Chương 81: Người ghi sổ
Kho phụ của Vạn Pháp Các không giống nơi chứa sách tiên.
Nó thấp, hẹp, mùi giấy ẩm và bột chống mọt quấn trong gió lạnh. Trên trần treo ba hàng đèn xanh, không sáng rực như Công Đức Khố, chỉ đủ soi cho người ta thấy bụi bay trong không khí. Sàn đá được lau sạch nhưng khe đá đen vì nước mưa ngấm lâu năm. Ở góc phòng có một thùng gỗ đựng thẻ gãy, bên trên dán giấy: “chờ kiểm, không được đốt”. Một cái chổi cũ dựa vào kệ, đầu chổi mòn đến mức giống đuôi tóc bị cắt vụng.
Tần Mạc đứng trước bàn ghi danh, thẻ tạp dịch còn mới trong tay.
Người ngồi sau bàn là một ông già gầy, mắt nhỏ, râu cắt ngắn, áo xám giặt sạch nhưng cổ tay áo đã bạc. Trước mặt ông có ba quyển sổ: sổ người, sổ việc, sổ lỗi. Bút lông cắm thẳng trong nghiên mực, đầu bút nhọn như mũi kim.
“Tên dùng trong viện?”
“Tần.”
“Một chữ?”
“Một chữ.”
Ông già ngẩng đầu nhìn hắn. “Người chỉ dùng một chữ thường là trốn nợ, trốn thù, hoặc trốn vợ.”
Tần Mạc đáp: “Trốn nợ.”
Ông già gật đầu như thấy hợp lý. “Tốt. Trốn nợ còn có ngày bị bắt về trả. Trốn thù dễ chết, trốn vợ phiền nhất.”
Một tạp dịch trẻ bên cạnh bật cười rồi lập tức cúi đầu khi ông già liếc qua. Không khí kho phụ nhờ câu ấy mà bớt lạnh. Người ghi sổ viết một nét: Tần. Sau đó ông thêm số: mười bảy.
Tần Mạc nhìn con số.
“Từ hôm nay ngươi là Tần mười bảy ở kho thẻ thấp.” Ông già nói. “Không phải vì ngươi không có tên. Vì trong kho có ba người họ Tần, một người tên Tần Sinh, một người tên Tần Đại, một người cũng chỉ khai một chữ Tần nhưng đã chết năm trước. Số để tránh phát thuốc nhầm.”
“Người chết năm trước vẫn còn trong sổ?”
“Còn nợ một cái áo kho.” Ông già chấm mực rất nhanh. “Người chết không trả được, nhưng sổ phải biết vì sao áo thiếu.”
Chu Bình mà nghe câu ấy chắc sẽ thích. Tần Mạc nghĩ vậy, rồi thấy lòng mình nhẹ đi một chút. Ở Vạn Pháp Các, mọi thứ đều vào sổ. Điều đó đáng sợ, nhưng cũng có thứ đời thường đến buồn cười: chết rồi vẫn mắc nợ áo kho.
Ông già đẩy cho hắn một thẻ gỗ cũ. “Ta là Phương Ký. Phụ trách ghi người, ghi việc, ghi lỗi. Đừng gọi ta quản sự. Quản sự ở tầng trên, ăn cơm có thịt. Ta ở tầng dưới, ăn cháo có cát.”
“Vâng, Phương lão.”
“Miệng còn biết sống.” Phương Ký chỉ sang góc phòng. “Chăn một cái, áo kho hai bộ, dây lưng một sợi, bát gỗ một cái. Mất cái nào ghi lỗi cái đó. Lỗi đủ ba dòng thì bị đuổi. Nếu làm hỏng thẻ ngọc, tùy loại mà đền từ một tháng công đến một đời.”
Tạp dịch trẻ lúc nãy ôm một chồng áo kho đi tới. Hắn khoảng mười sáu, mặt có tàn nhang, cổ tay buộc dây đỏ phai màu. “Tần mười bảy, lấy áo.”
Tần Mạc nhận áo. Vải thô nhưng sạch, mùi bồ kết nhạt. Thiếu niên nhìn cổ tay hắn, nơi sợi chỉ xanh được giấu dưới bùa, rồi nhanh chóng dời mắt.
“Ta là Nghiêm Lục.” Thiếu niên nói. “Lục vì vào kho thứ sáu, không phải họ Nghiêm có sáu người. Đừng nhầm với Nghiêm quản tuần Hình Đường, nhầm là xui.”
“Ngươi ở đây lâu rồi?”
