Bài 1: Cài đặt Python & chạy dòng code đầu tiên

Chào mừng đến bài đầu tiên của lộ trình! Mục tiêu hôm nay rất cụ thể: cài Python xong và chạy được dòng code đầu tiên. Nghe nhỏ, nhưng đây là rào cản khiến nhiều người mới bỏ cuộc — nên ta làm thật chắc.

Bước 1: Cài Python

Truy cập python.org → Downloads → tải bản mới nhất cho hệ điều hành của bạn.

• Windows: chạy file cài, và rất quan trọng: tích ô “Add Python to PATH” ở màn hình đầu tiên trước khi bấm Install. Bỏ qua bước này là nguyên nhân số một khiến lệnh python báo “không tìm thấy”.
• macOS: cài bản từ python.org (đừng chỉ dựa vào bản hệ thống cũ có sẵn).

Kiểm tra cài thành công — mở Terminal (macOS) / Command Prompt (Windows) và gõ:

python3 --version

Nếu hiện ra số phiên bản (vd Python 3.12.x) là xong. (Windows nếu python3 không chạy, thử python --version.)

Bước 2: Chạy code theo 2 cách

Cách A — REPL (gõ trực tiếp, thử nhanh): trong Terminal gõ python3 để vào chế độ tương tác, rồi:

>>> print("Xin chào, Python!")
Xin chào, Python!

REPL hợp để thử nhanh một dòng. Gõ exit() để thoát.

Cách B — Chạy file .py (cách dùng thật): tạo một file hello.py với nội dung:

print("Xin chào, Python!")
print("Mình đang học lập trình.")

Lưu lại, rồi trong Terminal (đang ở thư mục chứa file) chạy:

python3 hello.py

Hai dòng chữ hiện ra. Chúc mừng — bạn vừa viết và chạy chương trình Python đầu tiên!

print() làm gì?

print() xuất nội dung trong ngoặc ra màn hình. Chuỗi chữ đặt trong dấu nháy ("..." hoặc '...'). Đây là công cụ bạn sẽ dùng liên tục để xem kết quả khi học.

Lỗi thường gặp của người mới

• python: command not found (Windows): do quên tích “Add to PATH”. Cài lại và tích ô đó, hoặc dùng py thay cho python.
• Quên dấu nháy quanh chuỗi → báo lỗi cú pháp. print(Xin chào) sai; print("Xin chào") đúng.
• Sai thư mục khi chạy file: Terminal phải đang ở đúng thư mục chứa hello.py (dùng lệnh cd để chuyển).

Đừng nản nếu gặp lỗi — đọc thông báo lỗi là một phần của lập trình, và mỗi lỗi sửa được là một bước tiến.

Việc cần làm trước bài sau

1. Cài xong Python, chạy được python3 --version.
2. Tạo hello.py, in ra tên bạn và một câu bạn thích.
3. Thử sửa nội dung, chạy lại, xem thay đổi.

Bài 2 ta học về biến và kiểu dữ liệu. Học song song Git cơ bản để quen lưu code; và nếu còn phân vân hướng đi, xem Python hay JavaScript nên học trước.