Chương 103: Cái giá của kẻ giúp
Tần Mạc leo ngược lên các tầng, về phía những đốm mảnh còn trên bản đồ, và cậu không đi một mình — đạo quân dẫn đường lại xuất hiện ở các ngã ba, những hồn yếu ớt chỉ cho cậu lối vắng, cái máng nào đang nghiến, sứ nào tuần giờ nào. Cậu tưởng mọi thứ như cũ.
Rồi cậu tới cái xóm thứ ba trên đường lên, và cậu biết ngay có gì đã đổi.
Cái xóm im. Không phải cái im vỏ-rỗng của xóm bị đóa sen trắng hút cạn — cậu đã biết cái im ấy. Cái này khác: một cái im của sợ. Những hồn còn đó, còn cảm, còn thức, nhưng chúng nép trong các hốc, mắt dõi ra cửa, và khi thấy Tần Mạc, chúng không mừng như các xóm khác. Chúng lùi lại.
Một đứa bé, đang chơi ngoài cửa hốc, thấy cậu thì reo lên — “đóa sen dừng—” — rồi bị một bàn tay mẹ nó bịt miệng kéo giật vào trong, nhanh và sợ, như thể chỉ gọi đúng tên cậu cũng là một tội. Cái tiếng reo bị bịt nửa chừng ấy vang trong cái xóm im như một vết cắt. Ở các xóm khác, tên cậu là một cái ấm; ở đây, nó vừa thành một cái nguy. Chỉ ba con nước, cái đóa sen trắng đã đổi được cả cái nghĩa của một cái tên trong một cái xóm. Tần Mạc dừng phắt. Cái phản xạ bịt miệng đứa trẻ ấy nói với cậu nhiều hơn mọi lời: cái xóm này không chỉ dè cậu. Nó sợ bị thấy là biết cậu.
Cậu đứng yên ở rìa xóm, không tiến, để cái xóm thấy cậu không ép. “Tôi không vào.” Cậu nói to, đủ cho các hốc nghe. “Tôi đứng đây. Ai nói chuyện được với tôi thì ra. Không ai phải ra cả.”
“Đừng lại gần.” Một hồn già gọi ra, giọng run. “Ngài… ngài là đóa sen dừng lại phải không. Ngài đi đi. Xin ngài. Ngài đi thì bọn tôi còn sống.”
Tần Mạc khựng. Suốt bao con nước, các xóm đón cậu như đón một cái ấm hiếm hoi. Đây là xóm đầu tiên xua cậu. “Có chuyện gì?” Cậu hỏi, dừng lại đúng chỗ, không tiến thêm.
Hồn già bước ra, run rẩy, và kể — vừa kể vừa liếc ra cửa như sợ cái gì nghe được: “Ba con nước trước, một đóa sen khác tới. Áo trắng. Lạnh. Nó không hỏi mảnh. Nó hỏi một câu: ‘xóm này có chỉ đường cho đóa sen dừng lại không?’ Bọn tôi… bọn tôi có. Một đứa trẻ nhà tôi từng dẫn ngài qua khúc sứ tuần, hôm ngài lên. Bọn tôi thật thà, bọn tôi nói có.” Ông ta nghẹn. “Cái đóa sen trắng ấy gật. Rồi nó hút cạn ba hồn trong xóm — ba hồn, không hơn, không kém. Ba đứa từng giúp ngài. Rồi nó nói, trước khi đi: ‘Ta không giết cả xóm. Ta chỉ lấy đúng những kẻ đã giúp nó. Để các ngươi hiểu: giúp đóa sen dừng lại thì mất người. Càng giúp nhiều, mất càng nhiều. Kể lại cho các xóm khác.’”
Cậu đứng chết trân một khắc. Suốt cả cuộc đua, cậu đã sợ đủ thứ về cái đóa sen trắng: nó nhanh hơn, nó thạo gỡ mảnh hơn, nó không vướng bận ai. Cậu chưa từng nghĩ nó sẽ đánh vào chỗ này — không đánh cậu, không cướp mảnh, mà đầu độc cái mạng lưới nhỏ bé đã đỡ cậu suốt bao con nước. Cái đóa sen trắng không cần thắng cậu ở tốc độ nữa. Nó chỉ cần làm cho cả cõi thôi dám đứng về phía cậu.