“Một năm rưỡi.” Nghiêm Lục ôm chồng áo rỗng, hạ giọng. “Quy tắc đầu tiên: Phương lão mắng ngươi nghĩa là ngươi còn cứu được. Phương lão không mắng, ngươi tự đi xin việc khác.”
Phương Ký từ sau bàn nói vọng ra: “Nghiêm Lục, truyền lời xấu về ta ghi một lỗi.”
Nghiêm Lục lập tức đáp: “Vâng, Phương lão. Tần mười bảy, quy tắc thứ hai: tai Phương lão dài hơn kệ thẻ.”
Trong góc kho, một cô gái đang ngồi trước bàn nhỏ, tay dính mực, cẩn thận chép lại danh mục thẻ mốc. Nàng ngẩng đầu nhìn Tần Mạc một cái rồi lại cúi xuống. Trên thẻ trước ngực nàng ghi: Hạ Nhị.
Không phải Hạ Nhi.
Tần Mạc nhìn lâu hơn một nhịp.
Cô gái nhận ra, vội lấy tay che thẻ. “Nhìn gì?”
“Tên ngươi bị viết sai?”
Nàng mím môi. Nghiêm Lục bên cạnh khẽ kéo tay áo Tần Mạc, như bảo đừng hỏi. Nhưng câu đã ra.
Phương Ký dừng bút.
Hạ Nhị cúi đầu. “Không sai. Nhị là số hai.”
“Ngươi tên Hạ Nhi?”
Cô gái cắn môi. “Ở nhà gọi vậy. Vào kho có một Hạ Nhi khác rồi. Người kia tới trước, nên ta thành Hạ Nhị. Không chết ai.”
Không chết ai.
Tần Mạc nghe câu ấy nhiều lần ở nhiều nơi. Một chữ sai không chết ai. Một thẻ số không chết ai. Một dòng “tự nguyện” không chết ai ngay. Nhưng những thứ không chết ai ngay thường là thứ làm người ta mất tên chậm nhất.
Hắn không nói nữa.
Phương Ký nhìn hắn một lúc, rồi lấy từ ngăn bàn ra một mảnh giấy nhỏ. “Hạ Nhị, đưa hộ ta sổ chỉnh tên.”
Hạ Nhị ngẩng phắt lên.
“Phương lão…”
“Đừng làm như ta tốt lắm.” Ông già bực bội. “Một năm rồi ngày nào ngươi cũng nhìn cái thẻ như nhìn mộ cha. Chỉnh thì chỉnh. Nhưng trong kho đã có Hạ Nhi, ngươi phải thêm họ: Trương Hạ Nhi. Có họ không?”
“Có.” Giọng nàng run. “Con họ Trương.”
“Vậy viết.”
Nàng cầm bút, nhưng tay run quá. Mực rơi một giọt lên giấy. Phương Ký cau mày, định mắng, rồi lại đẩy giấy khác. “Lau tay. Viết tên mình mà run thì sau này ai tin ngươi viết tên người chết?”
Trương Hạ Nhi lau tay vào khăn, chậm rãi viết ba chữ. Chữ không đẹp, nét cuối hơi lệch, nhưng là tên nàng.
Tần Mạc đứng bên cạnh, trong lòng bỗng đau rất nhẹ.
Tô Vãn từng sợ bị gọi là Ngưng Đạo Thể hơn bị mắng là yêu nữ. Vì yêu nữ vẫn là một người bị ghét, còn thể chất là một vật được dùng. Trương Hạ Nhi không phải Tô Vãn. Nhưng một cô gái phải đợi một năm để đòi lại một chữ trong tên, điều ấy đủ làm thanh y dưới cổ tay hắn lạnh lên một nhịp.
Phương Ký không lập tức cất sổ chỉnh tên. Ông lật về mấy trang trước, chỉ cho Tần Mạc xem. Trên đó có vô số nét sửa nhỏ: một chữ họ bị thiếu bộ thủ, một người tên A Thảo bị ghi thành A Thọ, một tạp dịch mất một nét trong tên vì người ghi vội. Mỗi dòng đều có ngày sửa, người chứng, lý do.
“Ngươi nghĩ ta rảnh lắm nên sửa tên cho vui?” ông hỏi.
Tần Mạc không đáp.
“Ba năm trước có một người tên Kỷ An. Người ghi nhầm thành Kỷ Án. Khi hắn chết vì đỡ kệ thẻ đổ, giấy trợ cấp gửi về quê bị nha dịch địa phương trả lại, nói không có ai tên Kỷ Án trong hộ tịch. Mẹ hắn đi bộ hai trăm dặm tới hỏi. Lúc đó chúng ta mới biết một dấu mực thừa làm bà ấy không nhận được tiền chôn con.” Phương Ký lấy móng tay gõ nhẹ lên sổ. “Từ đó ta sửa tên. Không cao thượng. Chỉ là không muốn mẹ người chết mắng ta trong mơ.”
