Chương 102: Lời đề nghị
“Ta là ngươi, muộn hơn vài trăm năm.”
Câu ấy treo trong cái tầng tro lạnh, và Tần Mạc không đáp ngay. Cậu nhìn cái đóa sen trắng — dáng mảnh, áo sương, cái lạnh tỏa quanh nó làm tro dưới chân nó đọng lại thành những vệt băng mỏng — và cậu tìm trong nó cái cậu sợ thấy: một cái mặt cậu có thể thành.
“Nếu ngươi là ta,” cậu nói, “thì kể ta nghe. Ngươi mất ai.”
Đóa sen trắng im một lúc, và khi nó nói, cái tầng tro quanh nó như lặng theo. “Một người.” Nó nói, gọn, như thể nói dài thì đau. “Cũng như ngươi mất một người. Nàng — cứ gọi là nàng — bị cỗ máy này vắt, như nó vắt mọi hồn. Ta trèo đi tìm, như ngươi. Ta cũng từng dừng lại nhặt kẻ yếu dọc đường, như ngươi. Ta cũng từng có một gã Chu Bình của ta — một kẻ đi cùng, giữ ta là người.” Cái đóa sen trắng liếc qua Chu Bình sau lưng Tần Mạc, và trong cái liếc ấy có một cái gì gần như tiếc. “Gã ấy chết. Vì ta chậm. Vì ta dừng lại quá nhiều lần cứu kẻ khác, nên ta tới chậm, và cái ta thương nhất trả giá cho lòng tốt ta rải dọc đường.”
“Kể ta nghe gã ấy chết thế nào.” Tần Mạc nói. Không phải để dò xét — cậu hỏi vì cậu cảm được, dưới cái bình thản băng giá kia, một vết thương chưa bao giờ lành, và cậu muốn biết cái vết thương đã đúc nên kẻ đứng trước cậu.
Đóa sen trắng im lâu tới mức cậu tưởng nó sẽ không đáp. Rồi nó nói, giọng đều, mà mỗi chữ nặng như đá lăn: “Có một cái xóm. Như cái xóm ba trăm hồn của ngươi. Nó đang bị săn. Ta dừng lại cứu. Ta cứu được cái xóm — ta tự hào lắm, hồi ấy ta còn biết tự hào. Nhưng cái buổi ta dừng lại cứu xóm ấy, đúng cái buổi kẻ đang giam người ta thương quyết định vắt cạn nàng. Ta tới trễ đúng một buổi. Đúng cái buổi ta bỏ ra để cứu ba trăm kẻ lạ. Gã đi cùng ta — cái Chu Bình của ta — chết trong lúc chắn cho ta lao qua đám sứ để tới kịp. Gã chết để ta tới kịp. Mà ta vẫn không kịp. Ta tới, ôm cái xác của nàng, bên cạnh cái xác của gã. Hai cái xác. Cái giá của một cái xóm ta cứu.” Nó ngẩng lên. “Ngươi hiểu chưa, tại sao ta cắt cái tử tế đi? Không phải ta không biết nó đẹp. Mà ta đã trả cho nó bằng hai cái xác, và ta không đủ giàu để trả thêm.”
Tần Mạc đứng chết lặng. Câu chuyện ấy đâm thẳng vào chỗ cậu sợ nhất — vì nó không phải một chuyện xa lạ. Nó là chuyện của chính cậu, chỉ khác cái kết. Cậu đã dừng lại cứu hang ba trăm hồn. Cậu đã cõng Chu Bình chậm cả cuộc đua. Cậu đã để một mảnh của Tô Vãn rơi vào tay kẻ khác vì cậu tới trễ. Cái đóa sen trắng không bịa ra một nỗi sợ để dọa cậu — nó chỉ cho cậu xem cái kết cậu có thể đang đi tới.