Trong ngực Tần Mạc, Tô Vãn hít vào một hơi lạnh. Nó làm cái ấy. Nàng nói. Nó biến cái mạnh nhất của anh thành cái yếu nhất. Cả đạo quân dẫn đường của anh — cái nó không có — nó không phá bằng cách giết anh. Nó phá bằng cách làm cái việc giúp anh thành một án tử. Ai giúp anh, nó lấy. Nên rồi sẽ không ai dám giúp. Nó vừa cắt cái nguồn sức của anh, mà không chạm tới anh.
Nó chỉ lấy đúng ba. Nàng nói tiếp, giọng nhỏ lại. Không hút cả xóm. Chỉ ba đứa dính tới anh. Anh hiểu không — nếu nó hút cả xóm, người ta sẽ ghét nó. Chừa cả xóm, lấy đúng ba đứa giúp anh, thì người ta không ghét nó. Người ta ghét cái việc giúp anh.
Tần Mạc nghe, và cậu thấy lạnh hơn cả khi đứng trước nó ở miệng vực. Một kẻ mạnh thì cậu chống bằng mạnh. Nhưng một kẻ khéo tới mức bẻ cong được cả lòng biết ơn thành nỗi sợ, mà không cần chạm tới cậu — cái ấy cậu chưa biết chống bằng gì.
“Nó có nói nó là ai không?” Cậu hỏi hồn già. “Tên. Nó từ đâu tới.”
Hồn già lắc đầu. “Nó không xưng. Nhưng có một cái lạ.” Ông ngập ngừng. “Lúc nó hút thằng Cò nhà tôi — thằng bé từng dẫn ngài qua khúc máng đôi — thằng bé, trước khi tắt, nhìn cái đóa sen trắng và nói một câu. Nó bảo: ‘Ngài cũng buồn như đóa sen dừng lại. Sao ngài không khóc được?’” Giọng hồn già vỡ. “Và cái đóa sen trắng khựng lại. Một khắc thôi. Như thể thằng bé sắp chết chạm đúng vào một cái nó chôn rất sâu. Rồi nó hút nốt thằng Cò, và đi. Nhưng cái khựng ấy tôi thấy. Cái kẻ ấy buồn, ngài ạ. Buồn tới mức không còn khóc được. Một đứa trẻ sắp chết nhìn ra, mà nó thì giấu dưới cả một lớp băng.”
Tần Mạc nhắm mắt một khắc. Một đứa trẻ sắp tắt còn hỏi được cái ấy — “sao ngài không khóc được” — thì cái đóa sen trắng không phải một con quái. Nó là một cái gì đã từng khóc được, và thôi. Cái ấy làm cậu vừa thương nó hơn, vừa sợ nó hơn.
Tần Mạc đứng giữa cái xóm sợ hãi, ba cái tên mới trong lòng — Cò, Đũa, ông Tư câm — cộng vào cái danh sách những kẻ trả giá vì dính tới cậu. Cậu không nói gì một lúc lâu. Cậu chỉ để cái nặng ấy ngồi trên vai mình, không gạt nó đi bằng một lời tự an ủi nào.
“Nó đúng.” Hồn già nói, cay đắng. “Bọn tôi giúp ngài, bọn tôi mất ba đứa. Cái đóa sen trắng nói đúng. Nên ngài đi đi. Bọn tôi không dám giúp ngài nữa. Không phải bọn tôi hết thương ngài. Là bọn tôi hết dám.”
Tần Mạc quỳ xuống, ngang tầm hồn già, và cậu không vội đáp. Cậu để cái nặng của lời ông ta lắng xuống — vì nó thật, và cậu không có quyền phủ nhận một cái thật bằng một lời an ủi rẻ.
“Ông nói đúng.” Cậu nói cuối cùng, khẽ. “Giúp tôi, giờ, có giá. Cái đóa sen trắng vừa gắn cái giá ấy vào. Tôi không cãi. Tôi không đứng đây bảo ông ‘cứ giúp đi, không sao đâu’ — vì có sao. Ba đứa nhà ông là bằng chứng.”
Cậu ngồi xuống trên một tảng đá ở rìa xóm, cố ý — để cái xóm thấy cậu không phải một cái bóng lạnh lướt qua, mà một kẻ ngồi được, mệt được, như họ. “Ông kể tôi nghe ba đứa ấy.” Cậu nói. “Không phải để tôi thấy tội. Để tôi nhớ. Nếu ba đứa chết vì giúp tôi, thì ít nhất tôi phải biết tôi nợ ba cái tên nào.”