Trương Hạ Nhi cúi đầu rất thấp.
Nghiêm Lục đứng bên cạnh cũng hết cười. Hắn kéo lại thẻ áo trước ngực mình, như lần đầu nhìn thấy con số “Lục” có thể nặng hơn hắn tưởng.
Tần Mạc nhìn sổ chỉnh tên. Ở Thương Lan, Diệp Chẩn bị viết thành người tự nguyện rời tông. Ở đây, một nét thừa làm người mẹ không nhận được tiền chôn con. Sổ không phải chỉ giết bằng lời giả lớn. Nó giết cả bằng lỗi nhỏ được coi là không đáng.
“Vì vậy,” Phương Ký nói tiếp, “trong kho thẻ thấp, chữ nhỏ cũng là mạng người. Ai xem thường chữ nhỏ thì đi khiêng đá, đừng lau thẻ.”
Phương Ký đóng dấu lên giấy chỉnh tên. “Tần mười bảy.”
“Vâng.”
“Ngươi mới tới đã khiến ta làm thêm việc.” Ông chỉ vào kệ sau lưng. “Hôm nay ngươi chịu kệ mốc bảy. Lau thẻ, đọc nhãn, chép số nứt. Sai một chữ ghi lỗi.”
Nghiêm Lục đưa cho hắn khăn khô và một bát nước. “Đừng dùng linh lực lau. Thẻ thấp cũng có tính khí. Ngươi dùng lực ép, nó nứt bên trong, tới lúc người khác đọc mới vỡ.”
Tần Mạc nhận khăn. Nước trong bát lạnh. Hắn nhúng khăn, vắt khô, bắt đầu lau thẻ đầu tiên.
Thẻ ghi: “Phù bình an sơ cấp, cấp cho dân qua đường.”
Thẻ thứ hai: “Thuốc cầm máu yêu thương, ngoại viện.”
Thẻ thứ ba: “Khóa mộng bảy ngày, cần chữ ký tự nguyện.”
Tay hắn dừng lại ở chữ tự nguyện. Nghiêm Lục đang phân áo phía xa. Trương Hạ Nhi cúi đầu chép tên mình mới lên sổ phụ. Phương Ký ho khan, ngòi bút sột soạt. Kho phụ vẫn vận hành, không ai biết một chữ trên thẻ vừa làm sen đen trong hắn mở mắt.
Không đốt.
Không bóp vỡ.
Không biến mỗi chữ bẩn thành lý do phá cả kho.
Tần Mạc lau thẻ. Bụi vàng dính lên khăn. Hắn đặt thẻ về đúng ngăn hồn thuật. Chạm, đọc, đặt xuống. Việc rất nhỏ, nhưng cần dùng nhiều sức hơn giết người.
Đến giữa trưa, kho phụ phát cháo. Cháo Vạn Pháp Các còn loãng hơn ngoại viện, nhưng có một miếng củ cải muối. Tạp dịch ngồi thành hàng dưới mái hiên sau kho. Người nói chuyện nhỏ, vì trên đầu là cửa sổ tầng hai nơi các đệ tử đọc sách. Nghiêm Lục chia cho Tần Mạc nửa miếng củ cải của mình.
“Quy tắc thứ ba.” Hắn nói. “Người mới ngày đầu ăn chậm sẽ bị cướp củ cải.”
“Ngươi đang cướp hay cho?”
“Ta cho để ngươi nhớ nợ.” Nghiêm Lục nhai rất nhanh. “Trong kho có người nợ nhau mới dễ sống. Người không nợ ai thường được điều đi việc nguy hiểm.”
Tần Mạc nhìn miếng củ cải mặn. Lại là nợ. Tề lão đạo sẽ rất hài lòng nếu nghe thấy.
Trương Hạ Nhi ngồi cuối hàng, ôm bát, thỉnh thoảng chạm vào thẻ tên mới như sợ nó biến mất. Một tạp dịch khác trêu nàng: “Có tên mới rồi đấy à? Đừng quên chúng ta.”
Nàng đỏ mặt, nhưng lần này đáp: “Ta vốn không quên.”
Câu ấy làm vài người cười. Tiếng cười nhỏ, bị mái hiên ép thấp xuống, nhưng thật. Trong một nơi ghi người bằng số, một cái tên được sửa cũng đủ khiến cả bữa cháo có vị khác.
