Chương 55: Hang
Ba ngày, cậu đi trong rừng, tránh mọi đường mòn, ngủ ngày đi đêm. Đã có tin truy nã: cậu nghe lỏm từ một toán tiều phu rằng năm tông treo thưởng cho cái đầu — hoặc tốt hơn, cái xác còn nguyên — của một “ma tu” ngoại môn Thương Lan đã phá đại tế và nuốt một Sứ quân. Cậu thành con mồi của cả Đông Vực chỉ sau một đêm.
Cậu tìm được một cái hang cạn trong vách núi, cách Thanh Khâu sơn ba ngày đường, khi Chu Bình đã hai lần ngừng thở giữa đường và cả hai lần cậu phải dồn chân khí vào lồng ngực gã mới kéo lại được.
Cái hang cạn, khô, khuất sau một rừng trúc dại — đủ kín để đốt lửa mà khói tan trong tán trúc, đủ xa đường mòn để không ai lạc tới. Cậu đặt gã xuống nền hang, kê đầu gã lên cái túi trữ vật, đốt một đống lửa nhỏ bằng linh thạch lấy từ túi Ôn Sứ, và cậu bắt đầu cái việc mà cả đời cậu chưa từng làm: chữa cho một người sống.
Câu Hồn ấn, cậu vẫn dùng để xé — xé đạo lệnh, xé băng thể, xé hồn. Nó là con dao. Nhưng một con dao khéo thì cũng khâu được, nếu người cầm nó chịu học chiều ngược. Cậu thả tia ấn vào lồng ngực Chu Bình, và lần này, thay vì tìm chỗ cắt, cậu tìm chỗ nối.
Bên trong người gã là một bãi chiến trường: hai xương sườn gãy đâm lệch, một lá phổi thủng đang ngập máu, mạch lớn gần tim rách một đường, và khắp nơi là cái tổn thương âm ỉ của một thân Trúc Cơ hứng trọn đòn Nguyên Anh. Với con dao Câu Hồn ấn, cậu đọc từng chỗ hỏng rõ như đọc chữ trên giấy — cái tài đọc kết cấu mà cậu luyện để phá băng thể Tô Vãn, giờ cậu quay ngược nó để vá một người.
Cậu bắt đầu từ lá phổi. Dẫn máu ứ ra, khép miệng vết thủng lại bằng những mũi khâu khí mảnh như tơ, giữ cho nó liền trong khi mô tự mọc. Rồi tới mạch rách gần tim — chỗ này sai một li là gã chết, đúng cái độ tinh vi cậu từng cần khi cắt băng thể; chỉ khác, lần ấy cậu cắt để cứu bằng cách phá, lần này cậu nối để cứu bằng cách giữ. Rồi tới xương: nắn về, ghì lại, dán liền. Cậu làm suốt đêm, mồ hôi nhỏ xuống ngực gã, tay không được run lấy một cái — y như đêm trên đài, chỉ khác đêm nay không ai đánh sau lưng cậu, và cái cậu đang cầm trong tay không phải hồn người mình yêu, mà mạng người bạn mình.
Khó hơn xé nhiều, và lâu hơn nhiều.
Xé thì chỉ cần đói. Khâu thì cần kiên nhẫn, cần nhẹ tay, cần một thứ gần với thương. Và cái thứ gần-với-thương ấy, trong cậu, đã mòn gần cạn — nên cậu chữa Chu Bình không bằng cảm xúc (cậu không còn đủ), mà bằng ý chí và trí nhớ: cậu nhớ Chu Bình từng chia cậu nửa cái bánh nếp, nhớ gã canh cửa cho cậu ở cấm địa, nhớ gã lấy thân chắn đòn Ôn Sứ. Cậu không thấy thương gã theo cái cách ấm áp ngày xưa; cậu chỉ biết mình phải cứu gã, và cậu để cái biết ấy dẫn tay.
