Chương 98: Đường xuống đáy
Không có cột hồn nào dẫn xuống cái vệt đen.
Tần Mạc hiểu ra điều ấy sau ba ngày tìm. Cỗ máy tầng tầng thiên đạo có cột hồn nối mọi tầng — từ đáy cõi người lên tới đỉnh cái đói, mọi tầng đều có đường lên xuống, vì cỗ máy cần luân chuyển hồn giữa các tầng để vắt. Nhưng cái vệt đen dưới đáy thì không có đường tới. Không cột hồn nào chạm nó. Như thể cỗ máy, khi dựng, đã cố tình không nối tới chỗ ấy — hoặc chỗ ấy có trước cỗ máy, và cỗ máy dựng lên quanh nó, né nó, như người ta xây nhà né một cái giếng cổ không dám lấp.
Trạm có thể biết. Tô Vãn nói. Ông ấy là cỗ máy giờ. Ông ấy thấy mọi chỗ. Hỏi ông ấy.
Tần Mạc gọi lên đỉnh, như cậu đã gọi ở hang ba trăm hồn. Lần này lâu hơn — Trạm ở xa hơn, và cái đói kéo ông ta mỗi khắc, làm cái nghe của ông ta chậm đi. Nhưng cuối cùng cái quầng xa trên đỉnh cũng gợn, và giọng Trạm vọng xuống, mệt hơn lần trước nhiều.
Cái vệt đen. Trạm nói, và lần đầu Tần Mạc nghe trong giọng ông ta một cái gì như dè chừng. Ta biết chỗ đó. Giờ ta là cỗ máy, ta thấy nó — thấy cái cách cỗ máy né nó. Đóa sen, nghe ta. Ta cầm cỗ máy này, ta thấy gần hết mọi thứ nó thấy. Nhưng cái vệt đen ấy, ngay ta cũng chỉ thấy cái rìa. Cái ở trong, ta mù. Cỗ máy được dựng để không nhìn vào đó. Kẻ dựng cỗ máy — kẻ có trước cả cái đói ta vừa thay — đã dựng nó để né chỗ ấy.
“Ông biết chỗ ấy là gì không?” Tần Mạc hỏi.
Một khoảng lặng dài. Ta có một cái ngờ. Trạm nói. Cỗ máy tầng tầng thiên đạo vắt hồn để nuôi cái đói trên đỉnh — ngươi biết rồi. Nhưng một cỗ máy lớn thế, chạy lâu thế, phải có chỗ đổ cái nó không tiêu hóa được. Cái cặn. Những hồn vắt tới mức không còn là hồn, những mảnh vỡ, những cái cỗ máy nuốt mà không tan. Ta ngờ cái vệt đen là chỗ ấy — cái đáy dưới đáy, nơi cỗ máy đổ cái cặn của bốn tỉ năm. Một chỗ chứa những cái không chết được mà cũng không còn sống. Giọng ông ta chùng. Và nếu một mảnh của nàng bị đặt ở đó — thì kẻ đặt nó muốn giấu nó ở chỗ mà ngay ông trời cũng không nhìn vào. Chỗ an toàn nhất trong cả cỗ máy để giấu một cái gì. Vì nó là chỗ duy nhất trời mù.
Tần Mạc ngồi với cái biết ấy một lúc lâu. Một cái đáy chứa cặn của bốn tỉ năm. Một chỗ trời cố tình mù. Và một mảnh của người con gái cậu thương, bị ai đó đặt xuống đúng cái chỗ ấy, để giấu.
“Làm sao xuống?” Cậu hỏi. “Nếu không có cột hồn.”
Ngươi phải tự mở đường xuống. Trạm nói. Và ta nói thẳng: ta không xuống cùng ngươi được. Cái vệt đen là điểm mù của ta — ta vươn tới rìa nó, cái đói giật ta lại, vì cỗ máy không cho chính nó nhìn vào đó. Ngươi xuống, là ngươi ra khỏi tầm ta. Ta che được cái hang ba trăm hồn, nhưng ta không che được ngươi ở dưới đáy — vì ta không với tới đó. Ngươi xuống một mình. Ta chỉ giữ được cái miệng đường cho ngươi, để ngươi còn ngoi lên.
