Chương 97: Những kẻ dẫn đường
Cái đầu tiên báo cho Tần Mạc biết một điều đã đổi là một đứa trẻ hồn đứng chờ ở ngã ba đường.
Cậu xuống tới một tầng lạ, một tầng cậu chưa từng qua, tấm bản đồ chỉ về một đốm mờ ở phía đông. Nhưng ở chỗ đường rẽ, một đứa bé hồn — gầy, rách, mắt to — đứng đó như đã đứng chờ lâu. Thấy cậu, nó không sợ, không chạy. Nó chỉ tay về hướng tây, ngược với cái bản đồ chỉ.
“Đi lối kia, thưa ngài.” Nó nói. “Lối ngài định đi có sứ tuần. Lối tây vòng xa hơn, nhưng vắng. Bà cháu bảo đứng đây đợi ‘đóa sen dừng lại’, chỉ cho ngài lối vắng.”
Tần Mạc quỳ xuống. “Sao cháu biết ta tới? Sao cháu biết gọi ta là ‘đóa sen dừng lại’?”
Tần Mạc ngập ngừng. Cả chín tầng qua, cậu quen với việc hồn thấy cậu thì trốn — cậu là một đóa sen, một kẻ đi trên cỗ máy, một cái đáng sợ. Chưa từng có đứa trẻ nào đứng chờ cậu ở ngã ba để chỉ đường. “Cháu không sợ ta à?” Cậu hỏi. Đứa bé lắc đầu, dứt khoát. “Sợ chi. Ngài là đóa sen dừng lại mà.”
“Cả các tầng đều biết ngài.” Đứa bé nói tiếp, như nói một điều hiển nhiên. “Từ hang ba trăm hồn. Bà Cả ở đó kể cho một hồn đi buôn, hồn đi buôn kể cho xóm khác, xóm khác kể tiếp. Chuyện một đóa sen trèo cả trời đi tìm người mình thương, mà dọc đường không nuốt hồn nào, còn để lại một mảnh của mình che một cái hang. Chuyện ngài quỳ ngang tầm một bà lão. Chuyện ngài dừng trước một xóm hồn cạn dù họ không nghe được ngài.” Nó ngẩng lên. “Rồi có chuyện kia — cái đóa sen lạnh. Cái hút cạn cả xóm rồi gọi là lòng tốt. Hai chuyện đi cùng nhau khắp các tầng, thưa ngài. Người ta bảo: có hai đóa sen đang đi tìm cùng một người. Một cái dừng lại. Một cái không. Và các hồn… các hồn chọn phe rồi.”
Tần Mạc thấy cổ mình nghẹn. Nghe thấy không? cậu hỏi trong ngực.
Nghe. Tô Vãn nói, và giọng nàng ướt. Anh gieo cái đó suốt chín tầng mà không biết mình gieo. Mỗi lần anh dừng, mỗi lần anh quỳ, mỗi lần anh để lại một mảnh — anh tưởng anh chỉ đang cố không thành quái. Nhưng các hồn thấy. Và giờ chúng trả lại.
Đứa bé không phải kẻ duy nhất.
Đi lối tây, lối vắng, Tần Mạc gặp thêm những kẻ dẫn đường. Một ông lão hồn ngồi ở một khúc quanh, chỉ cho cậu chỗ một cái máng chết đang nghiến một mảnh của nàng — “nhanh lên ngài, cái đó lịm ba hôm nay rồi.” Một người đàn bà hồn dúi vào tay cậu một nắm rễ khô — “cho cái chân ông kia, tôi từng làm nghề thuốc, cái này giảm đau xương gãy.” Một bầy trẻ hồn chạy trước cậu một quãng, canh chừng sứ tuần, hú lên báo khi thấy bóng.
Chúng không mạnh. Không đứa nào trong chúng có thể đánh một sứ tuần, gỡ một mảnh, làm bất cứ cái gì cái đóa sen lạnh làm được. Chúng chỉ là những hồn người chết yếu ớt, sắp bị vắt. Nhưng chúng biết các lối. Chúng biết cái máng nào đang nghiến, sứ nào tuần giờ nào, xóm nào giấu một cái ấm lạ. Và chúng cho Tần Mạc tất cả những cái biết ấy, không đòi gì, chỉ vì cậu là “đóa sen dừng lại.”