Nó đang nói cái em sợ nhất. Tô Vãn thì thào trong ngực Tần Mạc. Rằng cái tử tế của anh — cái dừng lại, cái cõng Chu Bình, cái che các xóm — có thể là cái làm anh tới em quá muộn. Một khoảng ngừng, rồi giọng nàng chắc lại. Nhưng nghe em, Tần Mạc. Câu chuyện của nó có một lỗ hổng. Nó bảo cái tử tế giết người nó thương. Nhưng cái giết người nó thương không phải cái tử tế — là cái cỗ máy, là cái kẻ giam nàng ấy, chọn đúng buổi ấy để vắt. Nó đổ tội cho cái tử tế của mình, vì đổ tội cho cỗ máy thì đau quá, mà đổ cho kẻ giam thì nó bất lực. Đổ cho cái tử tế của chính mình thì ít ra nó còn ‘sửa’ được — bằng cách cắt cái tử tế đi. Nó không cắt tử tế vì tử tế sai. Nó cắt để khỏi phải đau vì một cái nó không kiểm soát được.
Tần Mạc nghe, và cậu thấy nàng vạch đúng cái mạch: cái đóa sen trắng không phải một kẻ ác chọn cái ác. Nó là một kẻ đau chọn một cách hiểu sai về cái đau của mình, rồi xây cả một đời quanh cái hiểu sai ấy.
Đóa sen trắng nói tiếp, giọng vẫn bình thản, mà mỗi chữ như một giọt băng: “Ta đứng bên xác cái ta thương, và ta hiểu ra: cái cõi này được dựng để cái tử tế phải trả giá. Mỗi lần ngươi dừng lại vì lòng tốt, cỗ máy lấy đi một cái gì của ngươi ở chỗ khác. Nó cân. Nó luôn cân. Nên ta thôi. Ta cắt cái tử tế đi — không phải vì ta ác, mà vì ta tính ra: giữ cái tử tế là để cái ta thương chết. Ta cắt nó để đi nhanh hơn cái cỗ máy. Ta hút tha thiết của kẻ khác, phải — vì ta cần nhiên liệu, và ta thôi thấy tội, vì cái tội chỉ làm ta chậm. Ngươi gọi ta lạnh. Ta gọi ta là kẻ đã trả giá đủ để thôi ngây thơ.”
“Rồi ngươi tìm được cái cửa.” Tần Mạc nói khẽ.
“Rồi ta tìm được cái cửa.” Đóa sen trắng gật. “Cái cửa mà cả cõi này được dựng lên để rèn chìa mở nó. Và ta hiểu: cửa ấy mở ra được cái không cỗ máy nào cho — nó mở ra được cái trước cái chết. Nó đưa được cái đã mất về, thật sự về, không phải ghép mảnh, mà về nguyên vẹn như chưa từng mất. Ta cần cái chìa để mở nó. Cái chìa là nàng — người con gái trong ngực ngươi. Ta không thù nàng. Ta không thù ngươi. Ta chỉ cần cái chìa.”
“Nên ta đề nghị ngươi.” Đóa sen trắng chìa một tay ra, lòng bàn tay ngửa, một cử chỉ gần như ôn hòa. “Đưa ta mười chín mảnh ngươi đang giữ. Ta có kỹ thuật ngươi chưa có — ta ghép được nhanh gấp mười ngươi. Ta gom nốt mảnh còn lại trong một phần thời gian ngươi cần. Nàng sẽ trọn nhanh hơn, đỡ đau hơn, đỡ nguy hơn. Rồi ta dùng nàng mở cửa một lần — chỉ một lần — để đưa cái ta mất về. Sau đó ta trả nàng cho ngươi, nguyên vẹn, trọn vẹn, một người con gái thật, và ngươi muốn đưa nàng đi tìm cái bếp nào thì tùy. Ngươi được nàng. Ta được người của ta. Không ai phải thua.”
Cái đề nghị ấy khủng khiếp vì nó không hoàn toàn dối. Có một phần trong nó nghe được: nàng trọn nhanh hơn, đỡ đau hơn. Và Tần Mạc, kẻ vừa thấy một mảnh của nàng nát một phần trong cái máng đá, kẻ vừa đứng nhìn một mảnh khác rơi vào tay kẻ khác vì cậu chậm — cậu cảm cái đề nghị ấy chạm đúng chỗ mềm nhất: cái mệt của một kẻ đang thua cuộc đua.