Hồn già ngập ngừng, rồi ngồi xuống đối diện cậu, cách một quãng. “Thằng cả nhà tôi.” Ông nói. “Nó tên Cò. Nó dẫn ngài qua khúc máng đôi hôm ngài mới lên khỏi vực — ngài chắc không nhớ, ngài lúc ấy đang mệt lử. Con bé hàng xóm, tên Đũa, nó canh sứ giùm ngài ở ngã ba. Và ông Tư câm, ông ấy không nói được, ông ấy chỉ vẽ lối xuống đất cho ngài.” Giọng ông run. “Ba đứa ấy. Cái đóa sen trắng gọi đúng ba đứa ấy ra, hút cạn trước mặt cả xóm, rồi bỏ đi. Nó biết tên chúng. Nó biết đứa nào giúp ngài việc gì. Nó theo dõi ngài kỹ tới mức ấy.”
Tần Mạc khắc ba cái tên vào lòng — Cò, Đũa, ông Tư câm — như cậu vẫn khắc mọi cái tên cậu không cứu được. “Cảm ơn ông cho tôi ba cái tên.” Cậu nói. “Giờ nghe tôi. Tôi tới đây không phải để xin ông giúp tiếp. Tôi tới để nói: từ giờ đừng chỉ đường cho tôi nữa. Thật đấy. Tôi rút cái nguy ấy khỏi xóm ông. Tôi thà mò đường một mình như chín tầng đầu, còn hơn để thêm một đứa trẻ nào bị hút cạn vì trỏ tay chỉ tôi một lối vắng. Ba cái tên đã đủ. Tôi không muốn khắc thêm cái tên thứ tư từ xóm này.”
Hồn già ngẩn ra — ông ta chờ một lời thuyết phục, một lời dỗ, không chờ cái này. “Ngài… ngài không giận bọn tôi đuổi ngài à?”
“Giận sao được.” Tần Mạc nói. “Ông bảo vệ người của ông. Đó đúng là cái tôi làm cả hành trình này — bảo vệ người của tôi. Tôi không giận ông vì làm đúng cái tôi làm.” Cậu đứng dậy. “Cái đóa sen trắng muốn tôi giận các ông. Nó muốn tôi thành một kẻ đòi các ông phải liều mạng vì tôi, để rồi các ông ghét tôi, và tôi cô độc như nó. Tôi không cho nó cái đó. Tôi tự đi. Các ông sống.”
Anh làm đúng. Tô Vãn nói khẽ trong ngực, khi cậu bắt đầu quay đi. Chỉ ba chữ, rồi nàng im — không giảng, không phân tích, chỉ để cái đúng ấy đứng một mình.
Nhưng cậu chưa kịp đi xa.
Vì khi cậu quay lưng, cái xóm sau lưng cậu động. Không phải một hồn — nhiều hồn. Chúng bước ra khỏi các hốc, nơi nãy giờ nép sợ.
Cái đứa bé lúc nãy bị mẹ bịt miệng — nó vùng ra khỏi tay mẹ, chạy mấy bước theo cái lưng cậu, và lần này mẹ nó không kịp giữ. Nó dừng lại giữa lối, và nó gọi to, cái tên nó bị cấm gọi: “Đóa sen dừng lại!” Lần này không ai bịt miệng nó. Người mẹ đứng ở cửa hốc, tay còn giơ nửa chừng cái động tác kéo con lại, rồi buông thõng — như thể chị ta vừa quyết một cái gì. Một ông hồn cụt tay bước ra, tựa vào vách. Một bà kéo theo hai đứa nhỏ. Từng hồn một, cái xóm nãy giờ trốn trong bóng tối bước ra dưới cái ánh xám, đứng thành một đám lặng, nhìn cái kẻ đang bỏ đi để chúng được sống. Ở một cõi mà bước ra khỏi chỗ nấp là liều mình, cả một xóm bước ra cùng lúc — đó là cái chúng nói, bằng thân mình, cái miệng chúng chưa dám nói.
Cậu quay đi, và cậu đã bước được mấy bước thì hồn già gọi với theo — giọng run, mà lần này không phải run vì sợ:
“Khoan đã, đóa sen dừng lại.”