Đây là cách cậu làm người bây giờ, cậu nhận ra, khâu từng sợi mạch một trong đêm: không phải bằng cảm xúc tự nhiên — cái đó con thú đã ăn gần hết — mà bằng ý chí giữ lấy những việc mà một người tốt sẽ làm, kể cả khi cậu không còn tự nhiên muốn làm chúng. Làm người, với cậu giờ, không còn là một trạng thái. Nó là một việc phải cố, mỗi ngày, mỗi lần.
Con thú, nằm no trong đan điền sau bữa Ôn Sứ, nhìn cậu khâu bằng con mắt lười biếng của một kẻ vừa ăn xong, và nó không hiểu nổi vì sao cậu phí công tới thế cho một đốm sáng sắp tắt. Phí sức, nó lười nhác thì thầm. Cái đốm yếu ấy chết thì thôi, hơi đâu. Để dành sức mà đi ăn. Cậu không cãi nó. Cậu chỉ tiếp tục khâu, và cái việc tiếp-tục-khâu-dù-con-thú-bảo-đừng ấy, tự nó, là câu trả lời.
Cậu nhận ra, đâu đó giữa những mũi khâu, rằng đây là hình dạng của cả cuộc chiến phía trước. Con thú sẽ không đánh cậu bằng những trận lớn — nó khôn hơn thế. Nó sẽ gặm cậu bằng những lời khuyên nhỏ, hợp lý: đừng phí sức cứu kẻ yếu, đừng dừng tay khi đói, nuốt kẻ này thì tiện, bỏ kẻ kia thì gọn. Mỗi lời một hạt, và mỗi lần cậu nghe theo, cậu lại giống nó thêm một chút, cho tới ngày cậu nghe theo mà không nhận ra mình đang nghe. Muốn không thành nó, cậu phải cãi từng hạt một — không phải bằng những lời thề to tát (con thú cười vào lời thề), mà bằng đúng những việc nhỏ nó khinh: khâu một cái xương, canh một giấc ngủ, nhớ một bát cháo.
Cả đời cậu, làm người là chuyện tự nhiên, chẳng cần nghĩ. Và người thầy duy nhất cậu có, người mẫu duy nhất về việc “một con người thì làm gì”, đang nằm thoi thóp dưới tay cậu — thở khò khè, máu rịn qua lớp băng, mà vẫn là cái la bàn người rõ nhất cậu còn.
Ba ngày, Chu Bình mê man. Cậu đếm từng hơi thở của gã trong ba đêm ấy, mỗi hơi khò khè là một lần cậu chưa cần dồn chân khí, mỗi quãng lặng là một lần tim cậu thắt lại chờ hơi kế. Sang ngày thứ tư, gã mở mắt.
Gã nhìn trần hang, nhìn đống lửa, rồi nhìn Tần Mạc ngồi bên, và phải một lúc lâu gã mới ghép được mình đang ở đâu. Khi ghép được, việc đầu tiên gã làm không phải hỏi mình sống hay chết, mà là đưa mắt tìm — tìm quanh hang, cảnh giác — rồi hỏi, giọng khản đặc:
“Cái… con bé. Tô cô nương. Ngươi cứu được không?”
Tần Mạc lặng đi. Cậu đưa mắt sang tấm thanh y trải bên đống lửa, rồi quay lại nhìn Chu Bình. Rồi cậu lắc đầu — chỉ một cái, chậm, đủ để gã hiểu.
Chu Bình nhắm mắt lại. Một giọt nước chảy ngang thái dương gã, xuống nền hang. Gã không hỏi thêm — gã hiểu, từ cái lắc đầu ấy, tất cả những gì cần hiểu. Gã nằm im một lúc, khóc lặng lẽ cho một cô gái đã cùng gã che chở thằng bạn chung suốt bao năm, rồi gã mở mắt, và hỏi — không phải “ngươi có sao không”, mà một câu khác, một câu mà chỉ một kẻ đã thấy cái cậu suýt thành trên đài mới biết để hỏi:
“Còn ngươi. Ngươi… còn là ngươi không?”