Cậu để mình cân nó thật. Không gạt phắt — cậu đã học, dưới đáy vực, rằng gạt phắt một cái dỗ mà không cân nó là cách nhanh nhất để nó quay lại lúc mình yếu. Cậu cân: đưa mười chín mảnh, nàng trọn trong một phần mười thời gian. Nàng đỡ đau. Không thêm mảnh nào nát trong máng. Không thêm đứa trẻ nào chết chỉ đường cho cậu. Về mặt tính toán thuần túy, cái đề nghị tốt hơn con đường cậu đang đi. Cái đóa sen trắng không ngu; nó đưa một đề nghị thật sự tốt hơn.
Và chính vì nó tốt hơn về mặt tính toán, cậu mới thấy rõ cái bẫy: nó đúng ở mọi chỗ trừ một chỗ. Chỗ ấy là: sau khi nàng trọn trong tay nó, nó sẽ dùng nàng mở một cái cửa nó không biết đóng. “Đỡ đau hơn” cho nàng, đúng — cho tới cái khoảnh khắc nàng thành cái chìa tra vào ổ. Cái đề nghị tốt hơn ở mọi bước, trừ cái bước cuối, và cái bước cuối ăn cả những bước trước.
Trong ngực cậu, Tô Vãn lặng. Nàng không giục cậu từ chối. Nàng để cậu tự chọn — vì nàng biết, nếu nàng giục, thì cái chọn không còn là của cậu. Nhưng cậu cảm được nàng ở đó, đập đều dưới xương ngực, một sự có mặt lặng lẽ, và chính cái có mặt ấy là câu trả lời: cậu không giao cái đang đập trong ngực mình cho một kẻ xem nó là một cái chìa.
Tần Mạc đứng rất lâu. Rồi cậu hỏi một câu không ai ngờ:
“Cửa mở một lần, đưa người của ngươi về. Rồi sao? Cửa đóng lại chứ?”
Đóa sen trắng khựng một khắc — cái khựng của một kẻ được hỏi đúng cái nó không muốn nghĩ tới. “Ta không biết.” Nó thừa nhận. “Cửa ấy chưa ai mở. Có thể nó đóng lại. Có thể nó không. Cái ta biết là: ta cần người của ta về. Cái gì xảy ra với cái cửa sau đó, ta để sau.”
“Ngươi hỏi ta cái ta cố không hỏi mình.” Đóa sen trắng nói khẽ, và bàn tay buông của nó siết lại thành nắm, rất chậm. “Cửa đóng lại không. Ta đã đứng trước nó, trong đầu, cả nghìn lần. Ta luôn cho cảnh mở cửa, người của ta bước ra, ta ôm lấy. Ta chưa bao giờ để cái cảnh chạy tiếp — tới lúc cái gì khác cũng bước ra sau lưng người ấy. Vì nếu ta để nó chạy tiếp, ta sẽ phải hỏi cái ngươi vừa hỏi. Và nếu ta hỏi, ta có thể không dám mở nữa. Nên ta không hỏi.” Nó ngẩng lên, và giọng nó chắc lại, cái chắc của kẻ tự bịt tai mình. “Ta không hỏi, vì ta cần mở. Ngươi hỏi, vì ngươi chưa mất đủ để cần. Chờ tới khi ngươi mất đủ, ngươi cũng sẽ thôi hỏi.”
“Đó là chỗ ngươi với ta khác nhau.” Tần Mạc nói, và cậu khép tay lại quanh ngực, quanh mười chín mảnh. “Ngươi để cái ‘sau đó’ lại tính sau. Ta không. Vì ta vừa xuống cái đáy, ta thấy cái cỗ máy này đổ cặn bốn tỉ năm, và ta không tin cái cửa ở đáy một cỗ máy như thế lại mở ra thành một cái đoàn tụ đẹp đẽ rồi đóng lại ngoan ngoãn. Ngươi muốn mở một cái cửa ngươi không biết đóng được không, để đưa một người về, và ngươi gọi ta là kẻ chưa trả giá đủ.” Cậu lắc đầu. “Không. Ta không đưa ngươi mảnh nào. Không phải vì ta không tin ngươi ghép nhanh hơn. Mà vì ta không giao người ta thương cho một kẻ sẵn sàng mở một cái cửa nó không biết đóng, chỉ để đỡ đau một mình nó.”