Có một bà cụ hồn, lưng còng, chờ cậu ở một khúc hẻm với một bát nước — thứ nước đục của cõi chết, không nuôi được ai, nhưng bà cứ dúi vào tay cậu. “Ngài uống đi, cho đỡ khát cổ. Tôi chả có gì hơn.” Tần Mạc cầm bát nước không uống được ấy, và cậu uống, vì cậu hiểu cái bà cho không phải nước — là cái duy nhất bà còn để cho. Có một gã đàn ông hồn cụt một tay, đi trước cậu cả một quãng đường dài chỉ để dẫn cậu qua một khúc nhiều sứ, rồi biến mất trước khi cậu kịp hỏi tên, để lại một câu: “Con gái tôi cũng trạc tuổi người trong ngực ngài. Nó bị vắt lâu rồi. Ngài cứu được người của ngài, thì coi như cứu giùm tôi một chút cái tôi không cứu được con tôi.” Có một đám thợ hồn — những hồn từng làm nghề khi còn sống — lặng lẽ chỉ cậu cách một cái máng cũ vận hành, để cậu gỡ mảnh nhanh hơn.
Chu Bình, trên lưng cậu, nhìn cái đám dẫn đường lặng lẽ ấy, và gã nói: “Ngươi có một đạo quân đấy, thằng ngốc ạ. Đạo quân yếu nhất các tầng trời. Không đứa nào cầm nổi cây gậy. Nhưng nó là đạo quân đông nhất ngươi có thể có — vì nó là tất cả những kẻ tin rằng có một thứ như ngươi trên đời.” Gã cười khẽ. “Cái đóa sen kia có tốc độ. Ngươi có cái này. Ta không biết cái nào thắng, nhưng ta biết cái nào ta thà đứng cùng phe.”
Ở một khúc, một hồn dẫn đường — một gã trai trẻ chết trận, còn nguyên vết thương nơi ngực — dẫn Tần Mạc tới một mảnh, rồi ngập ngừng nói: “Thưa ngài. Cái đóa sen lạnh, nó cũng qua đây, hai hôm trước. Nó cũng hỏi đường như ngài.” Gã cúi mặt. “Có kẻ chỉ cho nó. Không phải vì theo phe nó — vì sợ nó. Nó đứng đó, lạnh toát, hỏi đường, và người ta chỉ vì không dám không chỉ. Ngài hiểu chỗ khác nhau không? Người ta chỉ đường cho ngài vì thương ngài. Người ta chỉ đường cho nó vì sợ nó. Cùng là chỉ đường. Nhưng kẻ được thương thì được chỉ lối tốt. Kẻ bị sợ thì được chỉ lối… vừa đủ để nó đi khỏi.”
“Vậy nó được chỉ lối gì?” Tần Mạc hỏi. Gã trai chết trận nhếch mép: “Lối có sứ tuần, thưa ngài. Không ai nói dối nó — nói dối một cái lạnh như thế thì chết. Người ta chỉ đúng một cái lối đi được, nhưng là cái lối tệ nhất trong các lối đi được. Đủ để không mang tội nói dối. Đủ để nó đi khỏi. Không hơn.” Cậu để câu ấy lắng xuống, và cái nó lắng thành không phải một mẹo, mà một sự thật cậu chưa từng gọi tên: kẻ gieo sợ được người ta vâng lời vừa đủ để nó đi cho khuất; kẻ gieo thương được người ta giúp cả cái không ai đòi. Cái đóa sen lạnh đi qua một thế giới chỉ mong nó đi cho nhanh. Cậu đi qua một thế giới muốn cậu tới đích.