Buổi chiều, Phương Ký giao cho Tần Mạc việc kiểm kệ mốc sâu hơn. Kệ này ít người đụng, vì thẻ cũ dễ kích hồn niệm. Tần Mạc đi qua từng ngăn, khăn trong tay, sổ lỗi bên cạnh. Sợi chỉ xanh dưới cổ tay nhiều lần lạnh lên, nhưng không dữ.
Trước khi vào kệ mốc bảy, Nghiêm Lục kéo hắn lại, đưa một đôi bao tay vải. “Đeo vào. Thẻ cũ có khi nhớ tay người trước.”
“Nhớ tay?”
“Có thẻ từng được người đọc trước khi chết. Khí hồn bám lại. Ngươi chạm tay trần, có thể mơ giấc mơ của họ.” Nghiêm Lục cố nói giọng thản nhiên, nhưng mắt không giấu được sợ. “Năm ngoái Tần một chữ kia chạm thẻ mộ táng, ngủ ba ngày cứ gọi mẹ. Tỉnh dậy thì không nhớ mẹ mình đã chết hay chưa.”
“Hắn sau đó?”
“Bị chuyển khỏi kho. Phương lão bảo là tự xin. Nhưng áo kho của hắn vẫn nợ, nghĩa là chưa ai xác nhận hắn về đâu.”
Tần Mạc nhận bao tay. Vải thô, đã vá hai lần. Trong đường kim có mùi mồ hôi cũ. Một người từng đeo nó để lau những thẻ này, từng sợ, từng sống qua một ca trực. Đồ vật trong Vạn Pháp Các không chỉ giữ pháp, còn giữ cả người chạm vào pháp.
Hắn đeo bao tay, nhưng vẫn cảm thấy sợi chỉ xanh dưới cổ tay lạnh xuyên qua lớp vải.
Cho tới khi hắn chạm vào một thẻ nằm nghiêng sau ba tấm thẻ mốc.
Thẻ rất cũ, nhãn gần như bong. Nhưng ngay khi đầu ngón tay hắn chạm vào, một tiếng nước xa vang lên trong tai.
Sợi chỉ xanh siết cổ tay.
Trên mặt thẻ hiện lên bốn chữ mờ:
Vãng Sinh Lục.
Tần Mạc lập tức rút tay.
Kệ thẻ không động. Kho phụ vẫn có tiếng Phương Ký ho, tiếng Nghiêm Lục đếm áo, tiếng Trương Hạ Nhi đọc lại tên người trong danh mục. Nhưng bên trong thẻ, tiếng nước vẫn chảy, sâu hơn mọi âm thanh dưới mái kho.
Phương Ký ngẩng đầu. “Tần mười bảy, làm sao?”
Tần Mạc đặt khăn lên thẻ, che bốn chữ vừa hiện. “Bụi nhiều.”
“Bụi nhiều thì lau, đừng đứng như thấy ma.”
“Vâng.”
Hắn lau rất chậm, không chạm trực tiếp nữa. Nhưng chữ Vãng Sinh Lục đã in vào mắt.
Ngày đầu tiên trong sổ của Vạn Pháp Các, hắn nhận lại một điều: muốn tìm đường tới luân hồi, trước hết phải học cách làm một người biết lau bụi mà không đánh thức cả kệ thẻ.
Trước khi khóa kho, Phương Ký đi một vòng kiểm từng ngăn. Ông dừng trước kệ mốc bảy lâu hơn bình thường, nhìn chiếc khăn che Vãng Sinh Lục, rồi nhìn Tần Mạc.
“Thẻ nào không gọi ngươi thì đừng gọi nó.” Ông nói.
Tần Mạc cúi đầu. “Vâng.”
“Nhiều người vào Vạn Pháp Các vì muốn biết. Ít người sống đủ lâu để hiểu không phải cái gì biết được cũng nên biết ngay.” Phương Ký cầm đèn đi qua. “Ngươi có mắt người từng mất thứ quan trọng. Mắt đó dễ đọc sai thẻ nhất.”
“Phương lão từng mất?”
Ông già dừng lại, lưng còng dưới ánh đèn xanh. “Ai sống đủ lâu trong kho thẻ mà không mất gì thì hoặc là tượng gỗ, hoặc là kẻ nói dối.”
Ông không nói thêm. Nhưng câu ấy làm kho phụ rộng hơn một chút. Phương Ký không còn chỉ là người mắng tạp dịch và ghi lỗi. Ông cũng là một người từng bị một thẻ nào đó làm đau, nên mới biết đau không phải quyền đọc.
Đêm xuống, khi kho phụ đóng cửa, thẻ Vãng Sinh Lục sau lớp khăn khô lại lạnh lên.
Như có ai trong nước gõ nhẹ vào mặt gỗ.