Chương 86: Đỉnh không mặt
Họ leo hết cái thang bằng người trong ba ngày — ba ngày theo cách Trạm đếm, ở một nơi vốn không có ngày lẫn đêm.
Chậm. Tần Mạc cõng Chu Bình trên lưng, và cái chậm ấy là cố ý: mỗi bậc, cậu buộc mình dừng, nhìn xuống mặt cái hồn mình giẫm, và nói một câu — không phải xin lỗi suông, mà gọi tên nếu cậu đọc được, hoặc chỉ “tôi thấy anh” nếu không. Nó không cứu được họ. Nhưng nó giữ cậu thấy họ, giữ cậu không chai lại lần nữa. Chu Bình, trên lưng cậu, đếm cùng cậu, và mỗi lần cậu định leo nhanh vì mỏi, gã lại bấm vai cậu: “Chậm. Thấy họ. Chậm.”
Trạm leo bên cạnh, và tới bậc thứ năm trăm, ông ta nói khẽ: “Ta hiểu vì sao bốn nghìn năm ta không lên nổi cái thang này rồi. Không phải ta yếu. Là vì mỗi lần ta thử, ta leo như cậu leo năm mươi bậc lúc nãy — chai đi để lên nhanh. Và cứ tới lưng chừng, cái phần người cuối trong ta lại tởm chính ta mà quay xuống. Cậu là kẻ đầu tiên ta thấy leo cái thang này bằng cách chậm lại thay vì chai đi. Có lẽ đó mới là cách nó được thiết kế để vượt — không phải bằng sức chịu chai, mà bằng sức chịu đau mà vẫn bước.”
Tới bậc thứ tám trăm, cái thang bắt đầu đổi: những hồn làm bậc thôi rên, vì chúng thôi tỉnh — càng lên cao, cỗ máy càng vắt kiệt, và những bậc trên cùng chỉ còn là hồn đã cạn, mặt trơ, mắt trắng dã. Tần Mạc vẫn dừng ở mỗi bậc, vẫn nói “tôi thấy anh”, dù giờ chẳng còn ai nghe được — vì cậu làm điều đó không phải cho họ nữa, mà cho chính cậu, để nhớ mình còn là kẻ biết thấy.
Bậc cuối cùng đưa họ lên một khoảng bằng phẳng — và đó là đỉnh.
Không có cung điện. Không có ngai vàng, không có tiên nữ, không có nhạc trời — không có gì trong những thứ mà các câu chuyện thần tiên cậu nghe hồi bé vẽ ra về nơi cao nhất. Đỉnh của cả cỗ máy tầng tầng thiên đạo, cái mà trăm cõi người quỳ lạy suốt bao đời, chỉ là một khoảng tròn trải bằng một thứ ánh sáng trắng đặc tới mức đứng lên nó như đứng trên sương đông cứng, và ở giữa, treo lơ lửng, là nó: cái quầng không mặt. Đứng trước nó, mọi âm thanh tắt; ngay cả tiếng thở của ba người cũng bị cái hiện diện khổng lồ ấy nuốt đi, để lại một sự im lặng đặc quánh, cái im lặng của một nơi mà mọi thứ sống đều đã bị hút cạn từ lâu. Gần, giờ, nó không còn là một vệt mờ trên trời. Nó là một khối sáng khổng lồ, không hình dạng cố định, không mắt, không miệng, không gì để một kẻ có thể nhìn vào mà gọi là một khuôn mặt — chỉ một sự hiện diện, đặc, cổ, lớn tới mức đứng trước nó Tần Mạc thấy mình nhỏ như một hạt bụi đúng nghĩa đen.