Nhờ đạo quân yếu nhất các tầng trời ấy, Tần Mạc gỡ được ba mảnh trong khoảng thời gian trước đây cậu chỉ gỡ nổi một — không phải vì cậu nhanh hơn, mà vì cậu không còn phải mò. Có kẻ mò giùm cậu, hàng trăm con mắt hồn rải khắp các tầng, chỉ cho cậu cái nào sắp tắt, lối nào vắng sứ. Cái đóa sen lạnh, trên tấm bản đồ trong đầu cậu, vẫn nhích nhanh — nhưng lần đầu, cậu thấy nó nhích lệch: có những đốm nó bỏ qua, những đốm mờ, sắp tàn, những đốm phải dừng lại mới cứu được. Nó không thèm. Nó đi thẳng tới những mảnh khỏe, dễ gỡ, “hiệu quả”. Và Tần Mạc, theo đúng cái Tô Vãn dạy, đi nhặt hết những cái nó bỏ qua — những mảnh sắp tắt, những mảnh khó, những mảnh chỉ một kẻ chịu dừng mới cứu nổi. Hai đóa sen đi hai kiểu qua cùng một tấm bản đồ: một cái vét cái dễ, một cái nhặt cái khó bị bỏ rơi.
Anh thấy chưa. Tô Vãn nói. Nó bỏ lại một vệt những mảnh sắp tàn sau lưng nó. Nếu anh không nhặt, chúng tắt hết. Nó tưởng nó khôn — chỉ lấy cái đáng. Nhưng cái nó bỏ lại, anh nhặt, thành ra anh gom được nhiều hơn nó tưởng. Cái nó khinh là rác, với anh là em.
Mười ba mảnh, giờ, cộng cái cốt. Và mỗi mảnh về, cái hình mờ của Tô Vãn — khi nàng đủ sức hiện — lại đậm thêm, đứng lâu thêm. Và Tần Mạc trả lại đám dẫn đường cái cậu có thể trả. Cậu không có gì cho chúng — không thức ăn hồn, không sức mạnh cứu chúng khỏi cỗ máy. Nhưng cậu có cái Trạm giờ cầm. Ở mỗi xóm dẫn đường cho cậu, cậu gọi lên đỉnh, và cậu xin Trạm cùng một điều cậu xin cho hang ba trăm hồn: che. “Cái xóm này chỉ đường cho tôi.” Cậu nói với cái quầng xa. “Ông che nó giùm, như ông che cái hang. Coi như tôi trả công chúng.” Và Trạm — kẻ đang gom góp từng lý do để nhớ mình còn là ai — che. Từng cái xóm dẫn đường cho cậu, một cái, lần lượt thành điểm mù của trời. Đám dẫn đường không xin cái đó; chúng giúp cậu không đòi gì. Nhưng cậu trả, vì với cậu, được giúp mà không trả là một món nợ cậu không chịu mang. Cái đạo quân yếu nhất các tầng trời, nhờ thế, bắt đầu an toàn hơn — không phải vì chúng mạnh lên, mà vì kẻ chúng giúp có một ông trời làm bạn.
Có lần, ở một chỗ nghỉ, nàng hiện ra đủ lâu để một đám trẻ hồn dẫn đường xúm lại nhìn, và một đứa hỏi: “Chị là người đóa sen đi tìm hả?” Tô Vãn — cái bóng — cúi xuống ngang tầm nó và nói: “Ừ. Là chị. Cảm ơn em đã chỉ đường cho anh ấy.” Đứa bé cười tít, chạy đi khoe cả bọn rằng nó vừa nói chuyện với “người trong ngực đóa sen.”
Anh thấy không. Nàng nói khẽ với cậu sau đó. Anh đi tìm em, mà dọc đường anh làm được cái này. Cái đóa sen kia đi tìm em, mà dọc đường nó để lại những xóm hồn cạn. Cùng một con đường, cùng một đích. Khác nhau ở cái để lại dọc đường. Đó là toàn bộ chuyện này, Tần Mạc. Không phải ai tới đích. Là ai để lại cái gì trên đường tới.