Tần Mạc quay lại. Hồn già đứng đó, và sau lưng ông, mấy hồn khác đã bước ra khỏi các hốc, nhìn cậu. “Ngài vừa làm một cái.” Ông già nói chậm. “Ngài tự rút đi, để bọn tôi khỏi trả giá. Ngài không đòi bọn tôi liều. Cái đóa sen trắng bảo giúp ngài thì mất người. Nhưng nó không tính tới cái này: một kẻ như ngài, khi biết giúp mình thì người khác mất, thì tự rút đi. Nó tưởng bọn tôi sợ. Nó không tưởng tới chuyện ngài thương bọn tôi tới mức không nhận cái giúp của bọn tôi nữa.”
Ông già bước tới, đặt vào tay Tần Mạc một thứ — một mẩu than, thứ đánh dấu lối. “Ba đứa nhà tôi chết vì chỉ ngài một lối. Nếu giờ tôi thôi chỉ ngài, thì ba đứa chết vô nghĩa — chúng chết để ngài đi tiếp, mà ngài lại dừng. Tôi không cho cái chết của chúng thành vô nghĩa.” Ông dúi mẩu than vào tay cậu. “Tôi vẫn chỉ ngài. Không phải vì hết sợ. Vì tôi chọn cái ba đứa nhà tôi chọn, còn hơn chọn cái đóa sen trắng muốn tôi chọn.”
Tần Mạc cầm mẩu than, và cậu không đẩy trả nó lần này. Cậu đã học, ở cái xóm dưới, rằng có những lúc từ chối một món quà là xúc phạm cái người cho — rằng cái tôn trọng lớn nhất cậu trao được cho ông già không phải là chối cái giúp, mà là nhận nó, và mang nó đi cho xứng. “Được.” Cậu nói khẽ. “Tôi cầm. Nhưng tôi cầm với một điều kiện của tôi: ông không chỉ tôi lối nào có sứ. Ông chỉ tôi lối vắng nhất, an toàn nhất — kể cả nếu nó xa hơn. Tôi thà đi xa hơn nửa ngày còn hơn để cái đóa sen trắng có cớ quay lại xóm này lần nữa.” Ông già gật, mắt ướt. Và sau lưng ông, cả cái xóm — cái xóm nãy giờ nép sợ, xua cậu — giờ bước ra, đứng thành một hàng lặng lẽ, không phải để tiễn một kẻ đi qua, mà để nhìn mặt cái kẻ đã tự rút lui để chúng sống, cái kẻ chúng sẽ kể lại cho các xóm khác. “Lối tây.” Ông già nói. “Tránh khúc máng đôi. Và đóa sen dừng lại — ngài đi cho tới. Ba đứa nhà tôi, và cả bọn tôi đứng đây, đặt cược vào cái tới của ngài. Đừng phụ cái cược ấy.”
Tần Mạc cúi đầu với cả xóm, một cái cúi sâu, rồi cậu quay đi thật. Nhưng ông già gọi với theo một câu cuối, và câu ấy làm cậu khựng:
“Ngài này — cái kẻ áo trắng ấy. Trước khi đi, nó bảo một câu tôi không hiểu. Nó bảo: ‘Ta lấy ba đứa ở xóm này không phải để dọa các ngươi. Ta lấy để đóa sen dừng lại đếm thêm ba cái tên. Cứ mỗi xóm nó đi qua, ta lại cho nó thêm vài cái tên để đếm. Tới lúc cái danh sách tên nặng đủ, tự nó sẽ hiểu cái ta hiểu: rằng thương nhiều tới thế thì gánh không nổi, và nó sẽ tự cắt cái thương đi, như ta.’ Rồi nó cười — cái kẻ không khóc được ấy, nó cười. Nó bảo: ‘Ta không cần thắng nó. Ta chỉ cần chất tên lên vai nó, cho tới khi nó thành ta.’”
Tần Mạc đứng chôn chân giữa lối tro. Cái đóa sen trắng không hút ba hồn để chặn cậu. Nó hút để cho cậu đếm — để chất lên vai cậu cái danh sách những kẻ chết vì dính tới cậu, nặng dần, nặng dần, cho tới ngày cậu gục dưới nó và tự tay cắt đi cái làm cậu là cậu. Nó không đua với cậu. Nó đang xây cậu thành nó, từng cái tên một. Và cái đáng sợ nhất: Cò, Đũa, ông Tư câm — cậu đã đếm chúng rồi. Cái danh sách đã bắt đầu nặng.