Và quanh cái quầng, treo trong ánh sáng, là những đốm. Hàng nghìn đốm sáng nhỏ, mỗi đốm một mảnh hồn, xoay chậm quanh cái quầng như một vành sao quanh một mặt trời tối. Tần Mạc thả thần thức chạm nhẹ vào một đốm, và cái chạm ấy dội về trọn một đời người trong một chớp — sâu hơn, đậm hơn mọi mảnh hồn cậu từng chạm. Đây là những mảnh cốt: cái cốt của những hồn bị chọn làm trục, cái làm mỗi hồn ấy là chính nó, phần sâu nhất. Cái cao nhất không rải chúng khắp các tầng như rải các mảnh thường. Nó giữ chúng ngay bên mình, sát nhất, vì cái cốt là phần quý nhất, phần cho cái khí thiết tha đậm đặc nhất. Cả một vành nghìn mảnh cốt xoay quanh cái đói, mỗi mảnh là trái tim của một con người từng sống, từng yêu, bị giữ làm của riêng cái đói ngắm.
Chu Bình, trên lưng Tần Mạc, nhìn cái vành sáng ấy và bật khóc — không hiểu hết, nhưng cảm được. “Nhiều quá.” Gã thều thào. “Nhiều người quá. Cả cái vành kia… từng ấy con người, chỉ để một cái… một cái thứ trên kia ngắm cho đỡ đói.”
Và trong hàng nghìn đốm ấy, la bàn thanh y kéo về một đốm — một đốm không sáng hơn, không khác, nhưng cái ngực khuyết của Tần Mạc nhận ra ngay, như nhận ra một nhịp tim giữa vạn nhịp: mảnh cốt của Tô Vãn. Bảy mảnh trong ngực cậu bừng lên dữ dội khi nhận ra nó — bảy mảnh gọi cái cốt của chính mình, và cái cốt, treo bên cái đói, khẽ đáp lại, run lên như một trái tim nghe thấy phần còn thiếu của mình ở gần. Cái làm nàng là nàng. Cái Mục nói, cái Trạm nói, cái mà thiếu nó thì ghép trăm mảnh cũng chỉ ra một cái bình rạn.
Nó ở đó. Ngay trước mặt cậu, sau chín tầng trời và không biết bao cái giá. Treo bên cái cao nhất.
Ngươi lên tới. Giọng cái cao nhất, không qua tai, dội thẳng vào đầu ba người — và lần này, gần, nó lớn tới mức Chu Bình chảy máu mũi, Trạm quỳ một gối, và cả Tần Mạc cũng phải dồn bảy mảnh nàng ra chống mới đứng thẳng được. Và ngươi lên bằng cách ta không ngờ. Ta dựng cái thang ấy để lọc. Kẻ nào leo được, phải chai — phải thôi thấy người dưới chân. Ta tưởng kẻ nào lên tới đỉnh cũng đã thành như ta, đã sẵn sàng thành như ta. Ngươi leo bằng cách chậm lại. Ngươi lên tới mà chưa chai. Lạ. Trong vô số kẻ ta lọc qua cái thang ấy, ngươi là ngoại lệ đầu tiên.
“Ngươi là cái gì?” Tần Mạc hỏi, ngước lên cái quầng. Cậu đã thề câu hỏi này từ dưới đáy Trung Thiên, cái đêm cậu quỳ giữa tro tàn ngửa mặt hỏi trời; giờ, sau chín tầng, cậu hỏi nó tận mặt. Cậu để tay lên ngực, nơi bảy mảnh nàng đập, để nhắc mình vì sao mình hỏi. “Cả cõi người gọi ngươi là trời. Cả đời họ quỳ, thắp hương, dâng lễ cho ngươi. Ngươi là gì thật, dưới cái tên ‘trời’ ấy?”
Cái quầng động, và trước khi trả lời, nó làm một việc lạ: nó cho cậu thấy. Trong một chớp, Tần Mạc thấy — không bằng mắt, mà bằng cái gì sâu hơn — nguồn gốc: một khoảng không trước cả các tầng trời, trống rỗng, và trong cái trống ấy, một điểm, một cái thiếu, một cái muốn có mà không có — cái đói nguyên thủy. Rồi cái đói ấy bắt đầu hút, và từ cái hút, các tầng mọc ra, cõi người mọc ra, tất cả chỉ là những cơ quan của một cái bụng đang tự nuôi mình. Cậu thấy cả sự vô nghĩa lạnh lẽo của nó: không có kế hoạch ác, không có kẻ thù để căm, chỉ một cái đói cổ hơn thời gian, làm cái nó làm vì nó không biết làm gì khác.
