng nó thật hơn việc viết rằng hắn vì đại nghĩa mà nhẫn nhịn.
Khi hắn về tới nhà, Chu Bình đang ngủ, tay đặt trên ngực như sợ hơi thở rơi mất. Tần Mạc đặt hai cái bánh nếp cạnh bếp, một cái cho Chu Bình, một cái cho Tề lão đạo. Cái thứ ba hắn đã trả lại chợ. Hắn ngồi xuống, nhìn dòng chữ chưa có tên mình, rồi cuối cùng viết hai chữ Tần Mạc ở mép vải, nhỏ hơn mọi tên khác. Không phải khiêm nhường. Là vì hắn chưa biết chữ ấy còn giữ được bao nhiêu.
Trước khi rời chợ, Tần Mạc còn thấy người vẽ tranh truy nã. Đó không phải họa sư cao tay, chỉ là một người đàn ông cụt hai ngón, ngồi dưới mái vải, bên cạnh bát hồ và một xấp giấy rẻ. Hình Đường đưa mô tả, hắn vẽ theo. Mắt đỏ thêm một nét, răng nhọn thêm một chút, thanh y trong tay vẽ dài hơn người thật. Mỗi tờ được hai đồng. Người đó vẽ rất nhanh, nhanh như khâu áo rách.
Một đứa trẻ hỏi: “Sao ma tu lại ôm áo?”
Người vẽ nhún vai. “Quan bảo thế.”
“Áo của ai?”
“Của người bị nó hại.” Người vẽ nói, rồi dừng một nhịp. Có lẽ hắn cũng thấy câu ấy quá trơn. Nhưng bút đã chấm mực, giấy đã tính tiền, đệ tử áo trắng đang đứng chờ. Hắn vẽ tiếp. Tần Mạc đứng sau cột gỗ, thấy nỗi giận của mình không biết phải đặt vào ai. Người vẽ tranh đang bôi bẩn Tô Vãn. Cũng đang kiếm thuốc cho bàn tay cụt mủ. Nếu giết hắn, thế gian sạch hơn ở đâu?
A Lạc quay lại quầy thuốc lần nữa. Lần này cô bé tự đặt A Mộc lên mặt bàn, đẩy con búp bê tới trước như để búp bê giúp xin. Người bán thuốc nhìn đứa trẻ, rồi nhìn đệ tử tuần tra, cuối cùng bớt cho Trần thị một gói rễ cũ đã quá hạn. “Sắc đặc hơn,” ông nói. “Đừng bảo ta bán.” Trần thị cúi đầu liên tục. A Lạc không cúi. Cô chỉ ôm A Mộc lại, khẽ nói cảm ơn bằng giọng nhỏ đến mức gần như giận.
Tần Mạc ghi cảnh ấy vào đầu mà không bước ra. Cái khó không phải thiếu bạc. Cái khó là hắn có bạc, có lực, có thể làm nhiều chuyện, nhưng sự xuất hiện của hắn sẽ biến lòng tốt vụng về kia thành chứng cứ đồng phạm. Từ sau Trấn Hồn Đài, hắn quen nghĩ mình là người bị truy sát. Hôm nay ở chợ, hắn hiểu mình còn là một nguy hiểm di động với người lỡ thương mình.
Tống Nghiêm dừng trước sạp họa. Hắn nhìn tờ tranh mới vẽ, chỉ vào thanh y: “Không phải túi. Là áo. Vẽ tay áo rõ hơn.” Người vẽ vội sửa. Tống lại chỉ vào mắt: “Đừng vẽ sừng. Chiếu không ghi sừng.” Đệ tử đi cùng cười: “Vẽ dữ dân mới sợ.” Tống đáp: “Sổ án không dùng cho hù trẻ con.” Nhưng hắn vẫn để dòng nữ tế phẩm trên cáo thị. Sửa một cái sừng dễ hơn sửa một lời dối đã được cấp trên chọn.
Tần Mạc đi theo Tống một đoạn qua lối bán cá khô. Có mấy lần hắn chỉ cần đưa tay là bóp nát cổ người kia. Tống từng đọc tội hắn, từng vây Giám, từng để Chu Bình thành mồi. Nhưng Tống cũng là người sửa cái sừng sai và hỏi có ghi đệ tử bị dây siết không. Tần Mạc ghét sự phức tạp này. Hắn muốn một kẻ ác sạch để chém. Thái Huyền không cho hắn thứ dễ như vậy; nó cho hắn những người vừa giữ luật vừa bị luật dùng.
Ở cuối chợ có một bàn ghi tên người nhận cháo cứu tế. Người phát cháo hỏi từng người quê quán, tuổi, bệnh gì, rồi đóng dấu nhỏ. Người giàu có thẻ công đức được ghi mực đen đậm. Người không thẻ chỉ được đánh chấm. Một bà cụ hỏi chấm có được nhận cháo mai không. Người ghi sổ đáp có, nếu còn nồi phụ. Câu trả lời không tàn nhẫn, nhưng lạnh như nước để qua đêm. Tần Mạc nhìn cái chấm ấy và nghĩ tới tên mình trên bảng truy nã: ma tu có tranh lớn, người đói chỉ có chấm mực.
Khi viết tên mình ở mép vải, hắn chợt thêm bên cạnh: đừng để tên to che tên nhỏ. Dòng đó làm tấm vải chật hơn. Chu Bình sau này chắc sẽ chê chữ xấu. Nhưng Tần Mạc cần nó xấu. Chữ đẹp quá dễ thành lời thề. Chữ xấu giống một ghi chú viết vội trước khi quên.
Chu Bình ăn cái bánh nếp ấy vào tối cùng ngày, nhai rất lâu rồi bảo: “Ít nhất ma tu trong tranh không biết mua bánh.” Câu châm chọc ấy giữ Tần Mạc khỏi xé tờ cáo thị trong mơ.
Ngoài thành, bảng truy nã mới vừa khô hồ. Trong nhà, mùi bánh nếp nguội lan rất chậm. Tần Mạc đặt thanh y lên đầu gối, không gọi Tô Vãn. Hắn chỉ nói với tấm vải: “Nếu ngày nào ta chỉ nhớ được nàng mà quên hết những người này, ngăn ta lại.” Không ai trả lời. Nhưng A Khê trên vải không nhòe nữa, và chỗ tên Tần Mạc, dù nhỏ, vẫn còn mực.