“Ta không biết.” Tần Mạc trả lời thật. Cậu không giấu Chu Bình — gã là kẻ duy nhất cậu không cần diễn. “Đêm đó, trên đài, sau khi nàng tan, ta buông con thú ra. Buông hết. Ta nuốt Ôn Sứ, và ta… ta thích nó, Chu Bình. Lần đầu tiên nuốt một người mà ta không thấy ghê, ta thấy sướng. Ta suýt nuốt cả một đài người, chỉ vì nó ngon. Ngươi kéo ta lại — bằng cái câu về bát cháo, ngươi nhớ không. Rồi ở chân núi, ta suýt nuốt Tang Cô, vì lão biết nhiều, vì nuốt lão thì tiện. Ta dừng được. Nhưng ta phải cố mới dừng được, và mỗi lần lại khó hơn lần trước.”
Cậu nhìn hai bàn tay mình — hai bàn tay vừa khâu người, cũng chính là hai bàn tay đã hút một Sứ quân thành vỏ. “Cái đáng sợ không phải là ta giết. Là ta đang thôi thấy giết là sai. Con thú không kéo ta bằng cách ép ta làm điều ác — nó kéo ta bằng cách làm điều ác thấy dễ chịu, thấy hợp lý, thấy giống điều nên làm. Ta còn là ta bao nhiêu, ta không đo được. Ta chỉ biết đêm nay ta đang khâu tay ngươi thay vì bỏ ngươi lại cho nhẹ mà đi — và con thú thì bảo ta khâu ngươi là phí sức. Chừng nào ta còn cãi lại nó ở những việc như thế, chắc ta còn là ta, ít nhiều.”
Chu Bình nhìn cậu hồi lâu. Rồi gã làm cái điều mà Tần Mạc không ngờ: gã không hứa sẽ cứu cậu, không nói lời an ủi, không giả vờ mọi thứ ổn. Gã chỉ chìa bàn tay lành ra — bàn tay to bè, chai sạn — và nói, đúng cái giọng càu nhàu ngày xưa:
“Vậy thì ta ở lại. Không phải để cứu ngươi — ta cứu ngươi kiểu gì, ta còn chả tự đứng dậy được. Ta ở lại để làm cái việc ta vẫn giỏi: bắt ngươi ăn cháo. Ngươi mà quên ăn, ta cằn nhằn. Ngươi mà tính nuốt ai, ta cằn nhằn. Ta cằn nhằn tới khi ngươi phát chán mà nhớ ra mình là người.” Gã nhe răng, yếu ớt. “Ta làm được mỗi thế. Nhưng ta làm được thế cả đời.”
“Ngươi biết ngươi đang đòi ở lại với cái gì không.” Tần Mạc nói, giọng cậu khàn. “Ta không còn là cái thằng chia ngươi bát cháo nữa. Ta vừa hút một người thành vỏ và ta thấy sướng. Đi với ta, có ngày ta không dừng được, và người gần ta nhất khi ấy là ngươi. Ngươi hiểu ngươi đang tình nguyện làm cái gì chứ — làm miếng ăn gần tay nhất của một con thú.”
“Ừ, ta hiểu.” Chu Bình nói, tỉnh bơ, dù cái tỉnh bơ ấy phải gắng lắm mới giữ được. “Thì ta canh cửa cho ngươi từ hồi cái đóa sen trong người ngươi mới nhú, ta có lạ gì nó. Ta biết có ngày nó ăn ta. Nhưng ngươi nghe đây, Tần Mạc: nếu tới ngày ấy, ngươi nuốt ta — thì ít nhất ngươi nuốt một thằng còn nhớ ngươi là ai, và cái mẩu ta trong người ngươi sẽ cằn nhằn ngươi ăn cháo tới hết đời. Ta thà thành cái mẩu cằn nhằn ấy trong ngươi, còn hơn ngồi yên ở tông nhìn ngươi thành con mắt một mình.” Gã nhe răng. “Vậy nên câm cái mồm bi quan lại mà nắm tay ta đi. Tay ta mỏi rồi.”