Ta là cái đói. Cái cao nhất đáp, không né. Đơn giản thế. Trước khi có các tầng trời, có một cái đói — không phải đói ăn, mà đói tồn tại, đói tiếp tục. Ta là nó. Ta không tạo ra cỗ máy này để cai trị ai; ta tạo ra nó để tự nuôi mình, để tiếp tục tồn tại, bằng cách hút cái khí sống từ mọi hồn qua mọi tầng. Ngươi gọi ta là ác. Ta không ác. Ta chỉ đói, và đói thì không có đạo đức. Y như con thú trong ngươi, đóa sen. Ta là cái con thú ấy, ở quy mô của một vũ trụ.
Bên cạnh, Trạm — vị thần bốn nghìn năm, kẻ đã gần tới đỉnh này hơn ai — đứng chết trân. “Bốn nghìn năm ta thờ nó.” Ông ta nói, giọng vỡ. “Ta tưởng ta leo lên để tới gần một cái gì cao cả, một cái đáng để thành. Ta tưởng cái trên đỉnh là đỉnh cao của tồn tại. Hóa ra…” ông ta nhìn cái quầng, “…hóa ra nó chỉ là một cái bụng đói, to bằng vũ trụ. Ta bỏ cả nhân tính để leo về phía một cái bụng đói. Trời ơi.” Và Tần Mạc thấy, trên gương mặt vị thần cổ ấy, cái vỡ vụn của một kẻ vừa biết cả bốn nghìn năm mình leo là leo về phía một chỗ trống.
Tần Mạc đặt tay lên đan điền, nơi con thú của cậu nằm — và cậu cảm nó đáp lại cái quầng, không phải bằng sợ, mà bằng một sự nhận ra rợn người: như một con thú non ngửi thấy con đầu đàn, như một giọt nước nhận ra biển. Con thú trong cậu và cái trên đỉnh là cùng một thứ, chỉ khác cỡ. Cái con thú trong bụng cậu đã tự cúi đầu trước cái đói lớn hơn, và chính cái cúi đầu ấy nói với cậu sự thật rõ hơn mọi lời: cậu đang đứng trước tương lai của chính mình, nếu mình thua. Cái cậu đánh nhau trong đan điền mình mỗi ngày — cái đói không đạo đức, chỉ muốn nuốt để tiếp tục — chính là cái ngồi trên đỉnh, đã thắng, đã nuốt cả các tầng trời, đã thành trời.
Tần Mạc đứng lặng rất lâu. Rồi cậu bật ra một tiếng — không phải khóc, không phải cười, một cái gì ở giữa, cái âm thanh của một kẻ vừa thấy đáy của một điều cả đời mình quỳ lạy và thấy nó rỗng. “Cả đời cha ông tôi thắp hương cho ngươi.” Cậu nói, giọng khản. “Cả một làng tôi lạy ngươi mỗi rằm. Họ dâng ngươi con gà, bát gạo, đứa con trai đầu lên núi tu. Và ngươi… ngươi thậm chí không biết họ tồn tại. Ngươi chỉ đói. Họ lạy một cái bụng, và gọi nó là ơn trên.”
“Vậy ta với ngươi cùng một giống.” Cậu nói tiếp, chậm, và cái nhận ra ấy vừa kinh hoàng vừa, lạ thay, cho cậu một chỗ đứng. “Ta mang một con thú trong đan điền. Ngươi là con thú, ở cỡ vũ trụ. Ta hiểu ngươi — không phải vì ngươi cao siêu, mà vì ta đánh nhau với một phiên bản nhỏ của ngươi mỗi ngày, trong chính mình. Ta biết cái đói. Ta biết nó dỗ thế nào, nó lý luận thế nào, nó làm cái ác nghe hợp lý thế nào. Ngươi không dọa được ta bằng cái ngươi là — vì cái ngươi là, ta đã đối mặt suốt từ đêm hợp Thiên, chỉ nhỏ hơn.” Cậu ngước lên. “Vậy khác nhau ở đâu, giữa ta và ngươi? Nói ta nghe. Vì ta cần biết, để không thành ngươi.”