Đó là lần đầu Trạm — cái đã thành trời — nói với cậu bằng cái giọng của một kẻ bất lực. Và nó làm Tần Mạc lạnh hơn mọi lời cảnh báo, vì nếu một ông trời còn phải dè chừng một chỗ, thì cái chỗ ấy nằm ngoài cả cái thang bậc mà cậu đã trèo suốt cả đời mình.
“Ông có lời nào cho tôi không?” Tần Mạc hỏi. “Ông là kẻ hiểu cỗ máy này nhất. Xuống cái chỗ ấy, tôi cần biết gì để sống mà lên?”
Trạm im lâu. Ta cho ngươi ba điều. Cuối cùng ông nói. Một: dưới đó không có luật cỗ máy. Trên các tầng, ngươi biết luật — sứ tuần, máng vắt, cột hồn. Dưới đáy, cái cặn bốn tỉ năm không theo luật nào. Đừng mang kỳ vọng của các tầng xuống đó. Hai: cái đói trên đỉnh này, ta cầm được vì ta từng là người, ta hiểu nó. Cái dưới đáy ta không hiểu, nên ta không dạy ngươi cầm nó được. Ngươi phải tự đọc nó khi tới. Ba — giọng ông chùng hẳn, — và điều này quan trọng nhất: cái gì rơi xuống đáy thường ở lại đáy. Cỗ máy đổ cặn xuống đó vì đó là chỗ không gì lên được. Ngươi xuống lấy một mảnh, ngươi cũng thành một cái rơi-xuống-đáy. Ta giữ miệng đường, nhưng miệng đường chỉ có nghĩa nếu ngươi còn cái ý muốn ngoi lên. Cái đáy ấy, ta ngờ, giết người không bằng sức — mà bằng cách làm người ta thôi muốn lên. Ngươi mang theo cái gì níu ngươi muốn lên, thì mang cho chắc.
Tần Mạc áp tay lên ngực, nơi mười tám mảnh cộng cái cốt đập. “Tôi mang nàng.” Cậu nói. “Và tôi mang một lời hứa về một cái bếp. Đủ chưa?”
Ta mong là đủ. Trạm nói. Vì dưới đó, cái níu ngươi lên là cái duy nhất cứu được ngươi. Đi đi, đóa sen. Và — nếu ngươi không lên trong một trăm con nước, ta sẽ biết cái đáy đã giữ ngươi. Ta không xuống cứu được. Nhưng ta sẽ nhớ ngươi, kể cả khi cái đói làm ta quên mọi thứ khác. Ta hứa cái đó, như ngươi từng hứa lên chơi cờ.
Trước khi xuống, Tần Mạc dồn hết những ngày còn ở tầng có ánh sáng để gỡ nốt các mảnh gần — vì cậu ngờ, một khi xuống cái đáy, cậu sẽ không lên gỡ tiếp được ngay. Đạo quân dẫn đường yếu ớt của cậu chỉ cho cậu từng cái, và cậu gỡ, gỡ, gỡ. Có mảnh nằm trong một cái máng chết, cậu gỡ khéo, về trọn. Có mảnh một sứ tuần đang canh, cậu phải chờ đám trẻ hồn đánh lạc hướng nó — chúng ùa ra một hướng la hét, sứ đuổi theo, cậu luồn vào gỡ mảnh rồi rút, và lũ trẻ, nhanh như những con chuột cống quen đường, tản đi trước khi sứ quay lại. Không đứa nào bị bắt. Cậu gỡ được ba mảnh chỉ trong một buổi nhờ cái trò ấy — cái trò một kẻ đi một mình, lạnh, không bao giờ làm được, vì nó không có đám trẻ nào chịu liều giùm nó.
Cậu gỡ cho tới khi tấm bản đồ trong đầu chỉ còn thưa thớt những đốm ở các tầng xa và một đốm-vệt-đen dưới đáy.
Mười tám mảnh, giờ, cộng cái cốt. Và Tô Vãn, ở một chỗ nghỉ, hiện ra — và lần này cái hình đậm hơn cậu từng thấy, gần đặc, gần chạm được. Nàng giơ tay trước mặt mình, nhìn các ngón tay gần thành hình thật, không còn trong suốt như khói mà đã có cái mờ đục của da, và nàng khẽ reo: Anh thấy không. Em gần rồi. Mười tám mảnh cộng cốt — em đứng được cả buổi giờ.