Tần Mạc nhìn bàn tay chìa ra ấy — cái mỏ neo bằng xương bằng thịt, biết ho, biết cằn nhằn, biết chia bánh — và cậu nắm lấy nó. Trong đan điền, con thú khịt mũi khinh bỉ trước một liên minh nghèo nàn tới thế: một kẻ vừa thành ma, một kẻ sắp thành phế nhân, chống lại cả một cỗ máy nuốt hồn trải khắp các tầng trời. Nhưng Tần Mạc siết bàn tay ấy chặt hơn, vì cậu đã học được, đêm trên đài, rằng đúng những liên minh nghèo nàn nhất — một bát cháo, một bàn tay — lại là thứ con thú không nuốt nổi.
Ngoài hang, trời đã tối. Chu Bình thiếp đi lần nữa, lần này là ngủ thật, không phải mê.
Tần Mạc ngồi canh, khâu nốt những sợi mạch cuối trong người bạn. Cậu lấy trong túi Ôn Sứ ra mấy viên đan dược, nghiền, hòa với nước suối, đút cho gã từng ngụm nhỏ trong lúc gã ngủ — cái việc chăm bẵm mà một tháng trước cậu sẽ thấy phiền, giờ cậu làm không phải vì thấy thương (cậu không còn đủ để thấy), mà vì cậu quyết sẽ làm những gì một người thương bạn sẽ làm. Diễn đúng động tác, tới khi có ngày động tác gọi lại được cái cảm giác đã mất. Đó là cách cậu tập lại nghề làm người.
Và lần đầu sau đêm hợp Thiên, cậu để đầu óc chạm tới cái câu hỏi cậu vẫn né: giờ thì sao? Nàng đã tan. Con đường lão Tang Cô chỉ — Trung Thiên, Vọng Hương các — dài bằng cả các tầng trời. Cậu là một phản đồ bị săn, cõng một phế nhân, mang trong người một con thú đợi cậu mệt, và không biết cả cách lên tới cái tầng đầu tiên — dù cái biết ấy, cậu chợt nhớ, nằm đâu đó trong mớ ký ức Ôn Sứ cậu vừa nuốt, chờ cậu moi ra.
Cậu nhìn tấm thanh y trải bên đống lửa, vệt máu đã khô lại thành nâu sẫm trên nền xanh. Cậu cầm nó lên, và — thử một điều cậu chưa dám thử từ đêm ấy — cậu thả một tia thần thức mảnh vào nó, dò.
Tấm vải khẽ ấm lên dưới tay cậu. Không phải cái ấm của lửa. Là một thứ cộng hưởng rất nhỏ, rất xa, như một sợi tơ căng giữa tấm thanh y và một cái gì đó ở rất cao trên kia — một trong những mảnh hồn Tô Vãn, vẫn còn mang chút hơi của cái thân từng mặc tấm áo này. Cái cộng hưởng ấy yếu tới mức nếu không phải chín cánh, cậu đã bỏ lỡ. Nhưng nó có. Tấm thanh y không chỉ là di vật. Nó là một cái la bàn — nó biết hướng về phía nàng.
Tần Mạc siết tấm vải trong tay, và lần đầu từ đêm hợp Thiên, cái đích mơ hồ “đi nhặt nàng về” có một hình hài cụ thể: một cái la bàn trong tay, một cái tên trên trời, một con đường bắt đầu từ cái hang này. Cậu biết đêm mai, hoặc đêm kia, khi Chu Bình đủ sức ngồi dậy, cậu sẽ phải đứng lên và bắt đầu leo. Nhưng đêm nay, cậu ngồi canh giấc cho người bạn duy nhất còn lại, tấm la bàn ấm trong lòng bàn tay — và cái việc bình thường ấy, canh giấc cho một người, là điều người nhất cậu làm được kể từ khi nàng cười lần cuối.