Khác ở chỗ ngươi vẫn đánh nhau với nó. Cái cao nhất đáp, và trong giọng nó, lần đầu, có một cái gì gần như — quan tâm. Ta thôi đánh từ lâu, lâu tới mức ta quên mất từng có gì để đánh. Có một thời — trước cả tầng trời đầu tiên — ta cũng đánh. Ta cũng có một cái gì như ngươi có: một cái níu ta lại, một lý do để không nuốt hết. Ta không nhớ nó là gì nữa. Ta chỉ nhớ mang máng rằng từng có nó, và rằng ta đã thôi đánh, và cái thôi đánh ấy là cái làm ta thành cái ta bây giờ. Cái quầng động chậm. Ngươi thì vẫn đánh. Ngươi còn cái ta đã quên. Đó là vì sao ta gọi ngươi lên thay vì nghiền ngươi như một hạt bụi. Cả một vĩnh hằng ta chưa gặp một cái đói còn đánh nhau với chính nó. Ta muốn xem nó làm gì khi đứng trước cái đói đã thắng — trước tương lai của chính nó.
Cái quầng khẽ động, và một trong hàng nghìn đốm sáng — đốm mảnh cốt của Tô Vãn — tách ra khỏi vành, trôi xuống, chậm, dừng lơ lửng ngang tầm mắt Tần Mạc, gần tới mức cậu chỉ cần với tay. Và khi nó tới gần, bảy mảnh trong ngực cậu gào lên — không phải vì đau, mà vì khát: bảy mảnh nhận ra cái cốt của mình, cái phần thiếu suốt cả hành trình, và chúng vươn về phía nó dữ dội tới mức Tần Mạc phải ghì lại để không tự tay chộp lấy ngay.
Cậu nhìn mảnh cốt lơ lửng trước mặt. Nó không rực rỡ hơn các mảnh khác. Nhưng qua nó, lần đầu, cậu cảm được trọn nàng — không phải một mảnh, không phải bảy mảnh chắp lại, mà cái lõi, cái từ đó mọi mảnh khác tỏa ra: Tô Vãn, nguyên vẹn ở phần sâu nhất, cái phần mà thiếu nó thì trăm mảnh chỉ là một cái bình rạn. Nó ở đây. Trong tầm tay. Sau tất cả. Đây. Cái ngươi tới tìm. Mảnh cốt của con bé. Ta cho ngươi nhìn gần. Ta thậm chí cho ngươi chạm. Nhưng trước khi ngươi cầm nó — ta có một điều để nói, và một điều để mời. Nghe xong, ngươi vẫn có thể cầm nó mà đi, ta hứa. Hoặc ngươi sẽ không muốn đi nữa.
Cậu đưa tay ra — không chộp, chỉ để lòng bàn tay cách mảnh cốt một phân, cảm cái ấm của nó, cái ấm là trọn nàng. Chu Bình, trên lưng cậu, nín thở. Trạm đứng bất động. Cả đỉnh trời chờ xem cậu có chộp lấy nó mà chạy không.
Nhưng cậu không chộp. Bàn tay cậu run lên vì bảy mảnh trong ngực gào đòi cậu cầm cái cốt ngay — và chính cái run ấy làm cậu dừng lại: một thứ cái đói tự nguyện chìa ra, mà chìa gần tới mức dụ cậu chộp trong cơn khát, thì cái chộp ấy không phải cậu lấy được nó, mà nó lấy được cậu.
Cậu đứng trước mảnh cốt của người mình yêu, treo trong tầm tay, bên cái đói đã thành trời — và cậu biết cái mời sắp tới sẽ là cái nguy hiểm nhất cậu từng đối mặt, nguy hơn mọi lưỡi kiếm, vì nó đến từ cái duy nhất trong cả cỗ máy hiểu cậu hơn cả cậu hiểu mình: một cái đói, nói với một cái đói.