Cách ghi màn hình máy tính có tiếng (Windows & macOS)

Ghi màn hình để làm video hướng dẫn, lưu lại lỗi cho bộ phận kỹ thuật, hay quay một buổi họp online — tất cả đều làm được ngay trên máy mà không tốn một đồng phần mềm. Vướng mắc lớn nhất của hầu hết mọi người không phải “quay thế nào” mà là “vì sao quay xong mất tiếng”. Bài này đi thẳng vào cách quay có âm thanh đúng cho cả Windows lẫn macOS, rồi mới tới mẹo cho video gọn nhẹ và lúc nào nên nâng cấp lên OBS.

Ghi màn hình có cần cài phần mềm không?

Không cần. Windows 10/11 và macOS đều có sẵn công cụ ghi màn hình kèm âm thanh, dùng được ngay bằng một tổ hợp phím. Bạn chỉ nên cài phần mềm ngoài khi cần thứ mà công cụ sẵn không làm được — như chèn webcam vào góc, chuyển nhiều cảnh, hay quay nhiều giờ ở chất lượng cao.

Trước khi quay, nhớ phân biệt hai nguồn tiếng vì đây là chỗ gây lỗi “mất tiếng” nhiều nhất:

• Tiếng hệ thống: âm phát ra từ máy — video bạn đang mở, tiếng thông báo, nhạc nền.
• Tiếng mic: giọng bạn nói vào micro để thuyết minh.

Một video hướng dẫn tốt thường cần cả hai. Phần dưới sẽ chỉ rõ cách bật từng loại trên mỗi hệ.

Cách ghi màn hình trên Windows (Xbox Game Bar)

Nhấn Win + G để mở Xbox Game Bar, rồi bấm nút chấm tròn (Record) ở khung “Capture” là bắt đầu quay. Đây là công cụ có sẵn, không cần cài.

Các bước cụ thể:

1. Nhấn Win + G → cửa sổ Game Bar hiện lên (lần đầu Windows có thể hỏi xác nhận).
2. Tìm khung Capture (nếu không thấy, bấm icon webcam/record trên thanh widget).
3. Bấm nút Record (hình chấm tròn) hoặc dùng phím tắt Win + Alt + R để bắt đầu/dừng nhanh.
4. Để bật giọng nói, bấm icon micro trong khung Capture cho nó không bị gạch chéo.
5. Quay xong, video lưu sẵn ở thư mục Videos\Captures dạng file .mp4.

Mặc định Game Bar đã thu tiếng hệ thống, nên nếu bạn quay một video đang phát thì tiếng sẽ vào. Phần hay quên là mic — phải tự bật ở bước 4. Lưu ý: Game Bar quay được cửa sổ ứng dụng và trình duyệt, nhưng không quay được màn hình desktop trống hay File Explorer.

Cách ghi màn hình trên macOS (Shift + Command + 5)

Nhấn Shift + Command + 5, chọn vùng quay rồi bấm Record — macOS sẽ ghi lại màn hình. Công cụ này có sẵn từ macOS Mojave trở lên.

Các bước:

1. Nhấn Shift + Command + 5 → thanh điều khiển hiện ở dưới màn hình.
2. Chọn Record Entire Screen (cả màn hình) hoặc Record Selected Portion (một vùng).
3. Bấm Options để chọn nguồn microphone (đây là bước bật giọng nói) và nơi lưu file.
4. Bấm Record; để dừng, bấm icon vuông trên thanh menu hoặc lại nhấn Shift + Command + 5.
5. Video lưu ra desktop dạng .mov, bấm thumbnail góc phải để cắt nhanh trước khi lưu.

Điểm cần biết: công cụ sẵn của macOS chỉ thu được tiếng mic, không thu tiếng hệ thống. Đây là khác biệt lớn so với Windows và là lý do nhiều người macOS quay video mà “mất tiếng máy”.

Cách thu được tiếng hệ thống trên macOS

Vì macOS không cho thu trực tiếp âm phát ra từ máy, bạn cần một driver âm thanh ảo miễn phí làm trung gian — phổ biến nhất là BlackHole. Nguyên lý: nó tạo một “thiết bị âm thanh ảo”, bạn đẩy tiếng máy vào đó rồi cho công cụ quay thu lại.

Cách làm gọn:

Bạn không cần làm bước này nếu chỉ thuyết minh bằng giọng nói (mic) — nó chỉ cần khi muốn thu cả âm phát ra từ máy (vd quay lại một video có tiếng).

1. Cài BlackHole (miễn phí, mã nguồn mở).
2. Mở Audio MIDI Setup → tạo một Multi-Output Device gồm loa của bạn + BlackHole (để vừa nghe được vừa thu được).
3. Khi quay, ở phần Options chọn nguồn âm là BlackHole.

Nếu thấy bước này rườm rà, đây chính là lúc nên chuyển sang OBS (mục dưới) — OBS xử lý tiếng hệ thống gọn hơn nhiều.

Khi nào nên dùng OBS thay vì công cụ sẵn?

Dùng OBS Studio (miễn phí, có cho cả Windows lẫn macOS) khi bạn cần nhiều hơn một bản quay đơn giản: chèn webcam vào góc, chuyển qua lại giữa các cảnh, thu mic và tiếng hệ thống cùng lúc một cách rõ ràng, hoặc vừa quay vừa phát trực tiếp.

Đánh đổi: OBS mạnh nhưng giao diện nhiều tuỳ chọn hơn, cần 15–20 phút làm quen lần đầu (thiết lập “Scene” và “Source”). Với video hướng dẫn 1–2 phút thì công cụ sẵn nhanh hơn; với nội dung dạy học bài bản hoặc livestream thì OBS đáng để học.

Mẹo để video ghi màn hình rõ và nhẹ

Vài chỉnh nhỏ giúp video dễ xem và đỡ nặng máy người nhận:

• Tăng cỡ chữ & con trỏ trước khi quay: người xem trên điện thoại sẽ cảm ơn bạn. Trên cả hai hệ đều có tuỳ chọn phóng to con trỏ trong phần trợ năng (Accessibility).
• Quay đúng vùng cần thiết, đừng quay cả màn hình nếu chỉ cần một cửa sổ — vừa gọn vừa giảm dung lượng.
• Tắt thông báo (Focus/Do Not Disturb) để không lộ tin nhắn cá nhân giữa video.
• Nói trước một câu rồi mới thao tác: giúp người xem kịp theo dõi, và dễ cắt đoạn thừa sau này.
• File quá nặng? Nén lại bằng HandBrake (miễn phí, Windows & macOS): mở file, chọn preset “Fast 1080p30” là dung lượng giảm đáng kể mà vẫn nét. Cần lưu trữ lâu dài thì sao lưu tự động lên cloud.
• Cần chất lượng cao (video dạy học, đăng YouTube): dùng OBS và đặt độ phân giải 1080p, khung hình 30–60fps, bitrate đủ cao — kiểm soát tốt hơn hẳn công cụ sẵn.

Bước tiếp theo cụ thể

Mở ngay công cụ trên máy bạn — Win + G nếu dùng Windows, Shift + Command + 5 nếu dùng macOS — và quay thử một đoạn 30 giây có bật mic để kiểm tra cả tiếng hệ thống lẫn giọng nói vào đủ. Khi đã chắc âm thanh ổn, bạn có thể quay video hướng dẫn thật mà không lo “quay xong mới phát hiện mất tiếng”. Cần làm video chỉn chu hơn (cắt ghép, thêm chú thích) thì bước kế tiếp là làm quen OBS hoặc một app chỉnh sửa video cơ bản.