Nhưng đạo quân ấy cũng phải trả giá cho cậu, và Tần Mạc học ra điều đó theo cái cách đau nhất. Một đêm, một đứa trẻ dẫn đường không về. Đám còn lại tìm, và thấy nó — một sứ tuần bắt được nó ở khúc nó đang canh cho cậu, và vắt nó ngay tại chỗ. Nó chết vì đứng canh giùm cậu. Tần Mạc quỳ trước cái chỗ nó tan, và cậu không nói được gì; cái đạo quân yếu nhất các tầng trời không phải không có giá — mỗi con mắt hồn giúp cậu là một con mắt liều mình. “Đừng để chúng liều nữa.” Cậu nói với đám trẻ, khàn. “Ta không đáng để một đứa trong các ngươi chết.” Nhưng một đứa lớn nhất bọn lắc đầu: “Ngài không hiểu. Bọn cháu đằng nào cũng bị vắt, sớm hay muộn. Được chọn chết vì giúp một kẻ như ngài — với bọn cháu, đó là cái chết đầu tiên có nghĩa. Ngài đừng tước cái đó của bọn cháu.” Tần Mạc nghe, và cậu hiểu cậu không có quyền từ chối cái họ tự nguyện cho — cậu chỉ có bổn phận xứng với nó.
Đêm ấy — cái “đêm” của một tầng không có mặt trời, chỉ có ánh tro nhạt đi thành cái tối — Tần Mạc ngồi giữa một đám hồn dẫn đường đang ngủ, Chu Bình ngáy khẽ bên cạnh, chân đã đỡ nhờ nắm rễ của người đàn bà làm thuốc. Cậu nhìn những cái hồn mờ ngủ quanh mình, những kẻ chẳng nợ cậu gì mà cho cậu tất cả, và cậu áp tay lên ngực nơi mười ba mảnh cộng cái cốt đập đều.
“Tô Vãn.” Cậu nói khẽ. “Anh sắp phải xuống cái vệt đen. Cái chỗ dưới đáy. Cái mảnh bị đặt ở đó. Anh trì hoãn nó mãi, vì anh sợ. Nhưng cái đóa sen kia đang gom nhanh, và nếu cái mảnh dưới đáy là cái chìa nó cần, thì anh phải xuống lấy nó trước — dù anh sợ cái chỗ ấy tới mức nào.” Cậu nhìn xuống, về phía cái đáy tối cậu chưa từng thấy. “Anh chỉ mong, khi anh xuống chỗ tối nhất, cái đạo quân yếu nhất này vẫn còn đợi anh ở trên, để anh còn có cái để ngoi lên.”
Chúng sẽ đợi. Tô Vãn nói. Và em ở trong ngực anh, xuống cùng anh. Anh không xuống một mình cái chỗ tối ấy đâu. Chưa bao giờ anh xuống chỗ nào một mình, kể từ khi anh thôi là kẻ leo thang không nhìn xuống chân.
Một đứa trẻ dẫn đường, chưa ngủ, bò lại gần cậu trong cái tối, và nó dúi vào tay cậu một thứ — một hòn sỏi nhẵn, thứ đồ chơi duy nhất của một đứa trẻ cõi chết. “Ngài cầm đi.” Nó thì thào, sợ đánh thức cả bọn. “Nghe nói ngài sắp xuống cái chỗ dưới đáy, cái chỗ ai cũng sợ. Ngài cầm hòn sỏi của cháu. Nó chả làm được gì đâu. Nhưng khi ngài ở dưới đó, sờ vào nó, ngài nhớ trên này có đứa cho ngài hòn sỏi, là ngài biết còn có trên này để mà lên.” Tần Mạc cầm hòn sỏi, cái vật vô dụng ấm ức trong lòng bàn tay, và cậu không nói được gì một lúc. Rồi cậu nắm chặt nó. “Ừ.” Cậu nói. “Ta sẽ sờ vào nó. Và ta sẽ lên, để trả hòn sỏi cho ngươi.”
Tần Mạc nhắm mắt, giữa đạo quân yếu nhất và mạnh nhất của mình, một hòn sỏi trong tay, một người con gái trong ngực, và cậu để mình nghỉ — vì ngày mai cậu bắt đầu xuống cái đáy, và cậu cần mang theo cả cái ấm này xuống chỗ mà, cậu ngờ, sẽ chẳng có chút ấm nào.