“Ngươi tính sai một chỗ.” Tần Mạc nói tiếp, khi cái đóa sen trắng chưa kịp đáp. “Ngươi bảo ngươi mở cửa đưa người ngươi mất về. Nhưng ngươi vừa kể ta nghe: người ngươi thương chết vì ngươi tới trễ, và cái Chu Bình của ngươi chết chắn cho ngươi tới kịp. Hai cái xác. Giờ ngươi mở cửa đưa nàng về — còn gã kia? Cái gã chết để ngươi tới kịp ấy? Ngươi có định đưa cả gã về không? Hay ngươi chỉ đưa nàng, và để cái xác thứ hai nằm đó, cái xác đã chết vì ngươi?” Cậu nhìn thẳng vào nó. “Ngươi cắt cái tử tế đi để cứu một người. Nhưng để cứu người ấy, ngươi bỏ lại kẻ đã chết cho ngươi. Ngươi gọi ta ngây thơ. Ta gọi ngươi là kẻ, tới tận bây giờ, vẫn đang chọn một người và bỏ một người — y như cái buổi định mệnh ấy. Ngươi không sửa được cái buổi ấy bằng cách mở cửa. Ngươi chỉ lặp lại nó, lớn hơn.”
Cái đóa sen trắng lặng đi thật lâu — lâu tới mức cái băng dưới chân nó rạn một tiếng khẽ. Lần đầu trong cả cuộc nói chuyện, cái bình thản của nó nứt một đường, và qua đường nứt ấy Tần Mạc thoáng thấy cái bên dưới: không phải một kẻ lạnh, mà một kẻ đau tới mức đông cứng, một kẻ đã tự nhốt mình trong băng để khỏi phải cảm cái nó đang cảm. “Ngươi…” nó nói, giọng lần đầu không đều, “…ngươi vừa nói cái ta cấm mình nghĩ suốt vài trăm năm.”
Rồi cái bình thản khép lại, cái đường nứt liền, và giọng nó trở về đều như cũ — nhưng cả Tần Mạc lẫn Tô Vãn đều biết nó đã nghe, và cái nghe ấy sẽ không bỏ được. “Ta cũng từng trả lời y hệt.” Nó nói khẽ. “Kẻ đề nghị ta năm ấy, ta cũng đuổi đi y hệt. Rồi ta thua, và ta thành kẻ đi đề nghị. Ngươi sẽ hiểu, Tần Mạc. Ta chỉ mong, khi ngươi hiểu, vẫn còn kịp.” Rồi nó lùi một bước vào cái lạnh của chính nó, và cái tầng tro quanh nó mờ đi, nó tan vào trong đó — không rút chạy, mà rút về, như một kẻ đã nói xong cái nó tới để nói, và giờ đi chuẩn bị cho cái nó tới để làm.
Khi nó đi rồi, Chu Bình mới thở ra, cái thở của kẻ nãy giờ nín. “Ta không nghe được con bé, ta không hiểu hết chuyện chìa với cửa.” Gã nói. “Nhưng ta hiểu một chuyện: cái thằng ấy đau lắm. Đau tới mức hóa đá. Và ngươi vừa gõ đúng vào chỗ nó giấu cái đau.” Gã nhìn theo chỗ đóa sen trắng vừa tan. “Ta thấy tội nó, Tần Mạc ạ. Thật đấy. Nhưng ta cũng sợ nó hơn. Vì một kẻ đau mà ngươi vừa chọc đúng chỗ đau, thì hoặc nó tỉnh ra, hoặc nó điên lên. Ta không biết nó sẽ ngả đằng nào. Và cái đằng nó ngả, sẽ định cả cái sắp tới cho bọn ta.”