Nàng với tay về phía cậu, và lần này khi bàn tay khói lún vào tay cậu, có một cái gì — không phải chạm hẳn, nhưng gần hơn hơi thở, gần như một cái áp rất nhẹ của da lên da qua một lớp lụa mỏng. Cả hai cùng khựng. Tần Mạc nín thở, sợ cử động sẽ làm tan cái gần-chạm ấy. Suốt chín tầng cậu chỉ có nàng qua một tấm vải, một giọng trong ngực, một cái bóng không nắm được. Giờ, lần đầu, cậu cảm được một cái gì gần như sức nặng của một bàn tay đặt lên tay mình. Sắp rồi. Nàng thì thào, mắt nàng — giờ đã đủ rõ để cậu thấy nó ướt — không rời mắt cậu. Vài chục mảnh nữa. Rồi em chạm được anh thật. Em nắm được tay anh thật. Em đã mơ cái đó suốt từ khi em đủ mảnh để mơ.
“Vậy thì anh nhặt nốt em.” Cậu nói, giọng khàn, và cậu muốn ở lại cái khoảnh khắc gần-chạm ấy mãi, nhưng cậu buông tay ra trước, vì cậu biết nấn ná chỉ làm khó cả hai. “Kể cả cái dưới đáy. Nhất là cái dưới đáy. Nếu cái mảnh dưới ấy là một phần của em, thì anh không để em thiếu nó, dù nó nằm ở chỗ trời cũng mù. Và nếu cái đóa sen kia cần đúng cái mảnh ấy cho cái cửa của nó — thì anh phải lấy nó trước, để em không thành cái chìa.”
Cái bóng của nàng nhạt dần — nàng đã giữ nó quá sức mười tám mảnh cho phép. Trước khi rút về thành nhịp trong ngực cậu, nàng nói khẽ: Xuống chỗ ấy, nhớ em ở trong anh. Cái vực có thể làm anh quên mọi thứ ngoài nó. Nhưng nó không xoá được em — em ở dưới xương ngực anh, sâu hơn chỗ nó với tới.
Họ tới cái chỗ gần vệt đen nhất mà cột hồn còn với tới — một cái rìa tầng thấp nhất, dưới cả cõi người, nơi mặt đất cỗ máy hẫng đi thành một cái vực không đáy, tối đặc, cái tối nuốt cả ánh tro. Đứng ở mép vực, Tần Mạc nhìn xuống, và cậu không thấy gì — không phải tối như đêm, mà tối như một chỗ ánh sáng chưa từng tới, tối như trước khi có trời để mà sáng.
Từ dưới, một cái gì bốc lên — không phải mùi, không phải hơi lạnh, mà một cái vắng. Như thể cái vực không tỏa ra gì, mà hút vào: hút ánh sáng, hút âm thanh, hút cả cái ý muốn nhìn xuống nó. Tần Mạc thấy thần thức mình, khi rướn về phía cái tối ấy, tự co lại, như một con vật rụt khỏi một cái nó không hiểu. Cậu phải gắng mới giữ được mắt nhìn xuống.
Chu Bình, trên lưng cậu, nhìn xuống cái vực, và lần đầu suốt chín tầng, gã nói cái gã chưa từng nói: “Tần Mạc. Cái này… cái này ta sợ thật đấy.” Gã nuốt khan, và Tần Mạc nghe hơi thở gã gấp lại sau gáy mình. “Ta theo ngươi qua cái đói, qua thiên tướng, qua cả một ông trời. Ta chưa sợ như lúc này. Cái dưới kia… nó không giống mấy cái ta sợ trước. Mấy cái kia là mạnh — mạnh thì ta còn hiểu, còn biết mình sợ cái gì. Cái này…” gã tìm chữ, “…ta không biết ta sợ cái gì. Nó không có hình. Nó chỉ làm ruột ta bảo: đừng xuống. Là cái đáng lẽ đừng tồn tại.”
Nó nói đúng. Tô Vãn khẽ trong ngực cậu, và lần đầu giọng nàng cũng run. Em cảm được cái vực qua anh. Nó không giống bất cứ tầng nào em từng bị rải vào. Các tầng kia, dù ác, vẫn là một phần cỗ máy — có lý, có luật, có cái để hiểu. Cái này ở ngoài mọi lý. Và một mảnh của em ở dưới đó, Tần Mạc. Em cảm được nó — mờ tịt, xa xăm, như một tiếng gọi qua rất nhiều lớp bông. Em sợ cái chỗ ấy. Nhưng em sợ hơn cái ý nghĩ một mảnh của em nằm dưới đó một mình, trong cái vắng ấy, không ai xuống.
“Ông không phải xuống.” Tần Mạc nói khẽ. “Ông ở lại cái miệng đường với đám dẫn đường. Trạm giữ miệng đường. Ông đợi anh ở trên.”
“Không.” Chu Bình nói ngay, siết vai cậu tới đau. “Ta sợ, nhưng ta không để ngươi xuống một mình cái chỗ ấy. Ta là cái phanh của ngươi — ngươi nói thế còn gì. Chỗ càng tối, ngươi càng cần cái phanh. Ta xuống. Ta run, nhưng ta xuống.” Gã cười, cái cười run rẩy. “Với lại, dưới đó chắc chả có quán cháo. Ai đó phải càu nhàu chuyện đó, không thì ngươi tưởng dưới đó bình thường.”
Tần Mạc bật cười — một tiếng cười ngắn giữa mép vực tối nhất cõi đời — và cái tiếng cười ấy, nhỏ nhoi, ngớ ngẩn, lại là cái duy nhất chống lại được cái vắng bốc lên từ dưới vực. Cậu nhận ra: cái vực hút được ánh sáng, hút được âm thanh, hút được cả ý muốn nhìn — nhưng nó khựng lại trước một tiếng cười. Vì tiếng cười là cái tha thiết ở dạng thuần nhất, và cái vắng dưới kia, dù nuốt được nhiều thứ, vẫn chưa nuốt nổi hai kẻ còn cười được ở mép nó. Cậu với tay ra sau, nắm lấy bàn tay chai của gã đang bấu vai mình, giữ nó một cái. Rồi cậu quay nhìn cái đạo quân dẫn đường yếu ớt đứng lặng sau lưng — những hồn không xuống được, chỉ tiễn được tới đây — và cậu cúi đầu với chúng một cái. Trên đỉnh xa, cái quầng gợn một lần, Trạm giữ lời giữ miệng đường: một vòng sáng mờ đọng lại nơi mép vực, cái ranh cuối cùng giữa cỗ máy còn ánh sáng và cái vực nuốt sáng, cái mốc để một kẻ dưới đáy còn biết đâu là đường lên.
Tần Mạc đặt chân xuống bậc đầu — không phải bậc đá, mà một cái gì mềm, không tên, lún dưới chân như tro ướt. Ánh tro sau lưng nhạt dần sau mỗi bước, và tới bước thứ mười, cậu quay lại thì cái miệng vực trên kia đã chỉ còn là một chấm sáng mờ, cái vòng Trạm giữ, xa như một ngôi sao. Trước mặt cậu, dưới cậu, quanh cậu: cái tối có trước cả ánh sáng. Cậu sờ hòn sỏi đứa trẻ cho trong lòng bàn tay, sờ chỗ ngực nơi mười tám mảnh cộng cái cốt đập, và cậu bước tiếp — cõng một kẻ run mà không chịu ở lại, mang một người con gái gần chạm được, xuống cái đáy dưới đáy, nơi một mảnh của nàng nằm chờ trong cái vắng mà ngay một ông trời cũng không dám nhìn vào.
Rất nhiều năm về sau, khi các tầng trời kể lại chuyện kẻ đã đi tìm người mình thương qua chín tầng trời và một cái vực không tên, họ sẽ dừng lại lâu nhất ở khúc này — cái khúc hắn bước xuống chỗ tối nhất của cõi đời, không mang theo một thanh kiếm, một phép thuật, một đạo binh, mà mang một hòn sỏi của một đứa trẻ và một lời hứa về một cái bếp. Và họ sẽ nói: đó là lần đầu trong cả câu chuyện, người ta không biết chắc hắn có lên lại được không.